Trước tình hình này, các cấp, ngành và địa phương trong tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng, chống rét và dịch bệnh nhằm bảo vệ đàn vật nuôi, hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người chăn nuôi.
Tăng cường phòng, chống rét cho vật nuôi
Hiện nay, ngành thú y tỉnh tăng cường giám sát dịch bệnh trên đàn vật nuôi, đẩy mạnh tiêm phòng vắc xin và hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học. Công tác vệ sinh, tiêu độc, khử trùng chuồng trại được triển khai thường xuyên nhằm cắt đứt nguồn lây nhiễm, hạn chế dịch bệnh phát sinh trong điều kiện thời tiết bất lợi.
Ông Lê Văn Nguyên - Trạm trưởng Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 12 - cho biết: Đơn vị thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi các biện pháp phòng, chống đói, rét cho vật nuôi.
Trọng tâm là vận động người dân chủ động dự trữ thức ăn, che chắn chuồng trại, giữ ấm cho đàn vật nuôi khi nhiệt độ xuống thấp; đồng thời thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin theo khuyến cáo. Khi phát hiện vật nuôi có dấu hiệu bất thường, người dân cần báo ngay cho cơ quan thú y để kịp thời xử lý, tránh để dịch bệnh lây lan trên diện rộng.
Xã Đak Rong có trên 6.000 con gia súc, điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Ông Mã Văn Tình - Chủ tịch UBND xã - cho biết: Ngay từ đầu mùa rét năm nay, UBND xã đã chỉ đạo cán bộ chuyên môn và các thôn làng tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân dự trữ thức ăn, che chắn chuồng trại, giữ ấm cho đàn vật nuôi.
Nhiệt độ trên địa bàn xã có thời điểm xuống khoảng 10 - 13oC, thấp hơn cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, nhờ chủ động triển khai sớm các biện pháp, đến nay, xã chưa ghi nhận trường hợp gia súc chết do đói, rét.
Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, ý thức phòng, chống rét cho đàn vật nuôi của người dân đã được nâng lên rõ rệt. Ông Rơ Mah Thất (ở thôn Kte, xã Ia Hrú) cho hay, gia đình nuôi 6 con bò và đã chủ động che chắn chuồng trại, dự trữ rơm khô làm thức ăn. Khi rét sâu, đàn bò được nuôi nhốt tại chuồng thay vì chăn thả để giữ ấm và hạn chế nguy cơ mắc bệnh.
Xã An Toàn có gần 4.000 con gia súc, là địa phương vùng cao thường xuyên chịu ảnh hưởng của rét đậm, rét hại và sương muối nên những năm trước từng xảy ra tình trạng trâu, bò chết rét. Rút kinh nghiệm từ thực tế, ngay từ đầu mùa đông năm nay, chính quyền địa phương đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng, chống rét.
Theo ông Đinh Văn Nghin - Chủ tịch UBND xã An Toàn: Địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp đến từng hộ chăn nuôi; đồng thời phân công cán bộ phụ trách địa bàn thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở người dân không thả rông gia súc trong những ngày rét đậm, rét hại; chủ động dự trữ thức ăn, che chắn chuồng trại. Nhờ đó, đến ngày 15-1, trên địa bàn xã chưa ghi nhận trường hợp trâu, bò chết do rét.
Triển khai đồng bộ các giải pháp
Nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do không khí lạnh, rét đậm và rét hại gây ra đối với cây trồng, vật nuôi, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các địa phương xây dựng và triển khai kế hoạch phòng, chống đói, rét cho vật nuôi phù hợp với điều kiện thực tế.
Ông Huỳnh Ngọc Diệp - Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y - cho biết: Mặc dù người dân đã quan tâm hơn đến việc chăm sóc đàn vật nuôi, song trong điều kiện thời tiết lạnh kéo dài, nếu không thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống đói, rét và dịch bệnh thì nguy cơ thiệt hại vẫn tiềm tàng.
Ngành chuyên môn khuyến cáo người chăn nuôi cần củng cố chuồng trại chắc chắn, đảm bảo cao ráo, kín gió, không dột; thường xuyên vệ sinh, tiêu độc, khử trùng chuồng trại. Đồng thời, cung cấp đầy đủ thức ăn, nước uống sạch, bổ sung vitamin, khoáng chất để nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi.
Đối với heo con và gia cầm giai đoạn úm, cần đảm bảo đủ ấm và sử dụng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh. Trâu, bò chăn thả cần sớm đưa về nuôi nhốt trong những ngày nhiệt độ xuống thấp, đặc biệt là khi có rét đậm kéo dài; chủ động dự trữ thức ăn như rơm rạ, cỏ khô, thân bắp phơi khô hoặc ủ chua. Vật nuôi đủ trọng lượng có thể xuất bán sớm nhằm giảm thiểu rủi ro.
Bên cạnh đó, việc tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin theo đúng lịch trình là giải pháp quan trọng nhằm tăng khả năng miễn dịch cho đàn vật nuôi. Khi phát hiện vật nuôi có biểu hiện bất thường, người chăn nuôi cần cách ly, theo dõi và báo ngay cho cơ quan thú y để kịp thời xử lý.
Hiện nay, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đang tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường trình UBND tỉnh ban hành kế hoạch phòng, chống dịch bệnh động vật năm 2026, đồng thời xây dựng kế hoạch tiêm phòng nhằm bảo vệ đàn vật nuôi, góp phần ổn định sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân trong mùa đông giá rét.
