Lễ cưới của người Jrai: Tôn vinh giá trị gia đình

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Giá trị gia đình, tình nghĩa vợ chồng, trách nhiệm cá nhân và cộng đồng được đề cao trong lễ cưới truyền thống của người Jrai. Giá trị độc đáo ấy được người dân làng Kép (phường Đống Đa, TP. Pleiku) tái hiện trong sự kiện văn hóa du lịch mới đây, góp thêm một góc nhìn thú vị về đời sống tinh thần của người Jrai trong chiều dài lịch sử.

Các chàng trai, cô gái Jrai trước khi về chung một nhà đều trải qua những nghi thức truyền thống như hai bên gia đình gặp mặt, bố mẹ đồng ý ấn định ngày ăn hỏi và sau cùng là tổ chức lễ cưới. Trong quá trình ấy, không thể thiếu vai trò quan trọng của già làng. Phải được sự đồng ý, chứng nhận của già làng thì đôi trẻ mới chính thức trở thành vợ chồng.
 

   Người chủ lễ thực hiện các nghi thức trong lễ cưới truyền thống của người Jrai. Ảnh: Minh Châu
Người chủ lễ thực hiện các nghi thức trong lễ cưới truyền thống của người Jrai. Ảnh: Minh Châu


Trong lễ cưới, người chủ lễ thực hiện nghi thức cúng trời đất, thần núi, thần rừng, thần nước, thần ruộng và cuối cùng là cúng nhà rông. Với lễ vật là 1 ghè rượu, 1 con gà, 3 nắm cơm, 2 chiếc còng bằng đồng, 3 ống tre để đón rượu, chủ lễ gọi nữ thần mặt trời, gọi mẹ đất về chứng giám cho đôi nam nữ và 2 dòng họ: “Cầu cho cô dâu, chú rể có nhiều sức khỏe và sinh sống với nhau hiền hòa như nước. Trong ngày hôm nay, 2 người đã thành vợ thành chồng. Nhờ các vị thần núi, thần rừng, thần nước, thần ruộng giúp đỡ 2 vợ chồng; khi đi làm ruộng, làm nương làm rẫy, khi đi xúc cá, bắt cua luôn đi cùng nhau, không xa rời nhau; chồng vác cuốc, vợ mang gùi, chồng đi trước, vợ đi sau, ai bị ngã người kia phải kéo lên. Khi đi làm phải nói chuyện, đùa giỡn với nhau vui vẻ. Hôm nay, 2 vợ chồng đã ăn cơm một nhà, ngủ chung một giường để đẻ con nhiều như hạt đu đủ, nhiều như con kiến, con mối”. Nghi thức cuối cùng trong lễ cưới là lúc cô dâu, chú rể trao nhau chiếc vòng tay bằng đồng. Đây được xem như tín vật, một sự cam kết của 2 người sống bên nhau trọn đời.

Kết thúc nghi lễ, dân làng chung vui với đôi trẻ bằng những vòng xoang trong tiếng chiêng trống rộn rã. Già làng Ksor Kol cho biết: “Khi đã được già làng chứng nhận là vợ chồng trước toàn thể dân làng, nếu sau đó 2 người bỏ nhau, người bỏ trước sẽ chịu phạt 5 con bò, 1 con heo 100 kg và rượu ghè để bồi thường cho gia đình người bị bỏ. Hình thức phạt này có thể còn tăng nặng, lý do là để mọi người biết quý trọng giá trị gia đình, có xích mích gì phải đóng cửa bảo nhau hoặc nhờ già làng phân xử chứ không được tự ý bỏ nhau. Lời khấn các vị thần cũng mong đôi trẻ cả đời sống bên nhau hiền hòa, sinh con đẻ cái để cùng nhau xây dựng cộng đồng hạnh phúc”.

 Nghi thức trao vòng tay trong đám cưới của người Jrai. Ảnh: Minh Châu
Nghi thức trao vòng tay trong đám cưới của người Jrai. Ảnh: Minh Châu



Chị Ksor Hà (24 tuổi) cho biết, thế hệ của chị thường tổ chức đám cưới theo lối sống mới. Tham gia tái hiện lễ cưới truyền thống của người Jrai, chị hiểu hơn về đời sống tinh thần của ông bà. “Lễ cưới mang nhiều ý nghĩa, nhắc nhở về sự thủy chung, gắn bó bền chặt, quý trọng tình cảm tốt đẹp của gia đình. Đây cũng là những giá trị mà thế hệ trẻ cần học hỏi để gìn giữ hạnh phúc riêng của mình cũng như lưu giữ các giá trị truyền thống trong gia đình người Jrai”-chị Hà chia sẻ.

