Vị Xuyên - Những trang sử bi tráng

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Cuối năm 2018, nhân chuyến công tác tại Hà Giang, tôi quyết định dành thời gian đến huyện Vị Xuyên-mảnh đất ghi dấu những trang sử bi tráng của quân và dân ta trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc kéo dài 10 năm (1979-1989).
Trước chuyến đi này, tôi đã dành rất nhiều thời gian để tìm hiểu thông tin về cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của quân và dân ta cách đây đúng 40 năm. Song khi đặt chân đến TP. Hà Giang, rồi tiếp tục về huyện Vị Xuyên, nghe nhân chứng lịch sử kể chuyện, tham quan thực tế địa hình, tôi mới cảm nhận hết được sự khốc liệt của cuộc chiến cũng như tinh thần chiến đấu kiên cường, dũng cảm của quân và dân ta những năm tháng đó.
Đại tá Nguyễn Kim Chung-nguyên Chỉ huy phó về chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Giang-cho biết: Qua thực tế chiến đấu và nghiên cứu của bản thân, ông thấy rằng, để chuẩn bị cho cuộc chiến, phía Trung Quốc đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Tổng cộng, Trung Quốc đã huy động hơn 600.000 quân chủ lực cùng rất nhiều vũ khí trang bị phương tiện chiến tranh cho cuộc chiến xâm lược Việt Nam. Để lừa dối thế giới, phía Trung Quốc thời bấy giờ đã tích cực tuyên truyền rằng đây là một cuộc “chiến tranh phản kích tự vệ”.
 Đài hương thờ các liệt sĩ đã hy sinh trên mặt trận Thanh Thủy (huyện Vị Xuyên) tại điểm cao 468. Ảnh: Vũ Duy Hiển
Đài hương thờ các liệt sĩ đã hy sinh trên mặt trận Thanh Thủy (huyện Vị Xuyên) tại điểm cao 468. Ảnh: Vũ Duy Hiển
Rạng sáng 17-2-1979, quân Trung Quốc bất ngờ ồ ạt tràn qua biên giới, mở màn cho cuộc chiến 30 ngày trên địa bàn 6 tỉnh dọc biên giới phía Bắc nước ta. Ngày 5-3-1979, Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng ký lệnh tổng động viên. Theo đó, hơn 50 triệu người Việt Nam khi ấy đều sẵn sàng cho tình thế chuyển từ thời bình sang thời chiến.
Do không đạt được mục đích đề ra, bị quân và dân các tỉnh biên giới nước ta giáng trả mạnh mẽ, gây tổn thất nặng nề, đồng thời bị dư luận tiến bộ trên thế giới và trong nước lên án mạnh mẽ, chiều 5-3-1979, Trung Quốc tuyên bố rút quân và đã rêu rao hoàn thành mục tiêu “dạy cho Việt Nam một bài học”. Thể hiện thiện chí hòa bình, Việt Nam đã cho Trung Quốc rút quân. Mặc dù Trung Quốc tuyên bố rút quân song chiến sự vẫn tiếp diễn ở một số nơi. Ngoài ra, quân Trung Quốc còn tàn phá một số làng mạc, phá hoại công trình di tích, bệnh viện, trường học, giết hại nhiều người dân vô tội. Phải đến ngày 18-3, Trung Quốc mới hoàn thành việc rút quân.
Trận chiến kéo dài 30 ngày đã hủy diệt 4/6 thị xã dọc biên giới Việt Nam, khiến hàng chục ngàn dân thường thiệt mạng, trong đó có nhiều phụ nữ và trẻ em. Ngoài ra, 400.000 con gia súc bị giết, hoa màu bị tàn phá; một nửa trong số 3,5 triệu dân 6 tỉnh biên giới mất nhà cửa, tài sản. Phía Trung Quốc bị quân và dân ta gây tổn thất 9 quân đoàn chủ lực, loại khỏi vòng chiến đấu 62.500 tên, 550 xe quân sự, trong đó có 280 xe tăng, xe bọc thép bị bắn cháy, 115 khẩu pháo và súng cối hạng nặng bị phá hủy…
Tuy phía Trung Quốc tuyên bố rút quân nhưng trên thực tế, cuộc chiến biên giới phía Bắc vẫn kéo dài suốt 10 năm (1979-1989). Trong khoảng thời gian này, Trung Quốc đã duy trì nhiều đơn vị quân đội áp sát biên giới lấn chiếm lãnh thổ Việt Nam. Các đơn vị chủ lực của ta phải thay phiên nhau bổ sung quân cho chiến trường phía Bắc. Mặt trận Vị Xuyên trở thành vùng chiến sự ác liệt nhất trong cuộc chiến chống xâm lấn biên giới. Sự ác liệt đó được Đại tá Nguyễn Đình Tác-nguyên Trưởng ban Khoa học quân sự (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Giang) thuật lại: “Bộ đội ta nhiều tháng không được tắm vì không có nước, vì phải giữ chốt, bám trận địa, phải bôi thuốc deep để tránh ghẻ lở. Đỉnh điểm là vào đầu năm 1985, có ngày quân Trung Quốc bắn tới 30.000 quả đại bác vào Vị Xuyên trong khoảng chiều rộng 5 km, chiều sâu 3 km”.
Theo thống kê của Ban Liên lạc cựu chiến binh mặt trận Vị Xuyên, từ năm 1984 đến 1989, hơn 4.000 bộ đội của ta đã hy sinh, hàng ngàn người bị thương, nhiều liệt sĩ đến nay vẫn chưa tìm thấy hài cốt. Nghĩa trang Liệt sĩ Vị Xuyên mà chúng tôi đến thăm có hơn 1.700 ngôi mộ thì hơn 700 ngôi mộ chưa biết tên. Chính vì vậy mà tháng 8-2018, theo quyết định của Bộ Quốc phòng, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Giang đã thành lập đội quy tập với 18 người để tiếp tục tìm kiếm hài cốt liệt sĩ còn lại sau chiến tranh.
Thắp nhang tại đài hương thờ các liệt sĩ đã hy sinh trên mặt trận Thanh Thủy (thuộc xã Thanh Thủy, huyện Vị Xuyên) tại điểm cao 468, Đại tá Nguyễn Đình Tác kể cho chúng tôi nghe một câu chuyện đầy cảm động về sự hy sinh anh dũng với lời thề bất tử của người lính Vị Xuyên: “Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử”. Lời thề này được liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Viết Ninh (người dân tộc Mường, Trung đội trưởng Bộ binh thuộc Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356) nghĩ ra và khắc ngay trên báng súng của mình với quyết tâm tin tưởng: “Quân Trung Quốc dù đông nhưng đất của ta, ta quyết tâm giữ”. Hiện nay, 9 chữ này được khắc trang trọng trên bia đá ngay chính diện đài hương tại điểm cao 468.
 Vũ Duy Hiển

