Tết buồn của người dân vùng lũ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Sẽ không có quần áo mới, cũng chẳng có bánh kẹo, mứt dừa hay những chậu mai chưng Tết, mà có lẽ chỉ có nỗi lo lắng chạy ăn từng bữa ngay cả trong những bữa ăn thường nhật của không ít người dân vùng lũ tại khu vực Đông Nam tỉnh.  
Cánh đồng thành… sa mạc
Nếu không phải tận mắt thấy dòng nước leo lên đến ngọn cây xoài, “nuốt chửng” cái chòi rẫy, có lẽ già Ksor Sim (trú tại buôn Jứ Ma Nai, xã Ia Rtô, thị xã Ayun Pa) cũng không thể tin được, cánh đồng mênh mông bát ngát cánh cò bay trong vài ngày đã biến thành sa mạc. Già kể, nghe tin thủy điện xả lũ đầu nguồn, người làng thấp thỏm ra bờ Tây ngó qua bờ Đông sông Ba. Người của buôn Jứ Ma Nai ngày trước đều cư ngụ tại khu vực cánh đồng bên Đông của sông Ba thuộc địa phận buôn Jứ Ma Uôk, xã Ia Broăi, huyện Ia Pa. Sau nước “ăn” mất phần của đất, bờ sông sạt lở, mùa cạn, lũ làng kéo nhau vượt sông Ba qua bờ Tây lập làng trên vùng đất cao hơn. Lập làng ở nơi mới, nhưng hàng ngày họ vẫn lội bộ qua sông Ba hoặc đi đường vòng hơn 10 km để đến vùng đất phì nhiêu ven sông bao đời nay đã mang lại cho họ miếng cơm, manh áo. Vùng đất màu mỡ ấy trong buổi chiều nước lũ ở thượng nguồn về trở nên thê thảm. Những nương bắp, đậu, thuốc lá… lay lắt yếu ớt trước khi biến mất, ngụp lặn hoàn toàn trong dòng nước đục ngầu. 
 Già Reng cặm cụi dọn đá trên rẫy nhà mình. Ảnh: V.N
Già Reng cặm cụi dọn đá trên rẫy nhà mình. Ảnh: V.N
Trong 2 ngày, cánh đồng đắm chìm trong biển nước. Đó là 2 ngày buồn bã, lo âu với những chủ nhân của cánh đồng. Nước rút đi, nương rẫy lại hiện lên. Xơ xác và tàn tạ. Những cây thuốc lá hiếm hoi còn sót lại trên vườn cũng rũ lá úa vàng, chuẩn bị tiễn biệt sự sống. Những ruộng bắp đang kỳ ra trái đã bắt đầu bốc mùi. Phần lớn cánh đồng đã bị biến thành... sa mạc bởi cát ở lòng sông theo nước lên rồi đọng lại thành từng mảng dày. Người làng đùa, bảo đi làm rẫy mà như đi du lịch, đi trên ruộng nương nhà mình mà chả khác nào đi trên bãi biển. Trên nền cát, dấu chân cứ hằn lên chắc nịch đầy cay đắng. “Giờ cát lấp hết ruộng rồi, muốn làm thì phải thuê máy ủi về ủi cát đi, vừa mất công mà lại mất tiền. Ủi cát đi rồi mà đất ở dưới còn cứng thì cũng bỏ chứ không còn trồng cây được nữa”-già Sim nói. 
