Token hóa tiền gửi có thể hiểu đơn giản là biến quyền đối với một khoản tiền gửi ngân hàng thành một token kỹ thuật số trên nền tảng blockchain hoặc công nghệ sổ cái phân tán.
Khoản tiền này vẫn do ngân hàng thương mại quản lý, không trở thành Bitcoin hay một loại tiền mã hóa mới.
Token hóa có thể áp dụng với nhiều loại tài sản, trong đó có tiền gửi ngân hàng. Công nghệ thay đổi cách tài sản được phát hành, lưu trữ, chuyển giao và thanh toán nhưng không làm thay đổi bản chất kinh tế của tài sản.
Một trong những lý do các tổ chức tài chính quan tâm đến tiền gửi token hóa là khả năng lập trình giao dịch.
Trên blockchain, tiền có thể được thiết kế để chuyển đi khi một điều kiện nhất định được đáp ứng. Việc chuyển tiền và chuyển giao tài sản cũng có thể được thực hiện đồng thời, thay vì phải qua nhiều bước xử lý và đối soát riêng biệt.
Đây là hướng đang được nghiên cứu trong các dự án quốc tế về token hóa. Mục tiêu là kết nối tiền ngân hàng thương mại với các tài sản kỹ thuật số trên cùng hạ tầng, qua đó hỗ trợ những giao dịch phức tạp và thanh toán xuyên biên giới.
Việt Nam đang nghiên cứu token hóa tài sản
Blockchain cũng đã được các ngân hàng Việt Nam thử nghiệm trong một số nghiệp vụ. Năm 2018, NAPAS cùng VietinBank, VIB và TPBank từng thử nghiệm chuyển tiền bằng blockchain, tập trung vào xử lý giao dịch, đối soát và tra soát.
Một số ngân hàng sau đó tiếp tục ứng dụng blockchain trong các nghiệp vụ cụ thể. Báo cáo của MB cho biết ngân hàng này đã đưa dịch vụ thư tín dụng (L/C) ứng dụng blockchain vào hoạt động thương mại từ năm 2021, cho phép xử lý quy trình nghiệp vụ trên cùng một mạng lưới.
Trên thực tế, không có việc chuyển tiền mặt từ tài khoản ngân hàng sang blockchain. Thay vào đó, thông tin thể hiện quyền đối với khoản tiền gửi được ghi nhận dưới dạng kỹ thuật số. Blockchain đóng vai trò là hạ tầng ghi nhận và xử lý giao dịch.
Điều này cũng khác với thị trường tài sản mã hóa đang được Việt Nam thí điểm. Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP của Chính phủ, tài sản mã hóa không bao gồm các dạng số của tiền pháp định.
Token hóa hiện được xem là một hướng phát triển của tài chính số. Việc mã hóa tài sản thực có thể hỗ trợ phân phối, chuyển nhượng và thanh toán tài sản trên nền tảng số.
Tuy nhiên, để phát triển, thị trường cần bảo đảm tính pháp lý, minh bạch dữ liệu, an toàn công nghệ và khả năng kiểm chứng.
