Ngày Quốc khánh trong tâm thức và khát vọng của người Việt Nam

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Tại khách sạn Carlton ở London có một tấm biển tròn ghi chữ trắng: 'Hồ Chí Minh người sáng lập ra nước Việt Nam hiện đại…'

TÂM THỨC TỰ CHỦ VÀ HÒA HIẾU

Tại thành phố London, thủ đô của Vương quốc Anh, có một số tòa nhà gắn các tấm biển hình tròn màu xanh nước biển, ghi dấu đây là địa điểm từng liên quan đến một danh nhân nào đó. Tại tòa nhà xưa kia là khách sạn Carlton, nơi từng có một "người An Nam trẻ tuổi" kiếm sống bằng nghề làm bánh, giờ đây trên tường gắn một tấm biển tròn màu xanh và dòng chữ màu trắng "Hồ Chí Minh (1890 - 1969) - Người sáng lập ra nước Việt Nam hiện đại (Founder of Modern Vietnam)".

Người dân Hà Nội giành quyền kiểm soát Bắc Bộ phủ ngày 19.8.1945. Ảnh: TTXVN

Người dân Hà Nội giành quyền kiểm soát Bắc Bộ phủ ngày 19.8.1945. Ảnh: TTXVN

Cách định danh ấy khiến chúng ta phải nhìn nhận thấu đáo hơn ý nghĩa chứa đựng trong nội hàm "Nước Việt Nam hiện đại" gắn liền với sự kiện diễn ra cách đây đã 78 năm. Đó là thời điểm mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại quảng trường Ba Đình lịch sử, ngày 2.9.1945 trang trọng tuyên bố trước quốc dân đồng bào và với cả thế giới rằng: "Nước Việt Nam có quyền được hưởng tự do và độc lập và sự thật đã trở thành một nước tự do độc lập". Và ngày 2.9.1945 được định danh là ngày Độc lập, để từ đó đến nay trở thành ngày Quốc khánh, cũng là ngày khai sinh ra "Nước Việt Nam hiện đại".

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, khát vọng của nhân dân ta là được sống trong nền tự chủ của quốc gia và sự hòa hiếu với "thiên hạ". Sau hơn một thiên niên kỷ bị phương Bắc đô hộ, nền tự chủ của nước ta được xác lập với chiến công Bạch Đằng của Đức vương Ngô Quyền (938), rồi cho đến các triều đại Lý - Trần - Lê và đầu nhà Nguyễn, thì Việt Nam đã hoàn chỉnh lãnh thổ quốc gia, giữ được nền tự chủ ngót một thiên niên kỷ tiếp theo (trừ 20 năm đô hộ của giặc Minh đầu thế kỷ 15).

Ngày 2.9.1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại quảng trường Ba Đình.

Ngày 2.9.1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại quảng trường Ba Đình.

Cuộc Cách mạng tháng Tám 1945 dưới sự lãnh đạo của Mặt trận Việt Minh mà hạt nhân là những người cộng sản cùng sự sáng suốt của người đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh đã đạt được mục tiêu giành lại nền độc lập dân tộc từ tay phát xít Nhật, thực dân Pháp và tuyên bố nền độc lập ấy trước toàn thế giới trong vị thế là lực lượng đứng trong hàng ngũ Đồng minh chống chủ nghĩa phát xít. Thành quả của cuộc cách mạng ấy được ghi rõ trong Bản Tuyên ngôn Độc lập: "Dân ta đã đánh đổ các xiềng xích thực dân gần 100 năm nay để gây dựng nên nước Việt Nam độc lập. Dân ta lại đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập nên chế độ dân chủ cộng hòa".

KHÁT VỌNG NHÀ NƯỚC HIỆN ĐẠI

Nền độc lập giành được ấy đã đặt đất nước mới thoát ra khỏi chế độ thuộc địa ngót trăm năm và chấm dứt chế độ phong kiến cả ngàn năm để bước vào quỹ đạo phát triển tiến bộ của nhân loại là chế độ dân chủ - cộng hòa. Nước Việt Nam hiện đại có cơ hội để vươn tới sự phát triển của thời đại.

