Ý thơ về cùng xuân

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Không chỉ bật thức những tươi xanh của đất trời, xuân về còn làm hừng lên bao ý thơ miên man cùng mùa. Người viết sao có thể không ngồi vào bàn phím để gõ đôi dòng về khung cảnh và tâm cảnh ấy?

Ngay từ đầu năm, các cây bút của Gia Lai đã trình làng khá nhiều bài thơ xuân, như lời chào năm mới, cũng là để gửi gắm vào đó những yêu thương dành cho gia đình, quê hương.

Đêm thơ Nguyên tiêu Xuân Giáp Thìn tối 23-2 tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (TP. Pleiku) thu hút đông đảo khán giả đến thưởng thức thơ xuân của các tác giả Gia Lai. Ảnh: Phương Duyên

Đêm thơ Nguyên tiêu Xuân Giáp Thìn tối 23-2 tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (TP. Pleiku) thu hút đông đảo khán giả đến thưởng thức thơ xuân của các tác giả Gia Lai. Ảnh: Phương Duyên

Gọi là tản mạn, nhưng tác phẩm “Tản mạn ngày xuân” của nhà thơ Phạm Đức Long lại hàm chứa một ý tứ lớn lao hơn thế nhiều, đó là khơi lại nguồn cội, truyền thống gói gọn trong một chữ “Tết”: “Ngày xuân có tự cái thời/Lang Liêu nấu gạo thành xôi thơm lừng/Bao nhiêu lễ lạt tưng bừng/Cũng không sánh nổi bánh chưng, bánh giầy”. Và, như là phận sự của người đi trước, nhà thơ thuộc hàng “lão niên” này cũng khéo léo gợi nhớ về mạch nguồn, về sợi dây kết nối con người với tiên tổ, họ hàng: “Mùa xuân từ bấy đến nay/Bao nhiêu người đã từng say la đà/Bao cuộc đời đã khuất xa/Xuân về ngỡ lại cùng ta sum vầy!”. Như khẳng định rằng, hai tiếng “nguồn cội” đã và sẽ mãi là điểm tựa của mỗi người trong đời sống này.

Xuân quê hương, tết sum vầy cũng đi vào thơ của các tác giả Gia Lai đầy thân thương, gần gụi. Đọc những dòng dưới đây trong bài “Bay về phía mùa xuân” của nhà thơ Đào An Duyên, ta thấy rõ cái nôn nao của một mùa đoàn viên: “Chuyến bay lúc giao thừa/Bài hát Bonjour Vietnam nhấc bổng tôi lên giữa đêm/Giai điệu quê hương đưa tôi vào Tết/Tôi bay qua cánh đồng/Bàn tay mẹ thảo thơm quyện mồ hôi thơm hương lúa/Gió hong đường cày chờ mạ non trổ đuôi gà/Tôi ngác ngơ bãi bờ chân chất”. Dường như những lam lũ, tảo tần bờ bãi của nơi ta lớn lên luôn là kỷ niệm đẹp nhất đời người, để lúc nào cũng mong mỏi được ôm trọn trong những chuyến trở về.

Và như một mặc định, xuân không thể thiếu bóng mẹ, dù còn in bên thềm hay trong tâm tưởng: “Tháng Giêng còn bên đó/Mẹ đợi ta hiên nhà/Trong mông mênh chiều gió/Dắt ta qua cánh đồng/Tháng Giêng đượm hương sắc/Tháng Giêng ngân ngấn tình/Chút tháng Giêng hạnh phúc/Trên đào hoa tái sinh” (Phác họa tháng Giêng-Nguyễn Thị Diễm).

