Chúng ta đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển giáo dục đại học. Đây là thời cơ, là điểm bứt phá quan trọng. Nếu không kịp thời nắm bắt, phát huy lợi thế, chúng ta sẽ lỡ nhịp. Vì vậy, vấn đề cần đặt ra lúc này là làm thế nào để không bỏ lỡ thời cơ, tận dụng được cơ hội, hoàn thành sứ mệnh phát triển giáo dục đại học.
Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện 4 nghị quyết của Bộ Chính trị (bao gồm Nghị quyết 71/2025) tổ chức sáng 16-9, Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ đều nhấn mạnh cần đổi mới, tăng cường vai trò lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của tổ chức Đảng, nhất là vai trò người đứng đầu cấp ủy trong các cơ sở giáo dục. Thời gian tới, Bộ GD-ĐT sẽ quy định tiêu chuẩn, điều kiện với vị trí bí thư, hiệu trưởng để các trường đại học thực hiện.
Cùng với đó, trong cuộc đại sắp xếp các cơ sở giáo dục đại học thời gian tới, quan điểm của Bộ GD-ĐT là khắc phục tình trạng manh mún, nhỏ lẻ, kém phát triển giữa các trường, đặc biệt là những trường gần nhau về lĩnh vực đào tạo. Tinh thần là sắp xếp để các trường mạnh lên, cùng phát triển.
Luật Giáo dục đại học cũng có định hướng tương ứng để thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 71/2025. Đó là điều chỉnh một số nội dung về quản lý nhà nước đối với các cơ sở giáo dục. Bộ GD-ĐT sẽ giảm bớt những nội dung can thiệp trực tiếp; thực hiện phân cấp, phân quyền, ủy quyền nhiều hơn. Các trường được trao quyền tự chủ mạnh mẽ hơn trong học thuật, tài chính, khoa học, đào tạo...
Bộ GD-ĐT đang trình Quốc hội Chương trình Mục tiêu quốc gia về hiện đại hóa giáo dục đại học với nguồn lực đầu tư rất lớn. Nhiều nguồn vốn khác cũng sẽ tiếp tục được huy động nhằm hướng tới mục tiêu hiện đại hóa các trường đại học. Do đó, việc chuẩn bị đầu tư, giải ngân cho hạ tầng, xây dựng trường lớp, phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu... cần được triển khai khẩn trương, nếu không sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ.
Có thể nói, các cơ sở giáo dục đại học đang đứng trước vận hội lớn, cần khẩn trương chuẩn bị để hấp thụ hiệu quả nguồn lực, thúc đẩy sự phát triển trong thời gian tới. Tôi kỳ vọng các trường sẽ nhanh chóng xác định được định hướng phù hợp. Riêng các trường ngoài công lập, với nguồn lực riêng, sự gắn kết với doanh nghiệp và tinh thần đổi mới, sẽ định hướng chiến lược gắn với mục tiêu phát triển chung của đất nước.
Giáo dục đại học nếu chỉ dừng lại ở phạm vi lợi ích riêng thì sự phát triển sẽ rất hạn chế. Ngược lại, khi cùng hướng tới tầm nhìn quốc gia, giáo dục đại học của chúng ta có cơ hội để thực sự lớn mạnh.
PGS-TS NGUYỄN KIM SƠN, Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo
(Dẫn nguồn NLĐO)
----
(*) Trích phát biểu kết luận của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT tại Hội nghị Giáo dục đại học 2025, tổ chức sáng 18-9 ở Hà Nội