Chứng kiến các nghi thức trong lễ cưới truyền thống của người Jrai, chị Nguyễn Thị Hồng Lam (đường Hàn Thuyên, TP. Pleiku) cho hay: “Nghi thức cưới hỏi của mỗi dân tộc khác nhau và đều có nét đẹp riêng. Tôi ấn tượng khi người Jrai dùng những thứ giản dị, gần gũi nhưng rất nhân văn và tinh tế để nói về tình nghĩa vợ chồng. Lễ vật chỉ là cặp vòng bằng đồng không mấy giá trị vật chất nhưng lại ý nghĩa rất lớn về tinh thần. Đó thực sự là nét đẹp trong đời sống văn hóa, làm giàu thêm bản sắc dân tộc”.  

 

MINH CHÂU

Có thể bạn quan tâm

Liên hoan hát ru, hát dân ca và trình diễn nhạc cụ các dân tộc: Sức sống của nghệ thuật dân gian

Liên hoan hát ru, hát dân ca và trình diễn nhạc cụ các dân tộc: Sức sống của nghệ thuật dân gian

(GLO)- Khởi đi từ đời sống, nghệ thuật dân gian chạm vào đời sống và có sức sống bền lâu. Điều đó thêm một lần thể hiện tại Liên hoan hát ru, hát dân ca và trình diễn nhạc cụ các dân tộc tỉnh Gia Lai năm 2024 qua phần trình diễn của các nghệ sĩ “chân đất”.
Nghệ nhân ưu tú trao truyền di sản văn hóa

Nghệ nhân ưu tú trao truyền di sản văn hóa

(GLO)- Các nghệ nhân ưu tú trong cộng đồng Bahnar, Jrai đã cùng gặp nhau tại phố núi Pleiku (tỉnh Gia Lai) để truyền dạy văn hóa phi vật thể cho thế hệ kế cận. Thay đổi không gian thực hành quen thuộc nhưng các nghệ nhân và truyền nhân vẫn đầy đam mê, luôn giữ lửa tình yêu với văn hóa dân tộc.
“Vua ghè” ở Ayun Pa

“Vua ghè” ở Ayun Pa

(GLO)- Hơn 20 năm qua, anh Nguyễn Công Trứ (SN 1968, trú tại 106 Trần Hưng Đạo, thị xã Ayun Pa) dành nhiều thời gian, công sức và tiền của cho việc sưu tầm hiện vật liên quan đến đời sống văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số trong vùng, đặc biệt là các loại ghè.
Còn khoảng trống trong nghiên cứu truyện cổ Jrai, Bahnar

Còn khoảng trống trong nghiên cứu truyện cổ Jrai, Bahnar

(GLO)- Những năm qua, công tác sưu tầm, nghiên cứu văn hóa dân gian của đồng bào các dân tộc ở khu vực Trường Sơn-Tây Nguyên đã gặt hái được nhiều thành tựu. Tuy nhiên, công tác nghiên cứu lý luận về về văn học dân gian ở địa phương, trong đó có truyện cổ Jrai, Bahnar còn khoảng trống đáng lưu tâm.
Lễ cúng bến nước Hồ Lắk

Lễ cúng bến nước Hồ Lắk

Lễ cúng bến nước hay còn gọi là lễ cúng bến hồ là một trong những lễ hội truyền thống của các dân tộc Tây Nguyên nói chung và dân tộc M’nông huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk nói riêng.
Vợ chồng nghệ nhân trẻ Kro-Bier tham gia trình diễn tại Liên hoan cồng chiêng Tây Nguyên năm 2023.

Vợ chồng trẻ đều là nghệ nhân

(GLO)- Giữa núi rừng Đông Trường Sơn có cặp vợ chồng trẻ đều là nghệ nhân, được dân làng yêu mến gọi là “hgei” (người giỏi giang, giỏi nhất) bởi khả năng nổi bật về đan lát, dệt vải và thực hành di sản văn hóa. Đó là vợ chồng anh Kro-chị Bier ở thôn 3, xã Đăk Pơ Pho, huyện Kông Chro, tỉnh Gia Lai.