Ở cánh đồng đầu buôn Jứ Ma Uôk, dòng nước xiết đã cuốn trôi cát hoàn toàn nhưng lại để lại… đá. Đá ở đâu theo dòng nước về giờ ở lại la liệt trên cánh đồng, từ hòn đá to bằng vốc tay đến những tảng 3-4 người khiêng. Đã hơn 10 ngày kể từ khi lũ về, hai vợ chồng già Kpă Reng vẫn lụi cụi nhặt đá bỏ lên xe rùa chở đi nơi khác. Đôi tay gầy yếu ở cái tuổi lục tuần của hai ông bà mải miết bốc dọn đã mấy ngày rồi mà vẫn chưa hết. Già Reng chia sẻ: “Có mỗi đứa con trai nó đi lấy vợ rồi ở rể luôn, hai vợ chồng được mấy sào rẫy làm để kiếm miếng cơm ăn. Mà giờ lũ về, trồng được mấy cây thuốc lá cũng bị nước cuốn trôi cả, rẫy thì đá nhiều thế này đâu có trồng được nữa”. 
Tết gần hóa xa
Những ngày này, chị Kpă Phơ (trú tại buôn Jứ Ma Nai, xã Ia Rtô, thị xã Ayun Pa) đã không dám nghĩ tới cái Tết nữa. Bởi Tết, giờ đã là cái gì xa xỉ lắm. Hơn 1 ha bắp đến kỳ thu hoạch của chị đã bị nước ngâm trong mấy ngày trời. Bắp ẩm đã nhanh chóng thối và mọc mầm. Cũng với diện tích này, năm trước chị thu gần 100 bao bắp nhưng năm nay con số đó chỉ là 30. Nhìn thành quả của 1 ha bắp nằm gọn lỏn trên thùng xe công nông đã bốc mùi ẩm thối của bắp, mùi tanh của bùn, chị Phơ xót xa lắm. Nếu không có lũ, bắp được mùa, bán mẻ bắp này đi chị sẽ mua áo quần, bánh kẹo cho lũ trẻ, sắm lấy bộ váy để xúng xính trong những ngày Tết, sẽ đong lấy vài bao gạo chất ở góc nhà. Ngôi nhà sàn những ngày Xuân sẽ bao phủ bởi không khí đầm ấm, bởi tiếng cười rộn rã của lũ trẻ thơ. 
Lũ đã cuốn trôi tất cả những dự định đó của chị Phơ và của bao người nông dân chân lấm tay bùn trên vùng lũ này. Chị Rơ Lan HVeo (trú tại buôn Jứ Ma Hoét, xã Ia Broăi, huyện Ia Pa) lại đang lo đến những ngày thiếu đói. 1 ha chị thuê nợ với giá 18 triệu đồng để trồng thuốc lá đã bị mất trắng vì nước lũ. Đã tốn tiền thuê đất, chị buộc phải thuê máy cày cày lại để trồng mới cho kịp thời gian trả đất. Ruộng đã cày, nhưng cây thuốc lá giống ở vườn nhà cũng đã bị nước lũ phá hại, chị đành phải bán một con bò nhỏ với giá 5,5 triệu đồng lấy tiền mua giống trồng gấp. “Giờ muốn trồng đủ lại phải có hơn 15 triệu đồng tiền giống, bán bò cũng mới được hơn 5 triệu đồng, chắc đành phải đi vay rồi trả lãi thôi. Chuẩn bị gạo trong nhà cũng hết, mình tính vừa phải đi vay vừa phải đi tìm xem có ai thuê làm công thuốc lá không để kiếm tiền mua gạo”-chị HVeo than thở. 
Tết đã đến thật gần trên những tấm lịch, nhưng lại ở xa quá với người dân vùng lũ. Họ, những ngày cuối năm này vẫn đang tất bật vật lộn với tàn tích mà cơn lũ để lại trong ngậm ngùi và cay đắng…
 Lê Văn Ngọc

