Ngày 8-11, Tổng thống Israel Isaac Herzog chính thức giao lãnh đạo đảng Yashar, cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Gadi Eisenkot, nhiệm vụ thành lập chính phủ mới.
Theo đó, ông Eisenkot có 28 ngày để tập hợp 1 liên minh đủ khả năng giành được sự tín nhiệm của Quốc hội, đồng thời có thể được gia hạn thêm tối đa 14 ngày.
Kết quả bầu cử Quốc hội Israel ngày 27-10 cho thấy không khối chính trị nào giành được đa số cần thiết.
Đảng Likud của ông Netanyahu có 27 ghế, khối liên minh của ông Eisenkot gồm 4 đảng giành 48 ghế, trong khi 2 đảng Arab nắm 19 ghế.
Khối ủng hộ ông Netanyahu có tổng cộng 53 ghế, chưa đủ 61 ghế để thành lập chính phủ.
Trong quá trình tham vấn của Tổng thống Herzog, 67 nghị sĩ đề cử ông Eisenkot đứng ra thành lập chính phủ, cao hơn so với 46 nghị sĩ ủng hộ ông Netanyahu.
Ông Eisenkot có thể cân nhắc 3 phương án chính: thành lập chính phủ thiểu số với sự hậu thuẫn của các đảng Arab, tìm kiếm sự hợp tác của các đảng Do Thái chính thống giáo hoặc xây dựng chính phủ đoàn kết với một số lực lượng thuộc Likud.
Phương án dựa vào các đảng Arab có thể giúp phe đối lập đạt tổng cộng 67 ghế. Tuy nhiên, ông Eisenkot không muốn đưa các đảng Arab vào nội các.
Một lựa chọn khác là thu hút các đảng Do Thái chính thống giáo, gồm Shas và Thống nhất Do Thái giáo Torah (UTJ). 2 đảng này nắm tổng cộng 13 ghế, có thể giúp liên minh của ông Eisenkot đạt 61 ghế nếu cùng tham gia. Tuy nhiên, vấn đề miễn nghĩa vụ quân sự cho thanh niên Haredi vẫn là bất đồng lớn.
Ông Eisenkot yêu cầu các đối tác chấp nhận nguyên tắc thực hiện nghĩa vụ quân sự hoặc nghĩa vụ quốc gia đối với mọi công dân. Điều này đi ngược mong muốn duy trì miễn trừ của các đảng Haredi, vốn từng là đồng minh quan trọng của ông Netanyahu.
Ông Eisenkot cũng để ngỏ khả năng mời các nghị sĩ Likud tham gia chính phủ nếu họ chấp nhận những nguyên tắc điều hành do ông đề ra.
Tuy nhiên, khả năng hình thành chính phủ đoàn kết vẫn chưa rõ ràng, bởi ông Netanyahu tiếp tục yêu cầu giữ nguyên các đối tác cánh hữu trong liên minh hiện tại.
Nếu ông Eisenkot thất bại, ông Netanyahu có thể được trao cơ hội tiếp theo. Trường hợp cả 2 không thành lập được chính phủ, Israel có thể phải tổ chức bầu cử mới.