Ý thơ về cùng xuân

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Không chỉ bật thức những tươi xanh của đất trời, xuân về còn làm hừng lên bao ý thơ miên man cùng mùa. Người viết sao có thể không ngồi vào bàn phím để gõ đôi dòng về khung cảnh và tâm cảnh ấy?

Ngay từ đầu năm, các cây bút của Gia Lai đã trình làng khá nhiều bài thơ xuân, như lời chào năm mới, cũng là để gửi gắm vào đó những yêu thương dành cho gia đình, quê hương.

Đêm thơ Nguyên tiêu Xuân Giáp Thìn tối 23-2 tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (TP. Pleiku) thu hút đông đảo khán giả đến thưởng thức thơ xuân của các tác giả Gia Lai. Ảnh: Phương Duyên

Đêm thơ Nguyên tiêu Xuân Giáp Thìn tối 23-2 tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (TP. Pleiku) thu hút đông đảo khán giả đến thưởng thức thơ xuân của các tác giả Gia Lai. Ảnh: Phương Duyên

Gọi là tản mạn, nhưng tác phẩm “Tản mạn ngày xuân” của nhà thơ Phạm Đức Long lại hàm chứa một ý tứ lớn lao hơn thế nhiều, đó là khơi lại nguồn cội, truyền thống gói gọn trong một chữ “Tết”: “Ngày xuân có tự cái thời/Lang Liêu nấu gạo thành xôi thơm lừng/Bao nhiêu lễ lạt tưng bừng/Cũng không sánh nổi bánh chưng, bánh giầy”. Và, như là phận sự của người đi trước, nhà thơ thuộc hàng “lão niên” này cũng khéo léo gợi nhớ về mạch nguồn, về sợi dây kết nối con người với tiên tổ, họ hàng: “Mùa xuân từ bấy đến nay/Bao nhiêu người đã từng say la đà/Bao cuộc đời đã khuất xa/Xuân về ngỡ lại cùng ta sum vầy!”. Như khẳng định rằng, hai tiếng “nguồn cội” đã và sẽ mãi là điểm tựa của mỗi người trong đời sống này.

Xuân quê hương, tết sum vầy cũng đi vào thơ của các tác giả Gia Lai đầy thân thương, gần gụi. Đọc những dòng dưới đây trong bài “Bay về phía mùa xuân” của nhà thơ Đào An Duyên, ta thấy rõ cái nôn nao của một mùa đoàn viên: “Chuyến bay lúc giao thừa/Bài hát Bonjour Vietnam nhấc bổng tôi lên giữa đêm/Giai điệu quê hương đưa tôi vào Tết/Tôi bay qua cánh đồng/Bàn tay mẹ thảo thơm quyện mồ hôi thơm hương lúa/Gió hong đường cày chờ mạ non trổ đuôi gà/Tôi ngác ngơ bãi bờ chân chất”. Dường như những lam lũ, tảo tần bờ bãi của nơi ta lớn lên luôn là kỷ niệm đẹp nhất đời người, để lúc nào cũng mong mỏi được ôm trọn trong những chuyến trở về.

Và như một mặc định, xuân không thể thiếu bóng mẹ, dù còn in bên thềm hay trong tâm tưởng: “Tháng Giêng còn bên đó/Mẹ đợi ta hiên nhà/Trong mông mênh chiều gió/Dắt ta qua cánh đồng/Tháng Giêng đượm hương sắc/Tháng Giêng ngân ngấn tình/Chút tháng Giêng hạnh phúc/Trên đào hoa tái sinh” (Phác họa tháng Giêng-Nguyễn Thị Diễm).

