Trong năm 2025, toàn ngành giáo dục và đào tạo, từ Bộ GD-ĐT đến cơ sở giáo dục, khẩn trương triển khai thực hiện việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo Nghị quyết 18-NQ/TW nhằm hướng đến mục tiêu giảm đầu mối quản lý để đảm bảo tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của toàn ngành.
Quyết tâm cao
Ở cấp quản lý cao nhất của ngành giáo dục, ngày 5-3, Bộ GD-ĐT đã công bố hoàn thành và bảo đảm tiến độ việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, đồng thời bố trí, sắp xếp công chức, viên chức, người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động. Cơ cấu tổ chức của Bộ GD-ĐT sau khi sắp xếp có 8 vụ và 10 đơn vị trực thuộc; kết thúc hoạt động của Vụ Giáo dục dân tộc để chuyển chức năng, nhiệm vụ về các đơn vị thuộc bộ. Cùng đó, Bộ GD-ĐT cũng sắp xếp, bổ nhiệm lại 37 nhân sự.
Ở cấp độ địa phương, sau khi Sở GD-ĐT TPHCM chính thức tiếp quản chức năng quản lý nhà nước với lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp (GDNN) từ Sở LĐTB-XH, UBND TPHCM đã có quyết định quy định lại về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Sở GD-ĐT TPHCM. Theo đó, sở là cơ quan chuyên môn thuộc UBND TPHCM, thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND TPHCM quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo, GDNN ở địa phương theo quy định của pháp luật và thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo phân cấp, ủy quyền của UBND TPHCM, Chủ tịch UBND TPHCM. Trong đó, đối với lĩnh vực mới tiếp quản là GDNN, Sở GD-ĐT TPHCM chịu trách nhiệm triển khai thực hiện quy hoạch mạng lưới cơ sở GDNN, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển GDNN ở địa phương sau khi được phê duyệt; sắp xếp, tổ chức hệ thống cơ sở GDNN...
Mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã chủ trì cuộc làm việc với Bộ GD-ĐT, ĐHQG Hà Nội, ĐHQG TPHCM và các bộ, ngành liên quan về nghiên cứu, đề xuất sắp xếp 2 ĐHQG, bảo đảm hiệu quả, phát huy tốt nhiệm vụ nghiên cứu, đào tạo. Tại cuộc làm việc, giám đốc 2 ĐHQG khẳng định, chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy tổ chức các cơ quan, đơn vị rất hợp lòng dân và được cộng đồng cán bộ quản lý, nhà khoa học đánh giá cao. Đây là cơ hội để 2 ĐHQG tái cấu trúc, sắp xếp, tinh gọn bộ máy tổ chức, tạo đà phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới, quyết tâm xây dựng để trở thành 2 trung tâm đào tạo, bồi dưỡng nhân tài, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và khoa học công nghệ hàng đầu của đất nước. 2 ĐHQG đã và đang đẩy nhanh việc chủ động rà soát, sắp xếp, tinh gọn lại các đơn vị trực thuộc, nhằm giải quyết những tồn tại, bất cập, hạn chế, tập trung vào mục tiêu phát triển, sứ mệnh đặt ra...
Giảm phụ thuộc vào ngân sách nhà nước
Theo TS Lê Thị Anh Trâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Trưởng ban Tổ chức Đảng ủy ĐHQG TPHCM, thực hiện Nghị quyết số 18, ĐHQG TPHCM đã đạt được một số hiệu quả tích cực. Cụ thể, từ năm 2015 đến 2024, ĐHQG TPHCM giảm 3 đầu mối quản lý; số lượng viên chức nhận lương từ ngân sách nhà nước/tổng số viên chức làm việc tại ĐHQG TPHCM giảm dần theo thời gian (năm 2015 có 3.502/5.603 viên chức nhận lương từ ngân sách nhà nước, nhưng đến năm 2024 chỉ còn 1.154/6.400 viên chức). Kết quả này vượt chỉ tiêu nghị quyết đề ra. Năm 2024, ĐHQG TPHCM có 24/36 đơn vị tự chủ tài chính nhóm 2 (chiếm tỷ trọng 66%) và 12/36 đơn vị tự chủ tài chính nhóm 3 (tỷ trọng 34%); giảm 27% chi thường xuyên (khoảng 178 tỷ đồng) từ ngân sách nhà nước so với năm 2021. “Đảng ủy và Hội đồng ĐHQG TPHCM đã quán triệt, triển khai quyết liệt việc thực hiện Nghị quyết 18 để tinh gọn các đơn vị chồng chéo chức năng, nhiệm vụ, đẩy mạnh tự chủ đại học, hạn chế phụ thuộc vào ngân sách nhà nước”, TS Lê Thị Anh Trâm nhấn mạnh.
Theo một cán bộ Phòng Tổ chức cán bộ (Sở GD-ĐT TPHCM), sau khi thực hiện việc sắp xếp, tổ chức lại, Phòng Giáo dục thường xuyên - Nghề nghiệp và Đại học của sở có thêm nhiệm vụ mới là tham mưu cho Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với các trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm GDNN - giáo dục thường xuyên, trường có phân hiệu giáo dục thường xuyên, cơ sở giáo dục thường xuyên. Sau khi thực hiện sáp nhập, Sở GD-ĐT TPHCM tăng thêm 1 phó giám đốc.
