Sương đang chở mùa thương trôi về bảng lảng, sương gọi thêm kỷ niệm chiếm lấy, bao bọc tâm hồn. Mới đó mà đã hơn 10 năm, tôi mới trở lại nơi này.
Tháng 3 về, sương trắng và mỏng nhẹ hơn sương của mùa đông. Đi giữa trời đầy sương, cảm giác không buốt lạnh mà chỉ có sự nhẹ nhàng lan tỏa. Tôi có thói quen cùng ký ức dạo dọc miền sương, cảm nhận mọi trạng thái của hiện tượng thiên nhiên đặc biệt này. Có lần, tôi ngủ dưới sương đúng nghĩa ở một thảo nguyên rộng lớn. Gió khuya hun hút, sương khuya từng giọt đính vào tâm tư ướt sũng nỗi niềm. Tôi cùng bạn bè ngồi quanh đống lửa ca hát, chuyện trò và truyền cho nhau hơi ấm từ những trái bắp. Nhưng rồi, hơi lạnh của đêm và cơn buồn ngủ đã tìm đến đánh gục những con người lãng mạn, ưa xê dịch này.
Chúng tôi phải tạm dừng những câu chuyện còn dang dở, bỏ lại ngọn lửa đang cố rướn lên trong gió. Nằm trong lều, tôi lắng tai, nghe từ xa xăm, trong vòm cây đen thẫm có con chim lạc bầy cất lên từng hồi tha thiết. Không gian dần chìm vào yên tĩnh, chỉ còn nghe tiếng gió tạt ngang và ánh sáng le lói của những hòn than sắp tàn.
Tôi trằn trọc rồi ngồi dậy, mơ màng nhớ về những mùa sương đi qua trong cuộc đời. Tôi gặp lại khu vườn không phải là cổ tích. Trước mắt tôi hiện ra là mênh mông đồng bãi khô cằn mà cả bà, cả mẹ và sau này là chị tôi đã cày cuốc cùng bao lo toan, vất vả. Đất quê bạc màu lại thiếu nước, trồng được vạt rau, luống cà, dường như phải tận dụng hết khả năng và kinh nghiệm được đắp bồi theo năm tháng.
Mỗi mùa sương về, sợ nhất là sương muối, sau đợt rét hại, như thể kim châm khiến con người ngậm ngùi, ái ngại khi hoa màu héo rũ, xác xơ. Tôi ưu tư nhớ về mùa sương trong lần ngược núi. Đỉnh núi cao, quanh năm sương phủ. Cuộc sống dân làng nơi đây bấp bênh, khổ cực nhưng không vội vã, chộn rộn mà cứ bình yên, dẫu sương lạnh len lỏi vào từng con ngõ nhỏ, từng mái nhà sàn, từng đám cây dại. Nói không ngoa, nhiều người nơi chân núi này chưa từng bước ra khỏi màn sương... Họ chỉ lầm lụi tựa đời mình bên góc vườn đầy sỏi và những đám ruộng bậc thang phụ thuộc vào nước trời.
Buổi sáng ở vùng cao thường lạnh. Tôi nhìn thấy không gian bao la giăng mắc một màn sương. Sương đùn ra từ núi. Sương thong thả dắt nhau từ dưới thung sâu. Sương lấp đầy tầm mắt. Ngồi bó gối nhìn ra ngoài, tôi thấy mình bé nhỏ. Một lúc lâu, sương tan dần, biến thành nhiều hình thù đầy màu sắc dưới ánh nắng ban mai. Một tấm voan nhẹ vẫn còn quấn quanh đỉnh núi. Trong làn gió nhẹ, sương dạt dần để lộ những vạt rừng xanh mướt. Tôi đi như ai sai khiến, lòng ngập tràn hứng khởi. Sương đậu trên ngọn cỏ trong lành. Sương đọng trong phễu lá lấp lánh, bình yên. Sương níu chân, lành lạnh. Tôi dừng lại, hân hoan, ngửa mặt lên trời, nghe dịu êm tiếng sương rơi.
Sương không chỉ là hiện tượng thiên nhiên mà còn là đặc trưng, là linh hồn của nơi nó hiện diện. Sương trong những khoảnh khắc, hình thù, trạng thái khác nhau đã giúp con người đúc kết những kinh nghiệm quý báu để nuôi trồng. Sương không chỉ là hơi lạnh phả tràn mà những sắc màu của nó đã mang đến cho đất trời vẻ đẹp vừa nhẹ nhàng vừa rực rỡ. Những cánh đồng bao la, thấp thoáng những chiếc nón trắng ẩn hiện. Những cánh rừng đang kỳ thay lá, thật ảo diệu của muôn vàn sắc thái. Những cung đường uốn lượn. Tất cả đều thật đẹp trong lãng đãng sương mờ.
Mùa sương thường chóng vánh, đến rồi đi không hẹn ước. Cũng chính sự vội vã này đã khiến tôi chưa kịp chuẩn bị tâm thế đón nhận sau bao ngày chờ mong. Để rồi, lòng vừa hụt hẫng, ngẩn ngơ vừa vấn vương, lưu luyến trước dải sương pha trong bóng chiều lặng lẽ.
