Krong nỗ lực bảo tồn không gian văn hóa cồng chiêng

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Cấp ủy, chính quyền xã Krong (huyện Kbang, tỉnh Gia Lai) triển khai nhiều giải pháp để bảo tồn và phát huy giá trị không gian văn hóa cồng chiêng. Đặc biệt, xã tập trung vận động già làng, người có uy tín tích cực truyền dạy kỹ năng diễn tấu cồng chiêng cho thế hệ trẻ.
Được cán bộ văn hóa xã Krong giới thiệu, chúng tôi tìm đến nhà ông Đinh Bơl (làng Tăng Lăng). Nghe chúng tôi hỏi về cồng chiêng, ông bảo gia đình có 6 bộ, toàn xã có khoảng 37 bộ. Thông thường cồng chiêng được sử dụng trong các lễ hội và tham gia các hoạt động văn hóa-văn nghệ do các cấp tổ chức. “Cách đây gần 10 năm, gia đình cũng có chiếc chiêng lạc điệu, tôi mày mò chỉnh sửa. Sau này, tôi tham gia lớp chỉnh chiêng do huyện tổ chức nên kỹ thuật chỉnh chiêng ngày càng tốt hơn. Hiện trên địa bàn xã có tôi và 1 người nữa biết chỉnh chiêng”-ông Bơl cho hay.
Nói về niềm đam mê với cồng chiêng, ông Bơl cho biết: Từ nhỏ, thấy người lớn đánh cồng chiêng tại các lễ hội, ông rất thích nên theo học và được cha truyền dạy thêm. Đến năm 16 tuổi, ông đã đánh thành thạo nhiều bài chiêng khó. Bằng niềm đam mê cộng với tinh thần trách nhiệm trong việc gìn giữ, bảo tồn văn hóa dân tộc, ông đã truyền dạy kỹ thuật trình diễn cồng chiêng cho các con và dân làng. “Tôi có 3 người con gái đều biết múa xoang, chồng chúng biết đánh cồng chiêng. Trước cha tôi dạy sao giờ tôi truyền lại cho mọi người và các con y vậy”-ông Bơl bày tỏ.
Nhiều năm nay, nhà rông làng Vir không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng mà còn là điểm tập trung của những thanh-thiếu niên học đánh cồng chiêng. Trước mùa lễ hội hay ngày cuối tuần, già làng Đinh Châm lại tận tình hướng dẫn lớp trẻ cách biểu diễn cồng chiêng. Ông tâm sự: “Phần lớn bọn trẻ thích nhạc hiện đại. Rất may, trong số đó có một số cháu có năng khiếu, yêu thích cồng chiêng. Do đó, cứ rảnh lúc nào là tôi tập hợp chúng lại để truyền dạy, rồi báo cho Đoàn thanh niên tham gia”.
Ông Đinh Bơl (thứ 2 từ trái sang; làng Tăng Lăng, xã Krong, huyện Kbang) biết chỉnh chiêng và truyền dạy diễn tấu cồng chiêng cho thanh niên. Ảnh: Ngọc Minh
Ông Đinh Bơl (thứ 2 từ trái sang; làng Tăng Lăng, xã Krong, huyện Kbang) biết chỉnh chiêng và truyền dạy diễn tấu cồng chiêng cho thanh niên. Ảnh: Ngọc Minh
Còn anh Đinh Teo (làng Vir) thì vui vẻ cho hay: “Nhờ sự chỉ bảo của cha và già làng mà tôi cũng như nhiều thanh niên hiểu hơn về nét đẹp, giá trị văn hóa truyền thống. Mỗi lần được đi giao lưu cồng chiêng hoặc tham gia các sự kiện văn hóa-văn nghệ do xã, huyện tổ chức, tôi thấy rất tự hào vì đã góp phần nhỏ bé trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc”.
Ông Nguyễn Công Hòa-Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa-Thông tin và Thể thao huyện Kbang: Krong là một trong những xã còn lưu giữ nhiều cồng chiêng. Mỗi làng đều có đội cồng chiêng phục vụ các lễ hội của cộng đồng. Hàng năm, địa phương đều xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động văn hóa, liên hoan cồng chiêng và cử đoàn tham gia trình diễn cồng chiêng, quảng bá bản sắc văn hóa tới du khách về thăm Khu di tích lịch sử cách mạng của tỉnh tại xã Krong. Ngoài ra, xã thường xuyên cử đoàn cồng chiêng tham gia liên hoan cồng chiêng toàn huyện 2 năm/lần, Ngày hội du lịch do huyện tổ chức và giới thiệu các nghệ nhân tham gia các lớp hướng dẫn, tập huấn cồng chiêng do huyện tổ chức.
Nhằm tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích và giúp các em học sinh thêm trân quý bản sắc văn hóa dân tộc mình, từ năm 2017 đến nay, Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và THCS Krong luôn duy trì đội cồng chiêng “nhí”. Thầy Lương Quang Trung-Tổng phụ trách Đội-cho biết: “Hơn 90% học sinh nhà trường là người Bahnar. Hàng năm, nhà trường mời nghệ nhân về hướng dẫn kỹ năng, kỹ thuật diễn tấu cồng chiêng, múa xoang cho các em; đồng thời, tổ chức giao lưu cồng chiêng giữa nhà trường với những đội cồng chiêng khác ở các làng. 2 năm qua, mặc dù bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 và hạn chế về kinh phí, nhưng nhà trường vẫn duy trì và thường xuyên rà soát các em học sinh có năng khiếu để bổ sung vào đội cồng chiêng”. 
Trao đổi với P.V, ông Đinh Văn Ble-Phó Chủ tịch UBND xã Krong-cho hay: Toàn xã có 10 làng, hơn 85% là người Bahnar. Thời gian qua, được sự quan tâm của huyện cũng như các ngành, xã phối hợp mở một số lớp dạy chỉnh chiêng, kỹ thuật diễn tấu, múa xoang cho người dân. Thông qua tuyên truyền, vận động, nhiều già làng, người có uy tín đã không ngại khó mà miệt mài hướng dẫn kỹ năng trình diễn cồng chiêng cho thanh-thiếu niên. Trong quá trình truyền dạy đã phát huy được tài năng, trí tuệ của nghệ nhân cũng như khơi dậy niềm đam mê nhạc cụ truyền thống của giới trẻ. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức trách nhiệm trong bảo tồn, phục hồi và giữ gìn các sinh hoạt văn hóa, các lễ hội truyền thống để tạo môi trường diễn xướng cho cồng chiêng, thúc đẩy sinh hoạt văn hóa cộng đồng và sinh hoạt văn hóa cồng chiêng.
NGỌC MINH

