Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã trao đổi với ông Trần Xuân Khải-Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường).
* Ông đánh giá như thế nào về việc chính quyền và lực lượng chức năng của tỉnh vừa phát hiện, xử phạt 2 cơ sở kinh doanh phân bón vi phạm pháp luật với tổng số tiền hơn 325 triệu đồng?
- Buôn bán phân bón không phù hợp quy chuẩn kỹ thuật là hành vi vi phạm pháp luật, tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng đối với sản xuất nông nghiệp. Phân bón kém chất lượng không chỉ làm giảm năng suất, sản lượng và chất lượng nông sản, tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của nông dân mà còn làm suy thoái đất, ô nhiễm môi trường, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm và ảnh hưởng đến uy tín nông sản của địa phương.
Việc UBND tỉnh và Chi cục Quản lý thị trường ban hành quyết định xử phạt nghiêm khắc đối với các cơ sở vi phạm thể hiện rõ sự quyết liệt, nghiêm minh trong công tác quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp; đồng thời, cảnh báo đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh phân bón không đảm bảo chất lượng trên địa bàn tỉnh.
Tuy nhiên, để công tác quản lý đạt hiệu quả bền vững, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó đặc biệt là vai trò giám sát của MTTQ, các đoàn thể và chính quyền cơ sở nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn vật tư nông nghiệp kém chất lượng, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
* Từ 2 vụ việc trên cho thấy công tác quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp đang đứng trước nhiều thách thức. Ông có thể khái quát thực trạng công tác này trên địa bàn tỉnh hiện nay?
- Tỉnh Gia Lai có diện tích trồng trọt lớn, nhu cầu sử dụng vật tư nông nghiệp như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng rất cao. Thời gian qua, công tác quản lý nhà nước đối với vật tư nông nghiệp trên địa bàn tỉnh được các cấp, ngành quan tâm triển khai, góp phần bảo đảm nguồn cung vật tư chất lượng phục vụ sản xuất, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng nông sản. Tuy nhiên, công tác quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp vẫn còn gặp nhiều khó khăn, thách thức. Trước hết là địa bàn rộng, số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp lớn, trong đó không ít cơ sở nhỏ lẻ, buôn bán theo thời vụ, phân bố rải rác ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa nên công tác quản lý gặp nhiều trở ngại. Việc duy trì đầy đủ các điều kiện kinh doanh theo quy định như niêm yết giá, PCCC, an toàn lao động chưa được thực hiện nghiêm túc. Công tác tự kiểm tra, tự rà soát của một số cơ sở còn mang tính hình thức; nhận thức pháp luật tuy có cải thiện nhưng chưa đồng đều.
Bên cạnh đó, lực lượng công chức làm công tác kiểm tra chuyên ngành của Chi cục còn mỏng, không có cán bộ chuyên trách, chủ yếu làm việc kiêm nhiệm. Hoạt động sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp ngày càng đa dạng về chủng loại và hình thức, xuất hiện cả hình thức kinh doanh trực tuyến, bán hàng lưu động, gây khó khăn cho công tác theo dõi, kiểm tra và kiểm soát chất lượng.
Ngay sau khi sáp nhập tỉnh, Chi cục đã chủ động tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường công tác quản lý vật tư nông nghiệp; triển khai các văn bản hướng dẫn, kiểm tra chuyên ngành và chỉ đạo sản xuất trồng trọt bền vững, hiệu quả.
Bên cạnh đó, Chi cục đã phối hợp với các địa phương kiểm tra các cơ sở, lấy mẫu thuốc bảo vệ thực vật để kiểm định chất lượng. Thông qua các đợt kiểm tra, ngoài việc phát hiện, xử lý vi phạm (nếu có), Chi cục còn chú trọng công tác tuyên truyền, nhắc nhở các chủ cơ sở nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong quá trình sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp.
* Chi cục sẽ triển khai những giải pháp gì để tăng cường quản lý, ngăn chặn vật tư nông nghiệp kém chất lượng đến tay nông dân thời gian tới, thưa ông?
- Thời gian tới, Chi cục sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương, đơn vị liên quan triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trọng tâm là tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường tăng cường thực hiện đầy đủ chức năng quản lý nhà nước về trồng trọt và bảo vệ thực vật; thường xuyên theo dõi, nắm bắt hoạt động của các cơ sở kinh doanh vật tư nông nghiệp trên địa bàn.
Chi cục cũng đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn nông dân nhận biết và lựa chọn vật tư nông nghiệp có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; cảnh báo người dân thận trọng khi mua hàng hóa qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, hình thức bán hàng lưu động. Tăng cường tập huấn, phổ biến pháp luật, bồi dưỡng chuyên môn cho các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
Năm 2026, Chi cục dự kiến tổ chức 3 đợt kiểm tra chuyên ngành ở khoảng 60 cơ sở; lấy khoảng 60 mẫu giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật để kiểm định chất lượng. Qua đó, kịp thời chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, góp phần lập lại trật tự trong hoạt động kinh doanh vật tư nông nghiệp trên địa bàn tỉnh.
* Xin cảm ơn ông!
Toàn tỉnh có 1.683 cơ sở sản xuất, kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và giống cây trồng nông nghiệp. Trong đó, có 195 cơ sở sản xuất, buôn bán giống cây trồng; 19 cơ sở sản xuất phân bón; 164 cơ sở buôn bán phân bón; 72 cơ sở buôn bán thuốc bảo vệ thực vật; còn lại là các cơ sở buôn bán kết hợp nhiều loại vật tư nông nghiệp khác nhau.
