Cồng chiêng “nhí”: Nối dài mạch nguồn văn hóa

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Sự ra đời và hoạt động hiệu quả của những đội cồng chiêng “nhí” ở huyện Kbang (tỉnh Gia Lai) không chỉ là kế thừa mà còn trở thành nhịp cầu nối dài mạch nguồn văn hóa truyền thống, để hồn cốt dân tộc tiếp tục sống mãi qua từng thế hệ.

Mong muốn thanh thiếu nhi có sân chơi lành mạnh, bổ ích và lan tỏa nghệ thuật diễn xướng cồng chiêng độc đáo của người Bahnar ở Kbang, đầu năm 2023, làng Pơ Ngăl (xã Kông Lơng Khơng) đã ra mắt Đội cồng chiêng “nhí” gồm 40 thành viên từ 11 đến 16 tuổi. Việc truyền dạy, hướng dẫn cách đánh cồng chiêng do người già, nghệ nhân trong làng đảm nhận.

22-1776.jpg
Em Đinh Phong (thứ 2 bên trái ở làng Pơ Ngăl, xã Kông Lơng Khơng) chăm chỉ học đánh cồng chiêng để nâng cao kỹ năng. Ảnh Ngọc Minh

Nghe tin làng Pơ Ngăl thành lập Đội cồng chiêng “nhí”, em Đinh Phong (SN 2013) hăng hái đăng ký tham gia. Để nâng cao kỹ năng diễn tấu cồng chiêng, Phong thường nhờ ông ngoại chỉ bảo, hướng dẫn thêm.

“Ông ngoại biểu diễn cồng chiêng rất hay. Em đã thầm ước lớn lên sẽ giỏi như ông. Tuy nhiên, học đánh cồng chiêng rất khó. Mỗi lần lỗi nhịp, không bắt kịp các bạn, em hay nản. Biết được điều này, ông đã động viên, kiên nhẫn chỉ bảo. Nhờ vậy, em không chỉ tiếp thu kỹ năng đánh chiêng mà còn được truyền lửa để hiểu hơn, yêu hơn di sản văn hóa của dân tộc mình”-Phong chia sẻ.

Xuất phát từ niềm đam mê, yêu thích cồng chiêng và được gia đình ủng hộ, đầu năm 2024, em Đinh Dư (SN 2016) đã xin vào Đội cồng chiêng “nhí” làng Đầm Khương (xã Tơ Tung). Dù nhỏ tuổi nhất đội nhưng Dư nghiêm túc, siêng năng học hỏi. Sau hơn 3 tháng luyện tập, Dư nhận biết được kiến thức cơ bản, tiết tấu, nhịp điệu của những bài cồng chiêng truyền thống và tự tin tham gia nhiều chương trình giao lưu văn hóa-văn nghệ do xã, huyện tổ chức.

2nm.jpg
Nhiều năm nay, xã Tơ Tung duy trì tổ chức nhiều chương trình văn nghệ, hội xuân tạo điều kiện cho người dân, thanh-thiếu niên phát huy năng khiếu trình diễn cồng chiêng. Ảnh Ngọc Minh

“Em được tham gia trình diễn cồng chiêng tại Ngày hội du lịch huyện Kbang năm 2024. Đầu năm nay, em cùng các cô chú, anh chị trình diễn cồng chiêng tại Hội xuân văn hóa-thể thao các dân tộc mừng Đảng, mừng Xuân Ất Tỵ năm 2025 và Liên hoan văn hóa cồng chiêng lần thứ IV do UBND xã Tơ Tung tổ chức. Thấy mọi người cổ vũ nhiệt tình, em rất vui và tự hào. Em mong có nhiều bạn tham gia vào đội cồng chiêng và biết đánh chiêng như em để tiếng cồng, tiếng chiêng mãi ngân vang”-Dư bày tỏ.

Là người được làng Đầm Khương giao quản lý, hướng dẫn Đội cồng chiêng “nhí”, ông Đinh Doách cho hay: Trước đây, cồng chiêng chỉ dành riêng cho nam giới trưởng thành. Với mong muốn cồng chiêng được lưu giữ qua nhiều thế hệ, cuối năm 2023, các nghệ nhân cùng dân làng đã thống nhất thành lập Đội cồng chiêng “nhí” gồm 40 thành viên là những cháu có năng khiếu, đam mê cồng chiêng.

Theo ông Doách, lứa tuổi thiếu niên học cồng chiêng rất khó nên làng cử 2 người giàu kinh nghiệm để truyền dạy. “Thấy các cháu đoàn kết phối hợp diễn tấu cồng chiêng và uyển chuyển trong điệu xoang, tôi vui lắm. Bằng kinh nghiệm, trách nhiệm của mình, tôi đã truyền dạy cho các cháu kỹ thuật đánh cồng chiêng sao cho đúng, cho hay, để tiếp nối theo bước ông cha, giữ văn hóa truyền thống không bị mai một”-ông Doách bộc bạch.

1nm.jpg
Đội cồng chiêng “nhí” làng Đăk Pơ Kao (xã Tơ Tung) trình diễn tại Hội xuân văn hóa-thể thao các dân tộc năm 2025. Ảnh: N.M

Ông Hồ Xuân Dương-Chủ tịch UBND xã Tơ Tung-vui mừng cho hay: “10 làng trong xã đều có đội cồng chiêng người lớn. Trong đó, 4 làng đã thành lập đội cồng chiêng “nhí” với khoảng 160 thành viên. Đây là lực lượng kế cận đắc lực trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số; chung tay gìn giữ Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên”.

Trao đổi với P.V, ông Nguyễn Mạnh Cường-Phó Chủ tịch UBND huyện Kbang-cho biết: Toàn huyện có 10 đội cồng chiêng trong lứa tuổi thanh thiếu nhi. Cùng với việc khuyến khích các thôn, làng thành lập đội cồng chiêng “nhí”, hàng năm, huyện còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, du lịch nhằm quảng bá hình ảnh địa phương và tạo điều kiện cho các đội cồng chiêng tham gia trình diễn, trong đó có các đội cồng chiêng “nhí”.

Bên cạnh đó, UBND huyện thường xuyên chỉ đạo các cơ quan chuyên trách phối hợp với các xã, thị trấn tổ chức những chương trình giao lưu, liên hoan văn hóa-văn nghệ, thi trình diễn cồng chiêng, trò chơi dân gian nhằm giúp các nghệ nhân, người dân, nhất là thanh-thiếu niên, nhi đồng có nơi vui chơi, phát huy năng khiếu; chỉ đạo các xã, thị trấn bố trí kinh phí mở lớp truyền dạy đánh chiêng, xoang, chỉnh chiêng cho thanh thiếu nhi trên địa bàn.

Có thể bạn quan tâm

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

(GLO)- Ở Tây Nguyên, những bước chân đầu ngày của người Jrai hướng về giọt nước của làng. Nguồn nước trong lành từ đó đã đi cùng các buôn làng qua bao mùa rẫy, bao thế hệ; đồng thời lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt cộng đồng từ ngàn xưa.

null