Gần 60 năm qua, ngôi miếu ấy vẫn ấm khói hương, trở thành một “tượng đài” tri ân được gìn giữ trong lòng dân.
Nằm tại số 90 Lê Thị Riêng (tổ 1, phường Hội Phú), miếu thờ liệt sĩ ở giữa một bên là hội trường tổ dân phố, một bên là khuôn viên nhỏ với những hàng cau và cây ăn trái xanh mướt. Từ đường nhìn vào nổi bật bức bình phong, hai trụ biểu. Phía trong là nơi thờ tự, bên trên có hai chữ “Đại sĩ” viết bằng chữ Hán – với ý nghĩa nhân dân dành sự tôn kính tuyệt đối với các anh hùng liệt sĩ.
Ấm áp nơi anh nằm xuống
Là một trong những người trông coi miếu, ông Võ Xuân Hòa (SN 1963, tổ 1 phường Hội Phú) cho biết: Gia đình ông quê gốc Quảng Nam, đến sinh sống tại khu vực này từ năm 1963, nhà chỉ cách miếu thờ vài căn.
Ông bồi hồi nhớ lại: “Qua lời kể của cha mẹ và những người lớn tuổi trong xóm, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968 nổ ra đúng vào đêm 30 Tết. Khi ấy, nhiều người dân nghe tiếng nổ và tưởng là tiếng pháo giao thừa. Đến sáng mùng 1 Tết, khi thấy thi thể các liệt sĩ từ khu vực suối Hội Phú được đưa về tập trung tại đây, bà con mới biết nhiều người lính đã hy sinh trong trận đánh đêm trước”.
Theo hồi ức của ông Hòa, nơi tập trung thi thể các liệt sĩ khi ấy là một rừng tre, xung quanh chỉ lưa thưa vài nhà dân. Đến ngày mùng 3 Tết, các anh mới được đưa đến khu vực mộ chung cách đó khoảng 300m – nay là Đền tưởng niệm liệt sĩ Hội Phú. “Ba ngày các anh nằm ở rừng tre, không ai biết các anh quê quán ở đâu, tên họ là gì, nhưng bà con đều âm thầm thắp cho các anh những nén nhang thơm” - ông Hòa xúc động.
Sau khi các liệt sĩ được đưa đi chôn cất vào ngày mùng 3 Tết, Đại đức Thích Hạnh Kính - nguyên trụ trì chùa Bửu Quang (đường Nguyễn Viết Xuân) đã tổ chức chay đàn cầu siêu cho anh linh các liệt sĩ. Theo lời ông Hòa, lễ cầu siêu diễn ra suốt 3 ngày, 3 đêm.
Sư Thích Hạnh Kính còn đi quanh xóm làng, dọc bờ suối Hội Phú, nơi những người lính đã chiến đấu và hy sinh để cầu siêu cho các anh linh. Cũng từ năm 1968, ngay tại vị trí từng đặt thi thể các anh, người dân trong khu vực đã lập một ngôi miếu nhỏ để có nơi hương khói, tưởng nhớ.
Tượng đài tri ân trong lòng dân
Nhà ở đối diện miếu thờ, ông Huỳnh Văn Thắng (SN 1952) cho biết: Phần lớn người dân đến sinh sống tại khu vực này trước đây có quê gốc Quảng Nam, Đà Nẵng, Bình Định, chuyển từ khu vực cửa khẩu Lệ Thanh (huyện Đức Cơ cũ) về từ năm 1965.
“Ngày ấy bà con đều nghèo, không có điều kiện xây dựng lớn nên chỉ làm một cái miếu đơn sơ, có nơi nhang khói ấm áp cho những người lính đã ngã xuống vì độc lập, tự do của đất nước” - ông Thắng kể.
Ngôi miếu không ghi tên tuổi những người được thờ phụng, nhưng từ thế hệ này sang thế hệ khác, người dân trong khu vực đều hiểu đây là nơi tưởng niệm những liệt sĩ đã hy sinh trong trận đánh Tết Mậu Thân 1968.
Không chỉ dựng miếu, một người dân trong xóm là ông Nguyễn Kê (đã mất) còn hiến một phần đất ngay bên cạnh để mở rộng khuôn viên. Trên mảnh đất ấy, người dân trồng cau, cây ăn trái, tạo thành một khu vườn nhỏ xanh mát, như dành cho những người lính đã nằm xuống nơi đây một góc vườn nơi quê nhà.
Gần 60 năm trôi qua, miếu thờ vẫn được người dân trong khu vực thay nhau chăm sóc, hương khói vào ngày rằm, mùng 1. Ngày 10-3 âm lịch hằng năm, dịp bà con tổ chức cúng Thanh Minh cũng được chọn làm ngày giỗ chung để tưởng nhớ những người lính đã hy sinh.
Đặc biệt, mỗi dịp Tết cổ truyền, khi mọi gia đình sum họp đón năm mới cũng là lúc người dân tưởng nhớ những người lính đã nằm xuống đúng vào những ngày Tết Mậu Thân năm nào.
Cách đây 4 năm, bà con cùng đóng góp kinh phí hơn 20 triệu đồng làm thêm phần mái che. Những ngày này, bức bình phong và 2 trụ biểu phía trước cũng đang được tu sửa, làm mới bằng tiền người dân đóng góp. Theo ông Thắng, đây là lần đầu tiên kể từ năm 1968 diện mạo ngôi miếu được chỉnh trang tương đối toàn diện.
Điều ông Thắng cũng như nhiều người dân trong khu vực mong mỏi là ngôi miếu cùng khuôn viên tiếp tục được gìn giữ, tôn tạo để xứng đáng với sự hy sinh của những người lính và trở thành nơi nhắc nhớ các thế hệ sau về một phần lịch sử của đô thị Pleiku.
“Chúng tôi là dân tứ xứ về đây sinh sống hơn nửa thế kỷ và đã xem phố núi như một phần máu thịt. Các anh đã hy sinh cho mảnh đất này, công lao ấy không chỉ chúng tôi mà các thế hệ con cháu sẽ không bao giờ quên. Ngôi miếu chính là tình cảm của nhân dân dành cho các anh, là một tượng đài tri ân trong lòng dân” - ông Thắng bày tỏ.