Có thể bạn quan tâm

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

(GLO)- Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Khi màn đêm còn phủ đặc sương mặn, cũng là lúc những chiếc thuyền thúng nhỏ bé bắt đầu nghiêng mình lao vào biển động. Ở các làng chài bãi ngang Quảng Ngãi, mùa mưa bão không phải thời điểm trú ẩn, mà trái lại là “mùa vàng” hiếm hoi.

Ký ức lúa nương thiêng

Ký ức lúa nương thiêng

(GLO)- Trên những triền núi ở xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), đồng bào người Chăm H’roi và Bahnar vẫn gieo trồng lúa nương. Với họ, đây không chỉ là vụ mùa mà quan trọng hơn là cách gìn giữ ký ức của cha ông, hương vị thiêng quý của núi rừng.

Tìm lại mình từ bóng tối

Tìm lại mình từ bóng tối

Những cơn “phê” chớp nhoáng, những phút ngông cuồng tuổi trẻ, nông nổi đã đẩy nhiều thanh niên ở Quảng Ngãi lao vào vòng xoáy ma túy. Khi tỉnh lại, trước mắt họ chỉ còn là gia đình tan tác, sức khỏe tàn phá và tương lai bị bóng tối nghiện ngập nuốt chửng.

Vào rốn lũ cứu người

Vào rốn lũ cứu người

Giữa lúc thiên nhiên thử thách, họ đã chọn hành động; giữa hiểm nguy, họ chọn dấn thân và giữa bao nỗi lo, họ mang đến hy vọng. Những chàng trai từ Đà Lạt, Phan Thiết đã vượt hàng trăm kilomet giữa mưa lũ, sạt lở để đến với người dân vùng lũ Khánh Hòa, Phú Yên (cũ).

Chuyện cổ tích của buôn làng

Chuyện cổ tích của buôn làng

(GLO)- Ở làng Tươl Ktu (xã Đak Đoa), khi nhắc đến vợ chồng bác sĩ Nay Blum - H’Nơn, người dân nơi đây luôn kể về họ như kể lại những câu chuyện cổ tích. Với họ, đôi vợ chồng bác sĩ ấy là quà của Yang tặng cho làng Tươh Ktu.

Chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”: Vỏ bọc tội phạm mua bán người - Kỳ cuối: Cùng ngăn chặn tội ác

Chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”: Vỏ bọc tội phạm mua bán người - Kỳ cuối: Cùng ngăn chặn tội ác

(GLO)- Các cơ quan chức năng, nhất là ngành Công an, chính quyền địa phương là lực lượng chủ công trong phòng, chống mua bán người. Tuy nhiên, toàn xã hội cũng phải cùng vào cuộc và quan trọng nhất là mỗi cá nhân phải chủ động bảo vệ mình bằng cách nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật.

Dư vang Plei Me

Dư vang Plei Me

(GLO)- 60 năm đã trôi qua kể từ chiến thắng Plei Me lịch sử (tháng 11-1965), nhưng dư vang của trận đầu thắng Mỹ trên chiến trường Tây Nguyên vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức của những cựu binh già. 

Giữa tầng mây giữ trời

Giữa tầng mây giữ trời

(GLO)- Đỉnh Hàm Rồng cao hơn 1.000 m so với mực nước biển. Sườn núi sương mờ bao phủ này là nơi cán bộ, chiến sĩ Đài Quan sát thuộc Đại đội Thông tin (Phòng Tham mưu, Lữ đoàn Pháo phòng không 234, Quân đoàn 34) đồn trú.

Sống chậm với đĩa than trong thời đại số - Kỳ 1: Sự hồi sinh của dòng đĩa Vinyl

Sống chậm với đĩa than trong thời đại số - Kỳ 1: Sự hồi sinh của dòng đĩa Vinyl

Trong thời đại mà một thiết bị đeo tay có thể chứa đến 60 triệu bài hát, việc lựa chọn nghe nhạc từ một chiếc đĩa than tưởng như là lỗi thời. Nhưng thực tế, đó lại là biểu hiện của một xu thế tìm lại sự nguyên bản, chậm rãi và thật lòng trong trải nghiệm thưởng thức.

Sợi tơ mong manh kết nối trăm năm

Sợi tơ mong manh kết nối trăm năm

Khi nói đến sưu tầm đồ cổ ở Việt Nam, người ta thường nghe tới đồ gốm, sành sứ, hay đồ gỗ… chứ ít ai biết đến những món đồ vải mà qua đó thể hiện tay nghề thêu huy hoàng, vang danh thế giới của người Việt hàng trăm năm trước.

null