Vị Xuyên - Những trang sử bi tráng

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Cuối năm 2018, nhân chuyến công tác tại Hà Giang, tôi quyết định dành thời gian đến huyện Vị Xuyên-mảnh đất ghi dấu những trang sử bi tráng của quân và dân ta trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc kéo dài 10 năm (1979-1989).
Trước chuyến đi này, tôi đã dành rất nhiều thời gian để tìm hiểu thông tin về cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của quân và dân ta cách đây đúng 40 năm. Song khi đặt chân đến TP. Hà Giang, rồi tiếp tục về huyện Vị Xuyên, nghe nhân chứng lịch sử kể chuyện, tham quan thực tế địa hình, tôi mới cảm nhận hết được sự khốc liệt của cuộc chiến cũng như tinh thần chiến đấu kiên cường, dũng cảm của quân và dân ta những năm tháng đó.
Đại tá Nguyễn Kim Chung-nguyên Chỉ huy phó về chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Giang-cho biết: Qua thực tế chiến đấu và nghiên cứu của bản thân, ông thấy rằng, để chuẩn bị cho cuộc chiến, phía Trung Quốc đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Tổng cộng, Trung Quốc đã huy động hơn 600.000 quân chủ lực cùng rất nhiều vũ khí trang bị phương tiện chiến tranh cho cuộc chiến xâm lược Việt Nam. Để lừa dối thế giới, phía Trung Quốc thời bấy giờ đã tích cực tuyên truyền rằng đây là một cuộc “chiến tranh phản kích tự vệ”.
 Đài hương thờ các liệt sĩ đã hy sinh trên mặt trận Thanh Thủy (huyện Vị Xuyên) tại điểm cao 468. Ảnh: Vũ Duy Hiển
Đài hương thờ các liệt sĩ đã hy sinh trên mặt trận Thanh Thủy (huyện Vị Xuyên) tại điểm cao 468. Ảnh: Vũ Duy Hiển
Rạng sáng 17-2-1979, quân Trung Quốc bất ngờ ồ ạt tràn qua biên giới, mở màn cho cuộc chiến 30 ngày trên địa bàn 6 tỉnh dọc biên giới phía Bắc nước ta. Ngày 5-3-1979, Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng ký lệnh tổng động viên. Theo đó, hơn 50 triệu người Việt Nam khi ấy đều sẵn sàng cho tình thế chuyển từ thời bình sang thời chiến.
Do không đạt được mục đích đề ra, bị quân và dân các tỉnh biên giới nước ta giáng trả mạnh mẽ, gây tổn thất nặng nề, đồng thời bị dư luận tiến bộ trên thế giới và trong nước lên án mạnh mẽ, chiều 5-3-1979, Trung Quốc tuyên bố rút quân và đã rêu rao hoàn thành mục tiêu “dạy cho Việt Nam một bài học”. Thể hiện thiện chí hòa bình, Việt Nam đã cho Trung Quốc rút quân. Mặc dù Trung Quốc tuyên bố rút quân song chiến sự vẫn tiếp diễn ở một số nơi. Ngoài ra, quân Trung Quốc còn tàn phá một số làng mạc, phá hoại công trình di tích, bệnh viện, trường học, giết hại nhiều người dân vô tội. Phải đến ngày 18-3, Trung Quốc mới hoàn thành việc rút quân.
