Mỹ cảnh báo cấm nhập một số mặt hàng hải sản Việt Nam: Cần sớm có giải pháp tháo gỡ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Ngày 26-8-2025, Cục Quản lý đại dương và Khí quyển Quốc gia (NOAA) trực thuộc Bộ Thương mại Hoa Kỳ thông báo từ chối công nhận 12 nghề khai thác hải sản Việt Nam theo Ðạo luật Bảo vệ động vật có vú biển (MMPA). 

Nếu không tháo gỡ, từ ngày 1-1-2026, Mỹ sẽ cấm nhập khẩu nhiều mặt hàng chủ lực như: cá ngừ, cá thu, cá kiếm, mực, ghẹ… của nước ta. Ðây là cú sốc lớn cho ngành thủy sản, ảnh hưởng hàng trăm nghìn ngư dân và doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu.

Cú sốc lớn

Theo ông Nguyễn Đình Kha - Phó Giám đốc Sở Công Thương, nếu cảnh báo của Mỹ thành sự thật, toàn bộ hải sản xuất sang thị trường này sẽ phải dừng lại.

Mỹ và EU đang là 2 thị trường xuất khẩu hải sản trọng điểm. Nếu để mất thị trường Mỹ, uy tín quốc tế của nước ta sẽ bị suy giảm, kéo theo việc tiếp cận các thị trường khác như châu Phi, Trung Đông cũng khó khăn hơn.

lenh-cam-cau-ca.jpg
Lệnh cấm sẽ tác động trực tiếp đến nghề câu cá ngừ đại dương của tỉnh Gia Lai. Ảnh: N.N

Tại các cảng cá, nhiều ngư dân tỏ ra bất ngờ khi nhận thông tin này. Ông Trần Ngọc Hoang (phường Hoài Nhơn Đông) - chủ 7 tàu cá chuyên đánh bắt xa bờ - thốt lên: “Lâu nay, anh em ngư dân luôn nhắc nhở nhau phải bảo vệ cá heo, cá voi, rùa biển trong quá trình khai thác. Mọi người đang chung tay cố gắng gỡ thẻ vàng chống khai thác IUU, nay thêm quy định này nữa thì quả thực là rất khó khăn”.

Lão ngư Trần Quốc Ngữ - Vạn trưởng Vạn Long Thành (phường Hoài Nhơn) cũng tỏ ra lo lắng không kém: “Tàu thuyền của Vạn Long Thành đều đang thực hiện tốt mọi quy định của pháp luật. Nếu Mỹ ngừng nhập cá ngừ, thu nhập của hàng nghìn hộ ngư dân, hàng chục doanh nghiệp chế biến sẽ ra sao”.

Theo Chi cục Thủy sản, lệnh cấm sẽ tác động trực tiếp đến 2 nghề chủ lực của ngư dân trong tỉnh là lưới vây và câu cá ngừ đại dương, trong đó, sản lượng cá ngừ khoảng 14.000 tấn/năm. Nếu không xuất được sang thị trường Mỹ vốn có sức tiêu thụ lớn, giá ổn định, kim ngạch xuất khẩu sụt giảm mạnh sẽ đẩy nhiều hộ ngư dân vào cảnh khó khăn.

Bà Cao Thị Kim Lan - Phó Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH An Hải - cho rằng, các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu hải sản sẽ cực kỳ khó khăn. Thị trường Mỹ vốn lớn nhất nhì, nếu mất đi, sản xuất sẽ đình trệ, doanh thu giảm, tìm thị trường thay thế là điều không dễ dàng.

khai-thac-hai-san.jpg
Nếu lệnh cấm áp dụng, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam có thể giảm hàng trăm triệu USD mỗi năm. Ảnh: N.N

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), Mỹ hiện là thị trường nhập khẩu thủy sản lớn thứ hai của nước ta; năm 2024 đạt 1,8 tỷ USD, riêng cá ngừ xuất sang Mỹ đạt 387 triệu USD.

Nếu lệnh cấm áp dụng, kim ngạch xuất khẩu có thể giảm hàng trăm triệu USD mỗi năm. Không chỉ tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hàng chục nghìn lao động trong ngành chế biến cũng có nguy cơ mất việc. Tác động gián tiếp cũng không nhỏ.

Việt Nam sẽ thiếu nguồn nguyên liệu hợp lệ vì nhiều nước cung cấp cho ta như: Indonesia, Philippines, Hàn Quốc, Đài Loan... cũng bị Mỹ từ chối tương đương.

Cần sớm hành động

Trước tình hình này, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành liên quan.

Ngày 10-9-2025, VASEP đã có công văn gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương, Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường)… kiến nghị các biện pháp khẩn cấp.

VASEP đề xuất thuê tư vấn Mỹ, thành lập tổ công tác liên ngành, làm việc trực tiếp với NOAA để làm rõ thủ tục và đề nghị cơ chế chuyển tiếp. Đồng thời, các DN cần chuẩn bị chứng nhận quốc tế như MSC, Dolphin Safe để chứng minh nghề cá an toàn, minh bạch nguồn gốc.

