Mà thật ra trong bụng nó ưng lắm, tôi biết nó đang chờ cái giây phút bơi ghe khỏi nhà, ra giữa dòng ngoài kia mà thiết tha tận hưởng khí trời, nước non mùa lụt, rồi sau mấy tiếng đồng hồ đem về bao nhiêu thành quả.
Biển nước mênh mông trải dài xa tít. Nhà nào nhà nấy “ông bà thủy” cũng ghé thăm ít nhiều. Nhà tôi nước dâng lên hơn một mét, mặc dù khi xây nhà, ba đã tinh ý đổ nền móng khá cao. Sau nhiều giờ dọn dẹp mọi thứ lên cao, nhìn ai nấy cũng phờ phạc vì mệt.
Tùy thuộc vào con nước lên nhanh hay chậm mà công tác dọn nhà khẩn trương hay không. Có những khi lụt chỉ lên báo động một, hai thì hầu như ở quê tôi ai cũng biết nước sẽ ngập vào những đoạn đường thấp nhất làng. Sống bao nhiêu năm, các con đường làng quanh co uốn lượn, đoạn nào mà người ta không đi qua. Ở nơi cao hơn vẫn tha hồ đi lại, di chuyển, không hề hấn gì. Những lúc như thế, các cô các chị hay tụ tập lại xem nước ở đầu dốc nhà tôi, rồi sẵn chào hỏi đôi câu y như thể lâu lắm rồi mới gặp. Đôi khi má và các cô còn nán lại lâu hơn để chia sẻ dăm ba câu chuyện trên trời dưới đất, còn các chú các anh thì tranh thủ tán gẫu bên chén rượu gạo trong cái lạnh của mưa miền Trung, lúc nhẹ nhàng lúc dữ dội.
Khi đài báo lũ dâng cao, ai nấy đều lo lắng trong dạ. Vốn nằm ở vùng rốn lũ nên quê tôi dễ có lụt khi mưa kéo dài. Má tôi là người lo lắng nhất nhà. Những lúc nước lớn rơi vào đêm khuya, nhìn má đến thương. Má cứ nằm trằn trọc, trở mình liên tục, thỉnh thoảng ngồi dậy cầm đèn pin đi soi nước. Lúc này toàn bộ khu vực ngập lụt đều bị cắt điện. Má lo chuẩn bị dầu lửa thắp đèn dầu, đèn cầy, sạc pin no đầy để sẵn từ sớm phòng bị. Ngày nhỏ, vào những lúc như thế này, dù cơn buồn ngủ ghé qua rười rượi, nhưng chỉ cần một hành động nhỏ của má thôi cũng khiến tôi tỉnh giấc.
Cánh đàn ông trong làng mùa lụt thường rủ nhau ra bãi, nơi có thể mang lại sự hứng khởi trong những ngày cùn chân bởi lụt lội, không thể di chuyển đi đâu được, mà nếu hên lại tìm được nguồn thức ăn phong phú, bất tận. Tầm vài tiếng đồng hồ, nhìn xa xa, tôi và má nhận ra chiếc ghe nhà mình đã quay trở về. Trên ghe còn có một con bê nho nhỏ, tầm vài tháng tuổi. Từ kia đã nghe tiếng ba: “Con bò con xóm trên bị trôi xuống đây, may mà còn sống. Vớt về đây, khi nước cạn ai xin thì trả lại”. Rồi ba và mấy chú đem xuống bao nhiêu thứ, một nhúm rau còn tươi dù bị ngập lụt đã hai hôm, mấy trái đu đủ ươm ươm sắp chín, một bao tời dế, chia nhau mỗi người một ít cho ấm lòng trong lúc khốn khó. Dế là đặc sản quê tôi, dường như chỉ sinh sản nhiều vào lúc lụt về. Nên mỗi năm mới được thưởng thức một đôi lần. Hầu như người dân quê tôi ai cũng biết ăn món này.
“Anh Bảy ơi, có người ở xóm ngoài gọi nhờ chở dùm bé Hiền, con gái chị Ba Yên qua trạm xá, hình như nó chuyển dạ sắp sinh”, cậu Bạn nói to từ nhà đối diện. Bé Hiền nhà gần ngoại tôi. Vài lần không biết vô tình hay cố ý, nước bẩn sinh hoạt từ nhà nó chảy lai láng ra đường rồi chảy qua cả nhà ngoại, tạo nên mùi hôi khó chịu. Mẹ tôi sang nói chuyện, con Hiền đành hanh chửi lại, rồi để bụng thù dai. Có đợt ông ngoại không được khỏe, con cháu bận việc chưa kịp về. Mẹ không biết đi xe nên nhờ “con có đi ăn sáng thì mua giúp ông ngoại tô cháo và ít thuốc cảm cúm”, nhưng nó dửng dưng từ chối cụt ngủn “không rảnh”...
Ba nhanh chóng thay bộ đồ ướt nhẹp rồi bơi ghe đi tiếp về hướng nhà bác Ba. Mẹ con tôi ở nhà mà xót xa, cầu trời khẩn Phật cho nước dừng lại. Nhà bác Ba xưa giờ bám ruộng, bám cồn nổi làm ăn. Chồng mất sớm, một mình bác bươn chải, lo lắng cho đứa con gái duy nhất. Nhưng con Hiền không lo học hành, làm ăn, suốt ngày đua đòi với bạn bè rồi không may có bầu, mà nghe đâu gã trai ấy đã cao chạy xa bay...
Lụt xuống dần rồi! Ai nấy sau khi dọn xong nhà cửa, tụ tập lại từng tốp để chung tay dọn sạch đường làng. Dì Năm xóm ngoài cũng xúm vào phụ, chỗ này trũng nên đọng lớp lớp bùn. “Con Hiền mẹ tròn con vuông rồi. Lũ lụt lớn quá, không chở đi bệnh viện, sinh ở trạm y tế, an toàn là trời thương lắm rồi. Cái con sống không được lòng ai. Chị Ba có mình nó, cũng mong có chỗ nương tựa khi về già, bây giờ phải cong lưng nuôi cả mẹ cả con. Sáng nay nhà không còn gì ăn, sinh đẻ mới dậy mà ăn cơm với mắm”, tiếng dì Năm thở dài...
Má tôi chạy vào nhà bỏ chục trứng gà và lon sữa ông Thọ vào bao rồi gửi dì Năm. “Bình thường, con Hiền có vẻ không ưa nhà chị, nó đi kể đông kể tây đủ thứ, tôi cứ tưởng chị khó chịu lắm chứ!”. “Lúc khó khăn giúp nhau qua lại, hàng xóm cả, để tâm làm gì mấy chuyện xưa cũ. Nó vậy chứ cũng tội, thiếu vắng cha từ bé”, giọng má tôi nhỏ lại.
Nắng mới chiếu rọi khắp mọi nẻo đường, bùn non sau cơn lụt đã không còn dấu vết. Từng nẻo đường lại sáng sủa, sạch bóng. Má bảo tôi chở đi chợ mua ít thức ăn bù lại những ngày thiếu thốn, cực nhọc vì lụt. Thấy con Hiền từ xa, má vội mua cái giò heo chặt nhỏ rồi treo lên xe cho nó. Lúc con Hiền từ chợ bước ra, ánh mắt nó khựng lại trong chốc lát khi nhìn về phía má. Tôi bỗng thấy khóe mắt nó rưng rưng rồi thốt lên: “Con cảm ơn dì!”!