Có thể bạn quan tâm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

(GLO)- Ở Tây Nguyên, những bước chân đầu ngày của người Jrai hướng về giọt nước của làng. Nguồn nước trong lành từ đó đã đi cùng các buôn làng qua bao mùa rẫy, bao thế hệ; đồng thời lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt cộng đồng từ ngàn xưa.

Đi con đường ít người đi…

Đi con đường ít người đi…

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại gấp gáp, có những người chọn lặng lẽ đi ngược dòng thời gian, lần theo dấu vết chữ nghĩa xưa để phục dựng hồn cốt văn hóa một vùng đất. Tiến sĩ Võ Minh Hải-Phó trưởng Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn (Trường ĐH Quy Nhơn), nhà nghiên cứu Hán Nôm - là một người như thế.

Tái hiện lễ ăn hỏi truyền thống của dân tộc Jrai tại làng Ơp, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai nhằm phát triển du lịch

Phục dựng lễ ăn hỏi truyền thống của người Jrai gắn với phát triển du lịch cộng đồng

(GLO)- Giữa làng Ơp (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai), lễ ăn hỏi truyền thống của người Jrai được phục dựng với đầy đủ nghi thức. Hoạt động này góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa địa phương, đồng thời mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm sinh kế, nâng cao đời sống người dân.

Gìn giữ và phát huy giá trị di sản Hán Nôm

Cần phối hợp liên ngành để gìn giữ và phát huy giá trị di sản Hán Nôm

(GLO)- Từ những sắc phong, gia phả, văn tế, địa bạ đến hoành phi, câu đối…, di sản Hán Nôm đang lưu giữ trên vùng đất Gia Lai là lớp trầm tích đặc biệt của lịch sử và văn hóa. Việc nhận diện giá trị, gìn giữ kho tư liệu này sẽ gợi mở con đường bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống.

Giữ thói quen treo lịch Tết

Giữ thói quen treo lịch Tết

Những ngày cuối năm dương lịch 2025 đang cạn dần. Trên phố, không khí Giáng sinh và Tết Dương lịch đã tràn ngập. Thế nhưng, có một hình ảnh quen thuộc của mùa cuối năm dường như đang lùi lại rất chậm: Cảnh người dân đi mua lịch Tết.

null