Tại Trường ĐH Giao thông Vận tải TPHCM, sau khi thực hiện tinh giản, sắp xếp, trường đã giải thể 45 bộ môn, sáp nhập các khoa chuyên môn, hình thành các viện quản lý đào tạo, giảm từ 14 khoa còn 7 viện. Với việc kiện toàn trên, trường giảm 11 đầu mối bên trong (từ 39 đầu mối tinh gọn còn 28 đầu mối), đạt tỷ lệ tinh giảm gần 30%. Theo lãnh đạo nhà trường, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy không chỉ giúp nâng cao hiệu suất làm việc, tăng thêm thu nhập cho viên chức, người lao động mà còn tạo động lực thúc đẩy các hoạt động khoa học công nghệ, hợp tác quốc tế, đẩy mạnh tự chủ đại học...
* Phó Thủ tướng TRẦN HỒNG HÀ: Sắp xếp 2 ĐHQG phải dựa trên luận cứ khoa học, tư duy đột phá
Việc sắp xếp 2 ĐHQG phải dựa trên luận cứ khoa học, tư duy đột phá, đổi mới và kinh nghiệm quốc tế cũng như bối cảnh, tình hình và xu thế hiện nay về giáo dục đào tạo. Bộ GD-ĐT, 2 ĐHQG khẩn trương thành lập tổ công tác có sự tham gia của các bộ, ngành liên quan hoàn thiện báo cáo tổng kết về mô hình tổ chức bộ máy 2 ĐHQG, phương án cải cách, tinh gọn bộ máy để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới.
2 ĐHQG cần đánh giá một cách hệ thống quá trình hình thành, phát triển; chỉ rõ những ưu điểm, bất cập, tồn tại, hạn chế, giải pháp khắc phục. Từ đó, xây dựng đề án sắp xếp, tinh gọn bộ máy bảo đảm dân chủ, khoa học, có sự kế thừa tên tuổi, vị thế của 2 ĐHQG cũng như trách nhiệm đối với tương lai phát triển của đất nước trong lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ. Công tác kiện toàn, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy phải giúp 2 ĐHQG tự chủ mạnh mẽ hơn nữa. Trong đó, tách bạch nguồn lực nhà nước đầu tư cho hoạt động nghiên cứu, giảng dạy, sáng tạo và đổi mới khoa học công nghệ trọng điểm của quốc gia; đẩy mạnh tự chủ đối với các đơn vị, trung tâm nghiên cứu, phát triển, chuyển giao công nghệ… theo đặt hàng của doanh nghiệp, nhu cầu của xã hội.
* TS PHẠM VŨ QUỐC BÌNH, Phó Cục trưởng Cục GDNN và GDTX (Bộ GD-ĐT): Quy hoạch, sáp nhập hoặc giải thể những trường nghề yếu kém
Để đẩy mạnh phát triển GDNN trong giai đoạn mới, sau sáp nhập, cục tiếp tục triển khai công tác quy hoạch, sáp nhập hoặc giải thể những trường nghề yếu kém, tăng cường công tác tuyên truyền, hướng nghiệp về nâng cao nhận thức cho người dân về GDNN, gắn chặt đào tạo với doanh nghiệp, thị trường lao động và đẩy mạnh đào tạo, đào tạo lại tại doanh nghiệp; tăng cường tính tự chủ của các trường; học hỏi kinh nghiệm quốc tế để đi tắt đón đầu. Về phía cơ sở đào tạo, sẽ giảm bớt quy trình thủ tục, thông tin kỹ thuật rườm rà, cơ cấu lại hợp lý, cân đối hơn nguồn tuyển sinh giữa các bậc học; tạo sự thuận lợi về liên thông lên bậc học cao hơn cho học sinh trường nghề
* Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM NGUYỄN VĂN HIẾU: Thêm chức năng vẫn đảm bảo công tác quản lý hiệu quả
Việc sắp xếp lại bộ máy, trong đó có việc Sở GD-ĐT TPHCM tiếp nhận chức năng quản lý nhà nước đối với lĩnh vực GDNN góp phần giúp công tác quản lý nhà nước được thông suốt, hiệu quả hơn. Hiện nay, giáo dục phổ thông có sự liên hệ chặt chẽ với GDNN trong thực hiện định hướng phân luồng học sinh sau tốt nghiệp THCS, đồng thời thực hiện các đề án, chương trình, kế hoạch về xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời. Với mục tiêu và ý nghĩa đó, Sở GD-ĐT TPHCM sẽ tiếp tục kiện toàn bộ máy nhân sự, thực hiện tốt các nhiệm vụ, chức năng, quyền hạn đã được UBND TPHCM giao, phấn đấu đạt thành tích chào mừng kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975 - 30-4-2025).
Theo THANH HÙNG - QUANG HUY - THU TÂM (ghi)
Theo THANH HÙNG - THU TÂM (SGGPO)
