Những ngày qua, nhóm Facebook mang tên “Con ghét bố mẹ” thu hút sự chú ý khi nhiều người trẻ tìm đến để chia sẻ những câu chuyện, tâm sự liên quan đến gia đình.
Từ những bất đồng trong sinh hoạt, áp lực học tập, chuyện bị so sánh, kiểm soát đến cảm giác không được cha mẹ lắng nghe, nhiều bài viết cho thấy một nhu cầu rất rõ: được nói ra và được thấu hiểu. Chỉ sau 1 ngày, nhóm Facebook này đã tăng từ khoảng 70.000 lên 175.000 thành viên.
Điều khiến nhiều phụ huynh suy nghĩ không hẳn nằm ở cái tên gây sốc của nhóm, mà ở 1 câu hỏi khó hơn: Vì sao con có thể kể những chuyện rất riêng tư với hàng nghìn người xa lạ trên mạng, nhưng lại không muốn nói với cha mẹ?
Trong một gia đình, cha mẹ thường nghĩ rằng mình hiểu con vì đã chăm sóc, nuôi dưỡng và đồng hành với con mỗi ngày. Tuy nhiên, “biết con” và “hiểu cảm xúc của con” đôi khi là 2 chuyện khác nhau.
Một đứa trẻ nói “con ghét bố mẹ” chưa chắc đồng nghĩa với việc em thực sự phủ nhận tình cảm gia đình. Đằng sau câu nói ấy có thể là sự tức giận, thất vọng, cảm giác bị áp đặt hoặc mong muốn được người lớn công nhận cảm xúc.
Tất nhiên, không phải mọi câu chuyện trên mạng đều phản ánh đầy đủ sự thật. Những bài đăng thường chỉ thể hiện góc nhìn của người viết và có thể thiếu thông tin từ phía còn lại. Vì vậy, việc vội vàng kết luận rằng cha mẹ sai hay con cái đúng cũng không giải quyết được vấn đề.
Điều đáng quan tâm hơn là tín hiệu phía sau những lời than phiền ấy. Nếu một đứa trẻ có thể nói với cha mẹ rằng mình buồn, tức giận hay cảm thấy bất công, cánh cửa đối thoại vẫn còn. Đáng lo hơn là khi con không còn muốn kể bất cứ điều gì: chuyện ở trường, bạn bè, những khó khăn hay những vấn đề mà con đang gặp phải.
Khi ấy, việc cha mẹ chỉ kiểm soát điện thoại hoặc cấm con sử dụng mạng xã hội có thể không giải quyết được nguyên nhân sâu xa. Bảo vệ trẻ trước những nội dung độc hại trên mạng là cần thiết, nhưng song song với đó phải tạo được một không gian để con có thể nói chuyện an toàn ngay trong gia đình.
Đôi khi, thay vì lập tức phản bác bằng những câu như “Bố mẹ làm tất cả cũng vì con” hay “Ngày xưa bố mẹ còn khổ hơn”, cha mẹ có thể bắt đầu bằng 1 câu đơn giản: “Con kể cho bố/mẹ nghe xem chuyện gì đã xảy ra?”
Lắng nghe không có nghĩa là đồng ý với mọi điều con nói. Thấu hiểu cũng không đồng nghĩa với việc cha mẹ từ bỏ nguyên tắc giáo dục. Đó là cách để người lớn hiểu được nguyên nhân trước khi đưa ra cách ứng xử.
Sau “cơn bão” từ nhóm “Con ghét bố mẹ”, điều đáng để mỗi gia đình tự hỏi có lẽ không phải là “Ai đã khiến con nghĩ như vậy?” mà là: “Khi gặp chuyện, con có cảm thấy bố mẹ là người mà con có thể tìm đến đầu tiên hay không?”
Bởi nếu con đã tìm được một nơi để kể chuyện trên mạng, điều gia đình cần làm không phải chỉ là đóng cánh cửa ấy, mà là mở 1 cánh cửa gần con hơn, ngay trong chính ngôi nhà của mình.