Bóng hình sơn nữ là nguồn cảm hứng trong thơ xuân cao nguyên. Ảnh: Phương Duyên

Bóng hình sơn nữ là nguồn cảm hứng trong thơ xuân cao nguyên. Ảnh: Phương Duyên

Xuân đến còn mang theo cái tình tròn đầy-tình người, tình đời. Đặc biệt, sắc xuân cao nguyên đã làm nên chất riêng khó lẫn trong thơ của các cây bút tại vùng đất Gia Lai. “Ai đã đem mùa xuân đến đây” là sự ngỡ ngàng của nhà thơ Ngô Thanh Vân khi ngắm nhìn bao tươi thắm quanh mình: “Nhánh mai rừng bỗng chiu chít nụ/Nhưng nhức bật chồi non lá nõn/Mơn man sơn nữ ngực trần/Bắp chân tròn lẳn/Thoăn thoắt đi từ phía núi rừng/Dã quỳ đã thôi vàng khắp chốn/Sót vài bông quyến luyến lối về/Và bụi đỏ nhuộm hồng lá thẫm/Và gió lộng thổi tràn bờ thẳm/Hương ngạt ngào bay/Hoa nở trắng đồi”. Bóng hình sơn nữ cũng rời rợi với những liên tưởng lãng mạn: “Em gùi ngày đầy gió/Và gùi cả mặt trời/Có niềm vui rất lạ/vừa chợt dâng trong tôi/…. Xin bước nhẹ qua tôi/Về cùng mùa xuân mới/Núi đồi vừa mở hội/Xuân vừa dâng lưng trời” (Xuân vừa dâng lưng trời-Đào An Duyên).

Như không thể rời mắt khỏi chiếc gùi trên lưng thiếu nữ, với lợi thế của một người cầm cọ, nhà thơ Lê Vi Thủy cũng nhanh chóng “phác họa” bằng những câu: “Em gái Jrai/Thơ ngây tròn khóe mắt/Đôi tay gầy níu xa xăm/Gùi sau lưng/Cánh bướm vươn rực rỡ/Thả mình về tự do/Phố đương xuân/Ngày chợ huyện tấp nập những bán mua/Những chùm quả sung sum vầy/Những con gà trống non tơ/Những chú lợn sọc dưa khịt khịt mũi/Những quả rừng còn sót lại của những đổi thay/Chất đầy trên lưng gùi/Mang niềm vui cho phố” (Vùng mây trắng).

Luôn có chút gì đó riêng mang là đặc trưng trong câu chữ của nhà thơ Lữ Hồng. Thơ xuân của tác giả này cũng vậy, ngẫm ngợi xưa-nay, thoáng chút thao thức về thân phận: “Vị thịt kho mẹ cặm cụi bếp hồng/Mùi vôi vữa cha loay hoay tường cổng/Ta ủ mình hương áo mới/Mộng tưởng yêu đời trong kẽ hở thời gian/Sẽ qua đi những thập kỷ cô đơn/Mùa xuân trả cơn đau về nhẹ nhõm/Hoa hãy là hoa/Gió của trời cứ thổi/Ta về làm con gái của mẹ cha” (Ánh mắt đầu tiên). Để rồi, gom vào từng câu chữ vẫn là những tin yêu, những ước mộng đơn sơ trước bao trăn trở riêng-chung, được-mất: “Có giới hạn nào cho tháng năm/Khi cuộc đời vẫn dài mong ước/Như ban sơ ngày ta thức dậy/Chờ phép mầu trong ánh mắt đầu tiên”.

Có thể bạn quan tâm

Ông Nguyễn Hữu Thục kể lại ký ức về ngôi đình An Lương khi còn nguyên vẹn trước khi bị thiên tai tàn phá. Ảnh: Ngọc Nhuận

Đình làng An Lương: Nơi lưu giữ ký ức cộng đồng

(GLO)- Giữa vùng quê thôn Thái An (xã An Lương, tỉnh Gia Lai), cổng đình, trụ biểu và bình phong phủ rêu là những dấu tích còn lại của đình làng An Lương. Dẫu ngôi đình không còn, người dân vẫn duy trì việc cúng tế, cùng khát vọng phục hồi một không gian văn hóa đã ăn sâu vào ký ức cộng đồng.

Tiếng trống kơ-toang luôn gắn với các lễ hội truyền thống và sinh hoạt cộng đồng của người Chăm H’roi. Ảnh: Ngọc Nhuận

Tiếng trống kể chuyện đại ngàn

(GLO)- Giải A tại phần thi Liên hoan văn nghệ quần chúng của Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI-năm 2026 vừa diễn ra ở tỉnh Khánh Hòa vào cuối tháng 5 là phần thưởng xứng đáng dành cho tiết mục diễn tấu trống kơ-toang (trống đôi) của đoàn nghệ nhân Chăm H’roi xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai).