Trận chiến kéo dài 30 ngày đã hủy diệt 4/6 thị xã dọc biên giới Việt Nam, khiến hàng chục ngàn dân thường thiệt mạng, trong đó có nhiều phụ nữ và trẻ em. Ngoài ra, 400.000 con gia súc bị giết, hoa màu bị tàn phá; một nửa trong số 3,5 triệu dân 6 tỉnh biên giới mất nhà cửa, tài sản. Phía Trung Quốc bị quân và dân ta gây tổn thất 9 quân đoàn chủ lực, loại khỏi vòng chiến đấu 62.500 tên, 550 xe quân sự, trong đó có 280 xe tăng, xe bọc thép bị bắn cháy, 115 khẩu pháo và súng cối hạng nặng bị phá hủy…
Tuy phía Trung Quốc tuyên bố rút quân nhưng trên thực tế, cuộc chiến biên giới phía Bắc vẫn kéo dài suốt 10 năm (1979-1989). Trong khoảng thời gian này, Trung Quốc đã duy trì nhiều đơn vị quân đội áp sát biên giới lấn chiếm lãnh thổ Việt Nam. Các đơn vị chủ lực của ta phải thay phiên nhau bổ sung quân cho chiến trường phía Bắc. Mặt trận Vị Xuyên trở thành vùng chiến sự ác liệt nhất trong cuộc chiến chống xâm lấn biên giới. Sự ác liệt đó được Đại tá Nguyễn Đình Tác-nguyên Trưởng ban Khoa học quân sự (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Giang) thuật lại: “Bộ đội ta nhiều tháng không được tắm vì không có nước, vì phải giữ chốt, bám trận địa, phải bôi thuốc deep để tránh ghẻ lở. Đỉnh điểm là vào đầu năm 1985, có ngày quân Trung Quốc bắn tới 30.000 quả đại bác vào Vị Xuyên trong khoảng chiều rộng 5 km, chiều sâu 3 km”.
Theo thống kê của Ban Liên lạc cựu chiến binh mặt trận Vị Xuyên, từ năm 1984 đến 1989, hơn 4.000 bộ đội của ta đã hy sinh, hàng ngàn người bị thương, nhiều liệt sĩ đến nay vẫn chưa tìm thấy hài cốt. Nghĩa trang Liệt sĩ Vị Xuyên mà chúng tôi đến thăm có hơn 1.700 ngôi mộ thì hơn 700 ngôi mộ chưa biết tên. Chính vì vậy mà tháng 8-2018, theo quyết định của Bộ Quốc phòng, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Giang đã thành lập đội quy tập với 18 người để tiếp tục tìm kiếm hài cốt liệt sĩ còn lại sau chiến tranh.
Thắp nhang tại đài hương thờ các liệt sĩ đã hy sinh trên mặt trận Thanh Thủy (thuộc xã Thanh Thủy, huyện Vị Xuyên) tại điểm cao 468, Đại tá Nguyễn Đình Tác kể cho chúng tôi nghe một câu chuyện đầy cảm động về sự hy sinh anh dũng với lời thề bất tử của người lính Vị Xuyên: “Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử”. Lời thề này được liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Viết Ninh (người dân tộc Mường, Trung đội trưởng Bộ binh thuộc Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356) nghĩ ra và khắc ngay trên báng súng của mình với quyết tâm tin tưởng: “Quân Trung Quốc dù đông nhưng đất của ta, ta quyết tâm giữ”. Hiện nay, 9 chữ này được khắc trang trọng trên bia đá ngay chính diện đài hương tại điểm cao 468.
 Vũ Duy Hiển