Điều đó được chứng minh một cách minh bạch bằng một cuộc tổng tuyển cử toàn dân để bầu Quốc hội chỉ 3 tháng sau khi giành được chính quyền (6.1.1946); triệu tập một Quốc hội (3.3.1946) đạt tới những chuẩn mực của thời đại thể hiện trong vai trò của nữ quyền, bình đẳng sắc tộc và tôn giáo…, điều mà vào thời điểm ấy nhiều nước phát triển còn chưa đạt tới.

Nhân dân tập trung tại vườn hoa Ba Đình nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2.9.1945.
Nhân dân tập trung tại vườn hoa Ba Đình nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2.9.1945.

Khát vọng của nhân dân về một nhà nước hiện đại được khẳng định một lần nữa trong bản Hiến pháp 1946 cũng như hệ thống pháp luật được xây dựng ngày một hoàn chỉnh nếu không bị chiến tranh chặn lại. Bộ luật Lao động là sắc luật đầu tiên kịp được thông qua và trên thực tế đã ban hành những văn bản dưới luật đầy tính nhân văn và hiện đại như quyền nữ lao động được cho con bú trong giờ làm việc và quy định phải có phòng riêng cho con bú ở những cơ sở có trên 100 lao động nữ… Và khi triệu tập kỳ họp đầu tiên của Quốc hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kiến nghị mời 72 đại biểu của một số đảng phái từng tẩy chay cuộc tổng tuyển cử tham gia để Quốc hội thực sự là hình ảnh đại đoàn kết của toàn dân.

Khẳng định tinh thần độc lập nhưng nước Việt Nam mới đã theo kịp những tư tưởng của thời đại khi sẵn sàng hội nhập với thế giới hiện đại, tham dự các tổ chức và cam kết quốc tế. Chỉ hơn một tháng sau ngày tuyên bố độc lập (22.10.1945), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi tới Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ thông điệp của nhà nước Việt Nam: "Những nguyên tắc cao quý của sự công bằng và bình đẳng quốc tế về địa vị được nêu trong Bản Hiến chương đã lôi cuốn mạnh mẽ dân Việt Nam và góp phần làm cho cuộc kháng chiến của Việt Minh ở các vùng có chiến tranh thành một phong trào kháng Nhật rộng khắp quốc gia, có tiếng vang mạnh mẽ trong những khát vọng về dân chủ của dân chúng. Hiến chương Đại Tây Dương được xem như nền tảng của nước Việt Nam trong tương lai". Chính trên cơ sở pháp lý này, nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã yêu cầu được gia nhập Liên Hiệp Quốc.

Một nhà nước hiện đại đã ra đời cùng với cuộc Cách mạng tháng Tám 1945 và ngay trong ngày Tuyên ngôn Độc lập 2.9.1945, nguy cơ chiến tranh lại hiển hiện khi những thế lực diều hâu đã nổ súng ở Sài Gòn. Chỉ 3 tuần sau, chiến tranh đã bùng nổ ở Nam bộ. Tính hiện đại của một quốc gia luôn phải thể hiện trước thách đố lựa chọn giữa chiến tranh và hòa bình.

Nhà nước Việt Nam hiện đại và người đứng đầu Nhà nước ấy khi đó đã làm mọi cách để chìa bàn tay hữu nghị và hợp tác với quốc gia từng đô hộ họ. Nền hòa bình đã được cứu vãn nhiều lần nhờ thái độ thiện chí, tích cực. Từ tháng 6 - 10.1946, vị Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lặn lội nửa vòng trái đất để sang nước Pháp vận động hòa bình, kêu gọi hai quốc gia hợp tác hữu nghị xứng đáng với lý tưởng "Tự do-Bình đẳng-Bác ái" mà cả hai dân tộc đều hướng tới...