Lễ tạ ơn của người Jrai vùng hạ lưu sông Ba

Lễ tạ ơn của người Jrai vùng hạ lưu sông Ba

(GLO)- Để bày tỏ lòng biết ơn cha mẹ, người Jrai có một nghi lễ thiêng liêng gọi là lễ tạ ơn (lễ báo hiếu). Hiện nay, nghi lễ này vẫn còn được bảo tồn khá nguyên vẹn ở nhiều cộng đồng Jrai vùng hạ lưu sông Ba với những nghi thức cổ truyền mang đậm bản sắc văn hóa tộc người.

Các vận động viên check-in cùng Ban tổ chức trên đỉnh núi Chư Mố. Ảnh: Vũ Chi

Vinh danh 95 sứ giả mặt trời Chư Mố

(GLO)- Sáng 5-7, UBND xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) đã bế mạc Ngày hội văn hóa-leo núi xã Ia Tul năm 2026 với chủ đề “Chư Mố-Hành trình về phía mặt trời” và vinh danh sứ giả mặt trời Chư Mố.

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

(GLO)- Trong đời sống mỹ thuật Gia Lai những năm gần đây, nhiều họa sĩ nữ thuộc thế hệ 8x đang tìm cho mình những hướng đi riêng, mạnh dạn thể nghiệm, bứt phá trong ngôn ngữ tạo hình. Giữa không khí ấy, họa sĩ Châu Thị Ái Vân chọn một lối đi có vẻ lặng lẽ hơn.

Họa tranh thư pháp bằng… "mực" cà phê

Họa tranh thư pháp bằng… "mực" cà phê

(GLO)- Cầm trên tay bức tranh thư pháp thơm nhẹ hương cà phê quả thật là một trải nghiệm thú vị về thị giác lẫn khứu giác. Người đưa ra và thực hành ý tưởng sáng tạo độc lạ này là ông Trần Ngọc Dũng-Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thư pháp Pleiku (tỉnh Gia Lai). 

Các nghệ nhân trình diễn cồng chiêng tại chương trình. Ảnh: Vũ Chi

Âm vang đại ngàn Chư Mố

(GLO)- Tối 26-6, trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa-leo núi xã Ia Tul năm 2026 với chủ đề “Chư Mố-Hành trình về phía mặt trời”, UBND xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) tổ chức chương trình văn nghệ “Âm vang đại ngàn Chư Mố” thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham gia, trải nghiệm.

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

(GLO)- Từ ngày 4 đến 10-7, tại Gallery 3B (phường Cầu Kiệu, TP. Hồ Chí Minh) sẽ diễn ra cuộc hội ngộ đầy cảm xúc của 7 họa sĩ đến từ nhiều vùng miền khác nhau trong và ngoài nước với triển lãm “Khoảng trời riêng”, trong đó có 4 nữ họa sĩ của Gia Lai.

Ươm mầm văn hóa đọc

Ươm mầm văn hóa đọc

(GLO)- Hơn 42.300 bài dự thi từ học sinh toàn tỉnh, hàng trăm trường học hưởng ứng và những ý tưởng sáng tạo về phát triển văn hóa đọc đã cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của Cuộc thi Ðại sứ văn hóa đọc tỉnh Gia Lai năm 2026.

Mỗi miền một hương vị trên mâm cúng Tết Đoan Ngọ

Mỗi miền một hương vị trên mâm cúng Tết Đoan Ngọ

(GLO)- Tết Đoan Ngọ, diễn ra vào ngày mùng 5-5 Âm lịch, là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng của người Việt. Dù cùng mang ý nghĩa tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong sức khỏe và mùa màng thuận lợi, mâm cúng Tết Đoan Ngọ ở mỗi vùng miền lại mang những nét đặc trưng riêng.

Lăng Ông Nam Hải ở xã đảo Nhơn Châu hiện lưu giữ hai đạo sắc phong triều Nguyễn được người dân xem như “báu vật” của làng biển. Ảnh: Ngọc Nhuận

Giữ văn hóa biển đảo qua những đạo sắc phong

(GLO)- Ở xã đảo Nhơn Châu (tỉnh Gia Lai), những đạo sắc phong thời nhà Nguyễn được người dân gìn giữ suốt gần một thế kỷ tại Lăng Ông Nam Hải và đình làng Nhơn Châu. Qua bao biến động thời gian, những sắc phong này không chỉ là cổ vật quý hiếm mà còn mang “hồn cốt” văn hóa biển đảo.

null