Có thể bạn quan tâm

Canh tác thông minh, thu lợi tiền tỷ

Canh tác thông minh, thu lợi tiền tỷ

(GLO)- Giữa cái nắng gay gắt của mùa khô Tây Nguyên, vườn cà phê rộng 20 ha của gia đình ông Nguyễn Ngọc Nghĩa ở thôn 1 (xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai) vẫn phủ một màu xanh mướt. Những hàng cây thẳng tắp được chăm sóc kỹ lưỡng nhờ hệ thống tưới tự động vận hành liên tục, đưa nguồn nước đến tận gốc.

Bấp bênh giá nông sản

Bấp bênh giá nông sản

(GLO)- Vụ Đông Xuân 2025-2026, thời tiết thuận lợi giúp nhiều loại cây trồng trên địa bàn tỉnh Gia Lai đạt năng suất cao. Tuy nhiên, bên cạnh các loại nông sản được giá thì vẫn còn nhiều loại rớt giá mạnh khiến người trồng khó khăn, chật vật.

Nới vốn chính sách, nông dân thêm nguồn lực đầu tư sản xuất.

Nới vốn chính sách, nông dân thêm nguồn lực đầu tư sản xuất

(GLO)- Theo Nghị định 338/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, mức cho vay hỗ trợ tạo việc làm được nâng lên tối đa 200 triệu đồng/người. Chính sách mới đang tạo thêm nguồn lực quan trọng, giúp nông dân Gia Lai mạnh dạn cải tạo vườn cây, đầu tư sản xuất, phát triển chăn nuôi, nâng cao thu nhập.

Khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng hai con số

Khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng hai con số

(GLO)- Tăng trưởng tổng sản phẩm địa phương (GRDP) giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10-10,5%/năm không đơn thuần là chỉ tiêu kinh tế mà còn là yêu cầu chính trị, là khát vọng phát triển trong không gian phát triển mới, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị tỉnh Gia Lai.

Tập trung xử lý hàng xâm phạm nhãn hiệu

Tập trung xử lý hàng xâm phạm nhãn hiệu

(GLO)- Thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5-5-2026 của Thủ tướng Chính phủ, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh đã triển khai đợt cao điểm kiểm tra thị trường, đấu tranh ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh.

Thời tiết thất thường, người trồng sầu riêng lo lắng

Thời tiết thất thường, người trồng sầu riêng lo lắng

(GLO)- Những cơn mưa trái mùa liên tiếp đúng thời điểm sầu riêng ra hoa, cùng hiện tượng sương muối vào sáng sớm khiến nhiều nhà vườn đứng ngồi không yên. Mới vừa bị ảnh hưởng trong giai đoạn xổ nhụy, nay nhà vườn lại tiếp tục đối mặt nguy cơ rụng trái non, kéo theo nỗi lo giảm năng suất cả vụ.

Nhiều áp lực khi vào vụ lúa Hè Thu

Nhiều áp lực khi vào vụ lúa Hè Thu

(GLO)- Những ngày đầu vụ lúa Hè Thu, nông dân Gia Lai khẩn trương làm đất, xuống giống theo khung thời vụ, chủ động nguồn nước để ứng phó nguy cơ nắng hạn. Tuy nhiên, trong bối cảnh thời tiết được dự báo bất lợi, giá vật tư nông nghiệp tăng cao… khiến nhà nông chịu nhiều áp lực ngay từ đầu vụ.

BIDV Bình Định xây dựng đội ngũ cán bộ nhân viên năng động, sáng tạo và đầy nhiệt huyết. Ảnh: ĐVCC

BIDV Bình Định tự hào nửa thế kỷ tỏa sáng, vươn xa

(GLO)- Ngày 19-5, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Bình Định tròn 50 năm thành lập (1976-2026). Đây là dấu mốc quan trọng của Chi nhánh, đồng thời mở ra chặng đường mới với khát vọng vươn lên hòa nhập vào xu thế phát triển nhanh và bền vững.

Kể chuyện buôn làng Jrai bằng cà phê

Kể chuyện buôn làng Jrai bằng cà phê

(GLO)- Rời bục giảng để khởi nghiệp với cà phê hữu cơ, vợ chồng anh Siu Sắt (SN 1990) và chị Rơ Châm Awưnh (SN 1994) ở làng Mrông Yố 1, xã Ia Phí (tỉnh Gia Lai) đang kiên trì theo đuổi khát vọng nâng tầm nông sản địa phương, gắn với gìn giữ văn hóa Jrai và phát triển du lịch cộng đồng.

Chế biến để nâng cao giá trị khoai lang

Chế biến để nâng cao giá trị khoai lang

(GLO)- Nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh đang lựa chọn khoai lang làm nguyên liệu chế biến các sản phẩm như bún, miến, bánh, rượu vang… Hướng đi này kỳ vọng giảm áp lực đầu ra, hạn chế tình trạng được mùa mất giá ở các vùng trồng khoai lang của tỉnh.

Hướng tới an ninh năng lượng chủ động, bền vững

Hướng tới an ninh năng lượng chủ động, bền vững

(GLO)- Nhu cầu điện tăng nhanh và áp lực chuyển dịch xanh đặt ra yêu cầu cấp thiết về lưu trữ năng lượng, trong đó, thủy điện tích năng được kỳ vọng là “pin điện” quy mô lớn, giúp ổn định hệ thống và mở hướng phát triển bền vững cho tỉnh.

null