Đua tốc độ, đánh đổi an toàn
Giờ tan học, trên một số tuyến đường xã Kdang, không khó để bắt gặp những chiếc xe điện với nhiều kiểu dáng khác nhau của học sinh lạng lách, lao vun vút trên đường.
Ít ai biết rằng, phía sau dáng vẻ ngoài bắt mắt ấy là những chiếc xe đã bị can thiệp về kỹ thuật để chạy nhanh hơn thiết kế ban đầu. Một số học sinh xem đây là cách để thể hiện cá tính. Tình trạng học sinh THCS tự ý “độ, chế” xe điện đang âm thầm lan rộng, kéo theo hàng loạt hệ lụy đáng lo ngại.
Em T.X.D. (lớp 8A, Trường THCS Trần Phú) cho biết, chiếc xe điện được gia đình mua cho em chỉ chạy khoảng 25-40 km/giờ. Thấy xe của bạn bè chạy nhanh hơn, em đã thay 6 bình ắc quy công suất lớn thay cho 4 bình nguyên bản, lắp bộ điều khiển công suất cao, thay bánh trước, bánh sau, phanh đĩa, phuộc… Tổng chi phí “độ” xe hơn 11 triệu đồng, trong khi giá trị chiếc xe ban đầu chỉ khoảng 8-9 triệu đồng.
Sau khi nâng cấp, chiếc xe có thể đạt tốc độ gần 100 km/giờ. “Chỉ cần vặn ga là xe tăng tốc rất nhanh, thậm chí có thể bốc đầu” - D. nói.
Tuy vậy, chính em cũng thừa nhận, khi chạy tốc độ cao, phần đầu xe rung lắc mạnh, khó kiểm soát và rất dễ xảy ra tai nạn giao thông. Vì muốn xe chạy nhanh hơn và thể hiện cá tính với bạn bè, em chấp nhận “sống chung” với mối hiểm nguy này.
Đến khi bị lực lượng Cảnh sát giao thông phát hiện, tuyên truyền, nhắc nhở, D. mới nhận thức được việc tự ý thay đổi kết cấu xe là vi phạm, tiềm ẩn nguy hiểm cho bản thân và người đi đường. Em cam kết tháo bỏ các thiết bị đã “độ”, khôi phục lại nguyên trạng xe ban đầu.
Từ các video hướng dẫn trên mạng xã hội, nhiều học sinh tự mua linh kiện, mang ra các tiệm sửa xe để thuê lắp đặt. Một chiếc xe điện vốn chỉ được thiết kế chạy tối đa 40-50 km/giờ, sau khi “độ” có thể đạt 90-100 km/giờ.
Khi tốc độ vượt xa thiết kế ban đầu, hệ thống phanh, khung sườn, giảm xóc không còn bảo đảm an toàn. Nguy hiểm hơn, việc thay pin, bộ điều khiển công suất lớn còn làm tăng nguy cơ chập điện, cháy nổ. Điều đáng lo không chỉ nằm ở những chiếc xe bị thay đổi kết cấu, mà ở chỗ không ít phụ huynh biết con em tự ý “độ, chế” nhưng vẫn để mặc, thậm chí hỗ trợ chi phí.
Trong khi đó, ở lứa tuổi THCS, kỹ năng xử lý tình huống giao thông của các em còn hạn chế. Nhiều em khi ra đường thiếu quan sát, chuyển hướng đột ngột, từ trong hẻm lao ra đường lớn. Đặc biệt, xe điện gần như không phát ra tiếng động cơ nên càng dễ gây bất ngờ cho người tham gia giao thông.
Siết quản lý từ trường học đến cơ sở sửa chữa
Tại bãi tạm giữ phương tiện của Công an xã Kdang, nhiều chiếc xe điện bị thay gần như toàn bộ kết cấu. Có xe lắp pin dung lượng lớn, bộ điều khiển công suất cao, có xe thay phanh đĩa, giảm xóc, bánh xe mới...
Nhìn bề ngoài, không ít chiếc chẳng khác gì những chiếc xe máy chạy bằng xăng. Có chiếc xe điện trị giá chỉ khoảng 8-10 triệu đồng nhưng sau khi “độ” số tiền nâng cấp đã vượt 10 triệu đồng, thậm chí có trường hợp lên hơn 20 triệu đồng. Đổi lại là tốc độ có thể đạt tới 100 km/giờ - mức vượt xa khả năng kiểm soát của học sinh.
Theo anh Lê Minh Sang - chủ cơ sở sửa chữa xe điện Minh Sang (thôn Cây Điệp, xã Kdang), nhu cầu nâng cấp tốc độ xe điện của học sinh thời gian gần đây có xu hướng gia tăng. Phổ biến nhất là thay hệ thống pin và bộ điều khiển tốc độ.
“Các em còn nhỏ, khả năng kiểm soát phương tiện chưa tốt. Khi xe chạy nhanh hơn thiết kế ban đầu thì rất dễ xảy ra tai nạn. Nhiều em mang linh kiện đến nhờ lắp ráp nhưng tôi đều từ chối, không nhận độ chế cho học sinh” - anh Sang cho biết.
Trao đổi về vấn đề này, Thượng úy Lê Hồng Vinh - Tổ trưởng Tổ Cảnh sát trật tự, Công an xã Kdang - cho biết: Qua phản ánh của người dân và lực lượng an ninh cơ sở, Công an xã đã tăng cường tuần tra, kiểm soát địa bàn; đồng thời phối hợp với các trường học kiểm tra phương tiện của học sinh.
Lực lượng chức năng còn triển khai các biện pháp nghiệp vụ như hóa trang, mật phục, sử dụng camera ghi nhận hình ảnh vi phạm. Từ 15-4 đến nay, qua kiểm tra, Công an xã đã phát hiện 15 trường hợp học sinh điều khiển xe điện “độ, chế”.
Bên cạnh việc xử lý, lực lượng chức năng cũng yêu cầu học sinh khẩn trương tháo bỏ các phụ tùng đã thay đổi, khôi phục đúng tiêu chuẩn thiết kế của nhà sản xuất; đồng thời tăng cường phối hợp với phụ huynh trong quản lý, giáo dục con em, không để tái phạm.
Thực tế cho thấy, việc Công an xã Kdang kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp học sinh sử dụng xe điện “độ, chế” là tín hiệu tích cực.
Tuy nhiên, để ngăn chặn triệt để, công tác kiểm tra, giám sát cần được duy trì thường xuyên, liên tục; đồng thời siết chặt việc mua bán linh kiện, quản lý hoạt động sửa chữa xe điện.
Bởi khi bị “độ chế”, xe điện có thể đạt tốc độ vượt quá khả năng kiểm soát, và cái giá phải trả là sự mất an toàn, thậm chí tính mạng của chính các em và những người cùng tham gia giao thông.