Bước ngoặt chiến lược của giáo dục Việt Nam
“Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Lời thức tỉnh ấy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành chân lý, mở ra mặt trận đầu tiên của một đất nước vừa giành được độc lập: chống giặc dốt. Suốt 80 năm qua, Việt Nam luôn coi giáo dục là quốc sách hàng đầu.
Từ một đất nước có 95% dân số mù chữ, đội ngũ trí thức mỏng manh, số trường đại học chỉ đếm trên đầu ngón tay, Việt Nam đã vươn lên trở thành quốc gia có nền giáo dục phổ thông nằm trong nhóm tốt trên thế giới. Chúng ta đã phổ cập giáo dục ở bậc mầm non, tiểu học và trung học cơ sở; tỷ lệ hoàn thành trung học phổ thông ngày càng cao. Thành tích tại các kỳ thi Olympic quốc tế liên tục được duy trì, khẳng định vị thế của trí tuệ Việt Nam.
Cùng với đó là rất nhiều con số biết nói: cả nước có hơn 52.000 trường học, khoảng 65% trong số đó đạt chuẩn quốc gia; đội ngũ 1,6 triệu nhà giáo được đào tạo bài bản, nhiều người đạt chuẩn quốc tế; 243 trường đại học, hơn 800 trường cao đẳng và trung cấp nghề. Đặc biệt, đã có trường thuộc nhóm 500 đại học hàng đầu thế giới, khẳng định vị thế trên bản đồ tri thức toàn cầu.
Trong dòng chảy ấy, kế thừa Nghị quyết 29-NQ/TW (đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế) và Kết luận 91-KL/TW (về thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo), ngày 22-8-2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Nghị quyết 71-NQ/TW đề ra nhiều chỉ tiêu quan trọng. Cụ thể, đến năm 2030 hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3-5 tuổi và giáo dục bắt buộc hết trung học cơ sở; ít nhất 85% người trong độ tuổi hoàn thành trung học phổ thông và tương đương. Phấn đấu ít nhất 8 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 200 đại học hàng đầu châu Á, ít nhất 1 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 100 đại học hàng đầu thế giới trong một số lĩnh vực theo các bảng xếp hạng quốc tế uy tín.
Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu có hệ thống giáo dục quốc dân hiện đại, công bằng và chất lượng; nằm trong nhóm 20 quốc gia hàng đầu thế giới với ít nhất 5 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 100 đại học hàng đầu thế giới...
Điểm nhấn khác biệt từ Nghị quyết 71-NQ/TW là chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội cho đội ngũ nhà giáo; nâng phụ cấp ưu đãi nghề đối với cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông lên tối thiểu 70% cho giáo viên, tối thiểu 30% cho nhân viên, 100% cho giáo viên ở khu vực đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Đây là minh chứng rõ ràng rằng Nghị quyết không chỉ hướng đến “đỉnh cao” hội nhập, mà còn chăm lo cho giáo dục từ gốc rễ, bảo đảm công bằng và khích lệ đội ngũ nhà giáo.
Vạch trần những luận điệu xuyên tạc
Ngay sau khi Nghị quyết 71-NQ/TW được ban hành, trên không gian mạng đã xuất hiện ngay các luận điệu sai trái của các thế lực thù địch. Những luận điệu xuyên tạc này cố tình gieo rắc hoài nghi, hòng phá hoại niềm tin của nhân dân, gây chia rẽ trong xã hội. Nhận diện và phản bác kịp thời những luận điệu ấy là việc cần thiết để bảo vệ sự thật.
Điển hình, chúng đưa ra luận điệu “Tự chủ đại học làm mất tự do học thuật”. Trên thực tế, tự chủ đại học ở Việt Nam gắn với trách nhiệm giải trình và định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là cơ chế khuyến khích sáng tạo, hội nhập quốc tế nhưng vẫn bảo vệ lợi ích dân tộc. Nó khác hẳn quan niệm “tự do vô chính phủ” mà các thế lực thù địch cố tình cổ xúy. Theo Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đạo tạo Nguyễn Kim Sơn, giáo dục đại học nếu chỉ dừng lại ở phạm vi lợi ích riêng thì sự phát triển sẽ rất hạn chế. Ngược lại, khi cùng hướng tới tầm nhìn quốc gia, giáo dục đại học của chúng ta có cơ hội để thật sự lớn mạnh.