Bóng hình sơn nữ là nguồn cảm hứng trong thơ xuân cao nguyên. Ảnh: Phương Duyên

Bóng hình sơn nữ là nguồn cảm hứng trong thơ xuân cao nguyên. Ảnh: Phương Duyên

Xuân đến còn mang theo cái tình tròn đầy-tình người, tình đời. Đặc biệt, sắc xuân cao nguyên đã làm nên chất riêng khó lẫn trong thơ của các cây bút tại vùng đất Gia Lai. “Ai đã đem mùa xuân đến đây” là sự ngỡ ngàng của nhà thơ Ngô Thanh Vân khi ngắm nhìn bao tươi thắm quanh mình: “Nhánh mai rừng bỗng chiu chít nụ/Nhưng nhức bật chồi non lá nõn/Mơn man sơn nữ ngực trần/Bắp chân tròn lẳn/Thoăn thoắt đi từ phía núi rừng/Dã quỳ đã thôi vàng khắp chốn/Sót vài bông quyến luyến lối về/Và bụi đỏ nhuộm hồng lá thẫm/Và gió lộng thổi tràn bờ thẳm/Hương ngạt ngào bay/Hoa nở trắng đồi”. Bóng hình sơn nữ cũng rời rợi với những liên tưởng lãng mạn: “Em gùi ngày đầy gió/Và gùi cả mặt trời/Có niềm vui rất lạ/vừa chợt dâng trong tôi/…. Xin bước nhẹ qua tôi/Về cùng mùa xuân mới/Núi đồi vừa mở hội/Xuân vừa dâng lưng trời” (Xuân vừa dâng lưng trời-Đào An Duyên).

Như không thể rời mắt khỏi chiếc gùi trên lưng thiếu nữ, với lợi thế của một người cầm cọ, nhà thơ Lê Vi Thủy cũng nhanh chóng “phác họa” bằng những câu: “Em gái Jrai/Thơ ngây tròn khóe mắt/Đôi tay gầy níu xa xăm/Gùi sau lưng/Cánh bướm vươn rực rỡ/Thả mình về tự do/Phố đương xuân/Ngày chợ huyện tấp nập những bán mua/Những chùm quả sung sum vầy/Những con gà trống non tơ/Những chú lợn sọc dưa khịt khịt mũi/Những quả rừng còn sót lại của những đổi thay/Chất đầy trên lưng gùi/Mang niềm vui cho phố” (Vùng mây trắng).

Luôn có chút gì đó riêng mang là đặc trưng trong câu chữ của nhà thơ Lữ Hồng. Thơ xuân của tác giả này cũng vậy, ngẫm ngợi xưa-nay, thoáng chút thao thức về thân phận: “Vị thịt kho mẹ cặm cụi bếp hồng/Mùi vôi vữa cha loay hoay tường cổng/Ta ủ mình hương áo mới/Mộng tưởng yêu đời trong kẽ hở thời gian/Sẽ qua đi những thập kỷ cô đơn/Mùa xuân trả cơn đau về nhẹ nhõm/Hoa hãy là hoa/Gió của trời cứ thổi/Ta về làm con gái của mẹ cha” (Ánh mắt đầu tiên). Để rồi, gom vào từng câu chữ vẫn là những tin yêu, những ước mộng đơn sơ trước bao trăn trở riêng-chung, được-mất: “Có giới hạn nào cho tháng năm/Khi cuộc đời vẫn dài mong ước/Như ban sơ ngày ta thức dậy/Chờ phép mầu trong ánh mắt đầu tiên”.

Có thể bạn quan tâm

Kỷ niệm 110 năm ngày sinh cố thi sĩ Yến Lan.

Kỷ niệm 110 năm ngày sinh cố thi sĩ Yến Lan

(GLO)- Tối 1-3, tại nhà lưu niệm thi sĩ Yến Lan (khu phố Hòa Cư, phường An Nhơn Đông), Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp với UBND phường An Nhơn Đông tổ chức chương trình tọa đàm - thơ nhạc kỷ niệm 110 năm ngày sinh cố thi sĩ Yến Lan (2/3/1916 - 2/3/2026).

Ra mắt cuốn sách “Rạng rỡ Việt Nam - Dấu ấn thành tựu nhiệm kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng”

Ra mắt cuốn sách “Rạng rỡ Việt Nam - Dấu ấn thành tựu nhiệm kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng”

(GLO)- Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức Lễ giới thiệu cuốn sách “Rạng rỡ Việt Nam - Dấu ấn thành tựu nhiệm kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng”.