Giờ đây nhìn lại lịch sử ngót 80 năm qua, chúng ta càng thấy rõ hơn khát vọng hòa bình, xây dựng hòa bình, mong muốn có một nhà nước hiện đại của người Việt Nam. Trong tâm thức, người dân Việt Nam sẵn sàng đi theo những giá trị ấy, càng khó khăn càng muốn đi theo những giá trị ấy. Đó cũng chính là những giá trị mà ngày Quốc khánh 2.9 luôn gợi lên trong tâm trí mỗi chúng ta.

Có thể bạn quan tâm

“Bahnar Đêga Kon Kông” - nhận diện chính xác để đấu tranh triệt để

E-magazine “Bahnar Đêga Kon Kông” - nhận diện chính xác để đấu tranh triệt để - Kỳ 2: Xóa bỏ “Bahnar Đêga Kon Kông”

(GLO)- Trên cơ sở nhận diện đúng bản chất của tổ chức phản động và đánh giá chính xác tình hình, Công an tỉnh Gia Lai đã huy động lực lượng, phương tiện đấu tranh, xử lý; đến nay cơ bản đã xóa bỏ hoàn toàn hoạt động “Bahnar Đêga Kon Kông” trên địa bàn tỉnh.

“Bahnar Đêga Kon Kông” - nhận diện chính xác để đấu tranh triệt để

E-magazine “Bahnar Đêga Kon Kông” - nhận diện chính xác để đấu tranh triệt để - Kỳ 1: “Bahnar Đêga Kon Kông” - bình mới rượu cũ

(GLO)- Từ sự xuất hiện của cái gọi là “Bahnar Đêga Kon Kông” (thực chất là biến tướng của “Tin lành Đêga”) tại một số vùng ở Gia Lai, yêu cầu quan trọng đặt ra là phải nhận diện chính xác để đấu tranh, vô hiệu hóa những thủ đoạn lợi dụng tôn giáo để chống phá, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Những đảng viên tuổi 18

Những đảng viên tuổi 18

(GLO)- Tháng 5-2026, một số chi bộ trường THPT ở các địa phương trong tỉnh Gia Lai đã tổ chức lễ kết nạp Đảng cho các đoàn viên ưu tú. Đây không chỉ là niềm vinh dự đối với học sinh mà còn là dấu mốc đánh dấu sự trưởng thành về nhận thức, lý tưởng và trách nhiệm của các em.

Thí điểm đại hội chi bộ 5 năm 1 lần: Yêu cầu cao hơn đối với năng lực lãnh đạo của cấp ủy

Thí điểm đại hội chi bộ 5 năm 1 lần: Yêu cầu cao hơn đối với năng lực lãnh đạo của cấp ủy

(GLO)- Việc thí điểm đại hội chi bộ 5 năm 1 lần theo Quy định số 20-QĐ/TW ngày 8-4-2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về thi hành Điều lệ Đảng thể hiện sự cải cách, phù hợp với xu thế quản trị hiện đại, đồng thời cũng là phép thử năng lực lãnh đạo cấp ủy các chi bộ trực thuộc.

Gia Lai: Văn hóa là sức mạnh nội sinh, không thể bị xuyên tạc

Gia Lai: Văn hóa là sức mạnh nội sinh, không thể bị xuyên tạc

(GLO)- Triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới, Gia Lai xác định văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững.

Đảng bộ phường Pleiku giữ vững “thế trận lòng dân” trong kỷ nguyên số.

Đảng bộ phường Pleiku giữ vững “thế trận lòng dân” trong kỷ nguyên số

(GLO)- Thời gian qua, Đảng bộ phường Pleiku chú trọng đổi mới phương thức lãnh đạo, thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để giữ vững “thế trận lòng dân”, củng cố khối đại đoàn kết, quyết tâm xây dựng Pleiku phát triển văn minh, hiện đại, giàu bản sắc, xứng tầm đô thị động lực phía Tây Gia Lai.