Theo VASEP, trong ngắn hạn, giải pháp nhanh nhất là nhập nguyên liệu từ nước khác để chế biến xuất sang Mỹ. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế. Về lâu dài, cần tập trung đưa thủy sản Việt Nam ra khỏi diện lệnh cấm. Điều này đòi hỏi sự phối hợp của cả Chính phủ, các bộ, ngành, hiệp hội và doanh nghiệp.

Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, nếu muốn giữ thị trường Mỹ, chúng ta buộc phải thay đổi phương thức khai thác. Các giải pháp được Bộ nhấn mạnh gồm: cải tiến ngư cụ, áp dụng hệ thống giám sát bằng định vị và camera AI, công bố dữ liệu khai thác minh bạch, bổ sung quy định bảo vệ động vật có vú biển vào Luật Thủy sản.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh vận động ngoại giao, thông qua hiệp hội, nhà nhập khẩu Mỹ để kiến nghị cơ chế chuyển tiếp. Doanh nghiệp cần chuẩn bị kịch bản đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc quá lớn vào Mỹ, đồng thời tăng đầu tư vào chứng nhận quốc tế nhằm nâng cao uy tín sản phẩm.

Theo các chuyên gia trong nước, Việt Nam chỉ còn khoảng 3 tháng để hoàn thiện hồ sơ bổ sung gửi phía Mỹ trước khi lệnh cấm có hiệu lực. Nếu chậm trễ, không chỉ mất đi thị trường Mỹ mà còn đối diện rào cản kép, khi vẫn chưa gỡ được thẻ vàng IUU của EU.

Có thể bạn quan tâm

Gia Lai mở hướng kết nối vùng nguyên liệu với ngành công nghiệp gia vị Trung Quốc

Gia Lai mở hướng kết nối vùng nguyên liệu với ngành công nghiệp gia vị Trung Quốc

(GLO)- Chiều 14-11, tại tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc), đoàn công tác tỉnh Gia Lai đến thăm, khảo sát mô hình phát triển công nghiệp gia vị tại thị trấn Dương An, TP. Lạc Lăng thuộc TP. Đức Châu và trao đổi cơ hội hợp tác phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu và mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản.

Mỗi địa phương một động lực tăng trưởng

Mỗi địa phương một động lực tăng trưởng

(GLO)- Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế những tháng cuối năm 2026 và phấn đấu GRDP năm 2027 tăng từ 10% trở lên, tỉnh Gia Lai yêu cầu các địa phương chủ động nhận diện tiềm năng, lợi thế, xác định động lực tăng trưởng phù hợp với điều kiện thực tế.

Liên kết chuỗi gắn với nhãn hiệu chứng nhận: “Đòn bẩy” nâng giá trị chanh dây Gia Lai

Liên kết chuỗi gắn với nhãn hiệu chứng nhận: “Đòn bẩy” nâng giá trị chanh dây Gia Lai

(GLO)- Trong quá trình triển khai nhiệm vụ quản lý, khai thác và phát triển nhãn hiệu chứng nhận (NHCN) Chanh dây Gia Lai, HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Hùng Thơm Gia Lai cùng HTX Sản xuất, Thương mại, Dịch vụ, Du lịch và Nông nghiệp Ia Mơ Nông là 2 đơn vị được lựa chọn thí điểm sử dụng NHCN.

Gia Lai có 72 ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao

Gia Lai có 72 ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao

(GLO)- Theo Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường), tỉnh Gia Lai có khoảng 7.264 ha diện tích nuôi trồng thủy sản cùng 3.680 lồng bè với tổng thể tích khoảng 265.000 m³. Trong đó, diện tích nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao là 72 ha.

Hơn 900 triệu đồng triển khai mô hình canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hỗ trợ hơn 900 triệu đồng triển khai mô hình canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu

(GLO)- Ngày 5-11, tại xã Bình Khê (tỉnh Gia Lai), Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ (ASISOV) phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức hội nghị triển khai mô hình canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu thuộc Gói thầu số 1, Dự án Làng Hòa Bình Việt Nam - Hàn Quốc.

Từ mã số vùng trồng đến vùng nguyên liệu bền vững

Từ mã số vùng trồng đến vùng nguyên liệu bền vững

(GLO)- Mã số vùng trồng không chỉ giúp truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu thị trường mà còn thúc đẩy nông dân, HTX và doanh nghiệp ở Gia Lai thay đổi phương thức sản xuất. Việc xây dựng, duy trì mã số góp phần hình thành vùng nguyên liệu ổn định, nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.

Nông dân thi đua làm giàu, phát triển nông thôn

Nông dân thi đua làm giàu, phát triển nông thôn

(GLO)- Chiều 22-10, tại phường Quy Nhơn Nam, Hội Nông dân tỉnh Gia Lai tổ chức Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” giai đoạn 2022-2026.

Kết quả nghiên cứu phải tạo ra giá trị thực tiễn

Kết quả nghiên cứu phải tạo ra giá trị thực tiễn

(GLO)- Tròn 20 năm gắn bó với nghề nghiên cứu, chọn tạo và chuyển giao giống cây trồng, Thạc sĩ Trương Thị Thuận - Phó phụ trách Bộ môn Cây đậu đỗ (Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ, phường Quy Nhơn Bắc) đã góp phần đưa nhiều giống cây trồng mới vào sản xuất.

null