Có thể bạn quan tâm

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Khi phố xá đã lên đèn và nhiều gia đình yên giấc, trên những tuyến đường thuộc xã Long Hải (TPHCM) vẫn có những ánh đèn xe lặng lẽ di chuyển. Đó là ánh đèn của Đội SOS Long Hải - nhóm thanh niên tình nguyện đã suốt 7 năm qua hỗ trợ người dân gặp sự cố giao thông trong đêm.

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Giữa vùng lõi của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, nơi núi đá vôi dựng đứng như những bức tường thành và rừng già nối tiếp đến tận biên Việt - Lào, có một lễ hội mà mỗi nhịp trống vang lên dường như làm nghiêng ngả cả đại ngàn: Lễ hội Đập trống của người Ma Coong.

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi mây trắng quấn quýt những đỉnh núi của vùng cao Đà Nẵng, có một cánh rừng không chỉ xanh bởi lá, mà còn xanh bởi ký ức. Người dân gọi đó là 'rừng bác Năm Công'.

Cán bộ trại giam động viên, chia sẻ với phạm nhân.

Tình người sau cánh cổng trại giam

(GLO)- Từ những câu chuyện rất thật của người trong cuộc, có thể thấy tính nhân văn trong công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân tại Trại tạm giam số 1, Công an tỉnh Gia Lai. Đó là nơi cán bộ, chiến sĩ đang kiên trì cảm hóa những người lầm lỗi bằng trách nhiệm và lòng nhân ái.

Vị linh mục hiến kế chống Pháp

Vị linh mục hiến kế chống Pháp

(GLO)- “Chuyện giặc Pháp xâm lăng ngang ngược, xin ra lịnh cho người có đạo giúp nước lập công, ai phản nghịch sẽ giết cả họ. Kẻ có đạo dù có thịt nát xương tan cũng cố báo đền ơn nước, quyết chẳng hai lòng”.

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

(GLO)- Về thăm những khu tái định cư vùng thiên tai trên địa bàn tỉnh Gia Lai, chúng tôi cảm nhận được mùa xuân ấm áp đang về cùng với sắc hoa tươi thắm, khung cảnh sản xuất, sinh hoạt nhộn nhịp đang định hình trên vùng đất mới.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng

(GLO)- Một ngôi làng Bahnar không người ở, bị "bỏ quên" giữa núi rừng Tây Nguyên nhưng vẫn hấp dẫn nhiều du khách ghé thăm nhờ vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên và kiến trúc nhà truyền thống. Đó là làng Kon Sơ Lăl cũ (xã Ia Khươl, tỉnh Gia Lai).

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Vân Anh năm nay 40 tuổi, sống cách Hoàn Kiếm của Hà Nội chỉ hơn chục cây số. Chị từng là giám đốc điều hành của một công ty có hàng trăm nhân viên, quen với áp lực, nhịp sống gấp gáp và những quyết định lớn nhỏ mỗi ngày.

Rẫy chung ở Đak Đoa

Rẫy chung ở Đak Đoa

(GLO)- Giữa những đồi cà phê vào độ chín rộ ở xã Đak Đoa, có những khu rẫy không thuộc về riêng một hộ nào. Đó là rẫy chung - mảnh đất “không chia phần” của cộng đồng, nơi bà con cùng góp công vun trồng, chăm sóc qua từng mùa, lặng lẽ tích lũy thành nguồn lực chung để lo việc thôn, việc làng.

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Từng đoàn khách dập dìu men theo con đường nhỏ dẫn vào làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng). Ngôi làng nhỏ gần 500 năm tuổi bên dòng Thu Bồn, nơi các thế hệ truyền nhau gìn giữ làng nghề nổi danh xứ Quảng.

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

(GLO)- Trên vùng đất cát trắng bạc màu, “khỉ ho cò gáy”, nông dân Nguyễn Xuân Ánh (SN 1972, thôn Thuận Phong, xã Hội Sơn) đã bền bỉ dựng nên một trang trại tổng hợp gần 10 ha, bình quân lợi nhuận 500 - 700 triệu đồng/năm.

Bình yên sau những ngày lạc lối

Trở về con đường sáng sau những ngày lạc lối

(GLO)- Thời gian qua, lực lượng Công an tỉnh Gia Lai đã kiên trì bám cơ sở, cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, người có uy tín cảm hóa, thức tỉnh những đối tượng từng nghe theo tổ chức phản động FULRO. Nhờ đó, nhiều người đã từ bỏ những việc làm sai trái, quay về với con đường sáng và vòng tay yêu thương của buôn làng.

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

(GLO)- Càng gần đến Tết Nguyên đán, những căn nhà mới của người dân vùng bão lũ càng hiện rõ hình hài. Khi những mái ấm được dựng lên từ mồ hôi, công sức của bộ đội và sự chung tay của cộng đồng, mùa xuân cũng kịp về sớm hơn với những gia đình lam lũ từng chịu nhiều mất mát do thiên tai.

null