Xây “thành lũy” niềm tin từ buôn làng - Kỳ 1: “Trận địa” không gian mạng và cuộc cạnh tranh thông tin quyết liệt

Xây “thành lũy” niềm tin từ buôn làng - Kỳ 1: “Trận địa” không gian mạng và cuộc cạnh tranh thông tin quyết liệt

(GLO)- Đấu tranh trên không gian mạng không còn đơn thuần là phản bác thông tin sai trái, mà là cuộc cạnh tranh thông tin nhằm xây dựng niềm tin và dẫn dắt, định hướng nhận thức xã hội, gắn chặt với yêu cầu xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh và củng cố “thế trận lòng dân”.

KỲ CUỐI: Chung sức dựng xây quê hương hội nhập và phát triển

E-magazine Kỳ cuối: Chung sức dựng xây quê hương hội nhập và phát triển

(GLO)- Quê hương Gia Lai ngày càng khởi sắc bởi có sự chung tay, góp sức của những người đi xây dựng kinh tế mới. Trong số đó, rất nhiều người trở thành lực lượng nòng cốt trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần củng cố khối đại đoàn kết giữa cộng đồng các dân tộc.

Kỳ 2: "Có sức người sỏi đá cũng thành cơm"

E-magazine Kỳ 2: "Có sức người sỏi đá cũng thành cơm"

(GLO)- Với tinh thần “có sức người sỏi đá cũng thành cơm”, người dân vùng kinh tế mới đã kiên trì bám đất, dựng xây cuộc sống mới. Các mô hình phát triển kinh tế phù hợp thực tiễn được triển khai, người dân từng bước vươn lên, đưa đất khó trở thành những vùng sản xuất trù phú, đầy triển vọng.

KỲ 1: Dấu ấn lãnh đạo của Đảng trong những ngày đầu vỡ đất

E-magazine Kỳ 1: Dấu ấn lãnh đạo của Đảng trong những ngày đầu vỡ đất

(GLO)- Sau giải phóng, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước đưa dân đi xây dựng vùng kinh tế mới, nhiều người đã rời quê cũ, mang theo sức trẻ và khát vọng chinh phục vùng đất lạ. Những vùng đồi hoang hóa, “rừng thiêng nước độc” dần được khai phá, hình thành các khu dân cư và vùng sản xuất mới.

Công tác chính trị, tư tưởng “đi trước - mở đường” trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Công tác chính trị, tư tưởng “đi trước - mở đường” trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

(GLO)- Trong tiến trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn khẳng định chính trị, tư tưởng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là công tác “đi trước - mở đường”, tạo nền tảng tinh thần và sự thống nhất ý chí, hành động trong toàn Đảng, toàn dân.

Theo dấu chân Người.

Theo dấu chân Người

(GLO)- Tư tưởng, đạo đức, phong cách và khát vọng vì dân, vì nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn soi sáng hành trình phát triển của dân tộc. Theo dấu chân Người hôm nay không chỉ là sự tri ân, mà còn là trách nhiệm tiếp bước bằng khát vọng cống hiến và hành động cụ thể vì tương lai đất nước.

Phát huy vai trò chuyển đổi số trong bảo đảm ổn định chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai

Phát huy vai trò chuyển đổi số trong bảo đảm ổn định chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai

(GLO)- Sau khi 2 tỉnh Gia Lai và Bình Định hợp nhất theo Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 2/4/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, tỉnh Gia Lai mới trở thành địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng của khu vực Tây Nguyên và duyên hải miền Trung.

Gia Lai giữ vững niềm tin với Bác.

Gia Lai giữ vững niềm tin với Bác

(GLO)- Tháng 5, cả nước thành kính hướng về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cùng thời điểm, các thế lực thù địch, phản động lại gia tăng các luận điệu xuyên tạc. Ở Gia Lai, câu trả lời đanh thép nhất trước mọi sự bịa đặt không chỉ là lý lẽ, mà còn là sự thật lịch sử và lòng dân ngày càng bền chặt.

null