Chiều 10.7, băng qua những con đường ruộng ngoằn ngoèo ở thôn Tân Lập (xã Nhơn Lộc, TX An Nhơn), tôi tìm gặp Đại võ sư Trần Hải (SN 1942, tên thường gọi là Hai Thưởng). Trong căn nhà nhỏ lọt thỏm giữa vườn cây mà ông và bạn bè vẫn gọi vui là “lều cỏ”, vị đại võ sư giàu tâm huyết với võ cổ truyền đã trải lòng mình.
 |
| Đại võ sư Trần Hải thể hiện một bài võ. |
Ông cố của Đại võ sư Trần Hải từng là quan võ của triều Nguyễn dưới thời vua Tự Đức. Theo truyền thống của gia tộc họ Trần ở xã Nhơn Lộc, TX An Nhơn, cậu bé Trần Hải từ nhỏ đã được cho luyện tập võ thuật. Từ năm 12 đến 16 tuổi, cha mẹ ông lần lượt mời bốn thầy võ ở An Nhơn, Tây Sơn về tận nhà để kèm cặp cho con trai. “Thấy học trò chịu khó luyện tập, người thầy thứ tư của tôi là Hồ Lang khuyên nên đi xa học hỏi thêm để phát huy tối đa các tố chất riêng có. Hơn nữa sau này khi làm thầy võ, rất cần nền tảng vững vàng, kiến thức sâu rộng như cái kho lớn!”, Đại võ sư Trần Hải kể.
Thời đó, từ Nhơn Lộc sang vùng đất An Thái (xã Nhơn Phúc, TX An Nhơn) là một quãng đường xa. Rời nhà sang An Thái, Trần Hải đã có 4 năm bái sư học nghệ từ những người thầy vốn là con trai, cháu ruột của bậc danh sư võ học Diệp Trường Phát (tức cụ Tàu Sáu). Sau đó, ông lại tiếp tục thọ giáo nhiều thầy võ khác, đồng thời chịu khó mở rộng kiến thức, học thêm về y học cổ truyền nói chung, y học phục vụ nghề võ nói riêng. Trong gần 15 năm, Trần Hải đã học đến hơn chục người thầy ở nhiều nơi, không ngừng bồi đắp nhiều kiến thức võ cổ truyền Bình Định.
 |
| Hai tập tài liệu về võ cổ truyền Bình Định có giá trị cao của Đại võ sư Trần Hải. |
Đến năm 26 tuổi, Trần Hải mở võ đường và từ đó đến nay ông đã có hơn 50 năm truyền dạy với nhiều thế hệ học trò, trong đó thế mạnh của võ đường Trần Hải là thi đấu đối kháng. Trong số các học trò của ông, có 45 người hiện là võ sư, tiếp bước thầy đưa võ cổ truyền Bình Định đến nhiều tỉnh, thành trong nước. Năm 2017, ông được Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam trao bằng Đại võ sư “Đã có cống hiến đặc biệt vào việc bảo tồn và phát triển võ cổ truyền Việt Nam”.
| Giáo trình võ cổ truyền Bình Định của Đại võ sư Trần Hải gồm có 5 chương (sơ đẳng, trung đẳng, thượng thừa, khí công, y lý trị liệu). Trong đó, có nhiều nội dung từ luận ngũ hành, thuyết đồ tương sanh tương khắc, thuyết đồ tương ứng, mười chỉ pháp, ngũ hành, ngũ hành trụ, liên hoàn thập bát thủ, thiên địa nhơn tương đồng, chín bộ tấn, bốn bài quyền cơ bản… đến 25 bài truyền đại thể, 18 bộ binh khí, binh khí bộ trường, binh khí bộ đoản, binh khí bộ kép, luận binh khí, 72 thế biến hóa (công một đòn, công đoàn hư), đánh trực tiếp và gián tiếp… |
Năm 2012, khi bước vào tuổi 70, Đại võ sư Trần Hải bắt đầu dành thời gian, tâm huyết để viết sách với mong ước truyền lại những kiến thức võ cổ truyền Bình Định mình đã tích lũy được cho con cháu mai sau. Trong đó, có 2 cuốn Tinh hoa võ học cổ truyền Bình Định, Giáo trình võ cổ truyền Bình Định đã được ông đánh máy, in một số bản gửi tặng một số thân hữu trong giới võ thuật, được họ đánh giá cao về chuyên môn và tâm huyết thực hiện. Hai cuốn còn lại là Roi liên hoàn âm dương (phân tích về sở trường, sở đoản về từng loại binh khí của thập bát ban binh khí võ cổ truyền), Bí pháp thiên luân hồng hà (bàn về tâm pháp võ cổ truyền) thì ông đang tìm truyền nhân…
Đại võ sư Trần Hải bộc bạch: “Bên cạnh viết giáo trình võ cổ truyền Bình Định nhằm hệ thống hóa kiến thức đào tạo thống nhất cho các võ sinh, trong mấy năm qua tôi đã đề nghị UBND tỉnh, Sở VH&TT, UBND TX An Nhơn… xin thuê đất để mở trung tâm đào tạo võ cổ truyền từ nguồn đầu tư huy động xã hội hóa, với cơ sở vật chất phục vụ tập luyện và nội trú cho võ sinh có điều kiện tốt hơn, nhằm hướng đến thu hút đào tạo đông đảo võ sinh không chỉ luyện tập, thi đấu thể thao đơn thuần, mà còn được phân tích để nắm rõ những giá trị sâu sắc, độc đáo riêng xuất phát từ truyền thống văn hóa- lịch sử của võ cổ truyền Bình Định. Việc này đang được các cấp có thẩm quyền xem xét, tôi kiên trì chờ đợi với mong muốn thực hiện tâm nguyện lớn nhất cuối đời mình”.
HOÀI THU