Thượng chòi vui hội ngày xuân.

Thượng chòi vui hội ngày xuân

(GLO)- Không chỉ có trăm hoa khoe sắc, hương bánh mứt nồng nàn, mùa xuân xứ Nẫu còn có tiếng hô hát bài chòi ngân vang, tiếng phách gõ nhịp rộn rã, hòa cùng tiếng cười giòn tan của trẻ nhỏ và niềm háo hức của những người mộ điệu.

Sức sống mới từ các đội cồng chiêng nữ

Sức sống mới từ các đội cồng chiêng nữ

(GLO)- Từ làng Leng, Kgiang (xã Tơ Tung), thôn Suối Đá (xã Vĩnh Sơn)…, nhiều phụ nữ Bahnar ở Gia Lai đang lặng lẽ nhưng quyết liệt bước ra khỏi những khuôn mẫu cũ để làm sống dậy di sản văn hóa cồng chiêng.

Tết tàn

Tết tàn

Người về cố hương muộn trong một buổi sáng mưa phùn. Thứ mưa không thành giọt mà chỉ lửng lơ trong không khí, đủ để làm áo ướt lúc nào không hay. Đúng hôm tết vừa hết.

Ngàn năm bóng ngựa

Ngàn năm bóng ngựa

(GLO)- Ai về đường ấy hôm nay/Ngựa hồng ai cưỡi, dù tay ai cầm?… Khi ruổi rong ở xứ Nẫu Bình Định - Phú Yên, thỉnh thoảng lại nghe lóc cóc tiếng vó ngựa kéo xe đưa khách, chở hàng và như một kiểu tự động “au tô” phát, miệng tôi lại lẩm nhẩm mấy câu ca dao này.

Hàng ngàn người dân và du khách nô nức tham gia lễ hội Chợ Gò tại Tuy Phước vào sáng mùng Một Tết Bính Ngọ 2026 để mua lộc đầu năm và tham gia các trò chơi dân gian truyền thống.

Mùng 1 Tết: Rủ nhau trẩy hội xuân Chợ Gò

(GLO)- Trong làn sương xuân của sáng mùng một Tết, người dân rủ nhau tìm về một phiên chợ chỉ họp đúng vào buổi đầu năm. Ở đó, chuyện mua bán không nặng lời lãi mà là gửi gắm ước nguyện và chút lộc xuân cho một năm mới đủ đầy.

Cụm linh vật năm Bính Ngọ 2026 tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành trở thành điểm nhấn nghệ thuật thu hút người dân và du khách du xuân. Ảnh: Đoan Ngọc

Năm Ngọ nói về ngựa: Từ tranh Bát tuấn đồ đến Mã đáo thành công

(GLO)- Trong hệ thống can chi Á Đông, Ngọ không chỉ là mốc thời gian mà còn là biểu tượng văn hóa gắn với con ngựa. Từ tranh Bát tuấn đồ đến các thành ngữ Bát tuấn hùng phong, Mã đáo thành công, hình tượng này cho thấy cách người xưa gửi gắm quan niệm về con người, tập thể và thời thế qua vó ngựa.

"Càng địa phương, càng thế giới"

"Càng địa phương, càng thế giới"

(GLO)- Đó là quan điểm được PGS, TS. Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội chia sẻ cách đây ít lâu khi nói về giá trị của bản sắc trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Mỗi cây nêu dựng lên không chỉ góp thêm sắc xuân, mà còn mang ý nghĩa bảo tồn nét đẹp văn hóa cổ truyền của dân tộc. Ảnh: Ngọc Nhuận

Dựng nêu đón Tết - gợi sắc xuân từ mỹ tục xưa

(GLO)- Dựng cây nêu đón Tết là một phong tục có từ xa xưa trong đời sống văn hóa của người Việt. Mỹ tục này từng bị mai một, tuy nhiên, những năm gần đây đã được nhiều địa phương ở tỉnh Gia Lai phục dựng như một hoạt động văn hóa cộng đồng, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống.

null