Cùng với đó, chúng kết luận vội vàng “Tăng học phí dẫn đến bất công”. Nghị quyết 71-NQ/TW quy định chi ngân sách cho giáo dục đạt tối thiểu 20% tổng chi ngân sách Nhà nước, có cơ chế học bổng, tín dụng ưu đãi, hỗ trợ học sinh nghèo. Đây là sự bảo đảm công bằng, không để ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình tiếp nhận tri thức.
Bọn chúng cũng rêu rao rằng “Đảng không chăm lo cho giáo viên”. Trái lại, Nghị quyết 71-NQ/TW đưa ra chính sách phụ cấp ưu đãi nghề rõ ràng, cao hơn hẳn so với nhiều ngành nghề khác. Qua đó, khẳng định giáo viên là trụ cột của cải cách giáo dục.
Ngoài ra, chúng “nhai lại” bài ca cũ rích “Giáo dục chạy theo thành tích, bỏ quên đạo đức”, đây là hệ quả của cách nhìn rất phiến diện. Nghị quyết 71-NQ/TW tiếp tục nhấn mạnh giáo dục toàn diện: đức - trí - thể - mỹ; lấy giá trị con người làm nền tảng. Thành tích chỉ là thước đo một phần, điều cốt yếu là đào tạo những công dân có tài và có đức.
Lan tỏa tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW
Để Nghị quyết 71-NQ/TW đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả thật sự, trước hết cần chú trọng công tác tuyên truyền. Các cơ quan truyền thông cần truyền tải dễ hiểu, gần gũi những nội dung chủ yếu, giải pháp đột phá đề ra từ Nghị quyết. Từ đó, giúp cán bộ, đảng viên, giáo viên, học sinh, sinh viên hiểu rõ tinh thần cốt lõi: giáo dục là quốc sách hàng đầu, là động lực quyết định sự phát triển đất nước.
Tuyên truyền tốt sẽ góp phần tạo đồng thuận xã hội. Mỗi gia đình, thầy cô, học sinh, sinh viên đều là “tuyên truyền viên” của Nghị quyết. Khi toàn dân đồng lòng, không thế lực nào có thể phá hoại chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước.
Bên cạnh đó, cần nâng cao “sức đề kháng chính trị” trên không gian mạng. Mỗi người, đặc biệt là giới trẻ, cần có khả năng phân biệt thông tin chính thống và thông tin xuyên tạc, chống phá. Các cơ quan chức năng cần chủ động phát hiện, kịp thời xử lý tin giả.
Và, để đập tan mọi luận điệu xuyên tạc, không gì thuyết phục bằng thực tiễn. Đó là đầu tư trường lớp, cải thiện thu nhập cho giáo viên, hỗ trợ học sinh nghèo, phát triển trường nghề chất lượng cao, thúc đẩy tự chủ đại học theo chuẩn quốc tế… để nâng tầm giáo dục Việt Nam.
* * *
Nghị quyết 71-NQ/TW là văn kiện mang tính định hướng, tạo vận hội lịch sử cho giáo dục Việt Nam. Các nội dung mang tính đột phá từ Nghị quyết thể hiện sự chăm lo thiết thực cho từng người dân, khẳng định khát vọng hùng cường, phồn vinh cho dân tộc.
Xuyên tạc, phủ nhận Nghị quyết chính là chống lại lợi ích dân tộc. Hiểu đúng - tin tưởng - hành động chính là cách tốt nhất để mỗi chúng ta xây dựng và bảo vệ nền giáo dục Việt Nam công bằng, hiện đại, hội nhập và nhân văn.
