Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, trong khi tại địa bàn phía Đông tỉnh gần như không có hiện tượng sinh con tại nhà thì vấn đề này phía Tây tỉnh lại khá phổ biến, nhất là tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đằng sau mỗi ca sinh tại nhà không chỉ là nhận thức sai lầm, điều kiện kinh tế khó khăn... mà đáng nói hơn cả là những tai biến sản khoa rình rập.
Sinh con tại nhà đã và đang mang lại nhiều hệ lụy sức khỏe cho mẹ và bé, thậm chí gây tử vong mẹ, trẻ sơ sinh khi không kịp ứng phó với các biến chứng sau sinh. Tuy vậy, vẫn còn một số bộ phận người dân tộc thiểu số vì ngại đến cơ sở y tế sinh con, tin tưởng vào “mụ vườn” nên vẫn cố giữ tập quán này. Bên cạnh đó, các vấn đề như chi phí đi lại, sinh hoạt, chi phí dịch vụ y tế cũng là rào cản đối với nhóm đối tượng này.
Để góp phần khắc phục thực trạng trên, mấy năm gần đây, ngành Y tế đã đẩy mạnh truyền thông làm mẹ an toàn, giúp đồng bào - trước hết là phụ nữ dân tộc thiểu số, nắm được một số kiến thức cơ bản về thai sản, làm mẹ an toàn, nâng cao nhận thức hướng tới mục tiêu giảm tình trạng sinh con tại nhà; cách chăm sóc, đảm bảo chế độ dinh dưỡng cho mẹ và trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ… Đồng thời, mở rộng và nâng cao chất lượng các dịch vụ chăm sóc trước, trong và sau sinh, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, miền núi, giúp phụ nữ trong độ tuổi sinh con có thêm nhiều cơ hội tiếp cận các dịch vụ y tế.
Tháng 10-2025, TTYT Đak Pơ phối hợp với UBND xã Ya Hội tổ chức các hoạt động hưởng ứng Tuần lễ Làm mẹ an toàn năm 2025, nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của cộng đồng trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em.
Bà Trương Thị Anh Hòa, Phó Giám đốc phụ trách TTYT Đak Pơ, nhấn mạnh: Tuyên truyền, hướng dẫn để người dân làm mẹ an toàn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Mục tiêu cốt lõi là bảo vệ tính mạng, nâng cao chất lượng cuộc sống của bà mẹ và trẻ sơ sinh, giảm thiểu tai biến sản khoa, góp phần xây dựng một thế hệ tương lai khỏe mạnh.
Chị Thoan (làng Hlim, xã Lơ Pang) chia sẻ: “Được cán bộ y tế tuyên truyền, mình đã hiểu biết hơn nhiều. Trước đó khi có thai, mình dự định sinh con tại nhà nhưng qua nghe tư vấn từ cán bộ y tế mình đã quyết định sinh con tại cơ sở y tế cho an toàn. Trong suốt thai kỳ, mình đến trạm thăm khám sức khỏe định kỳ nên đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé…”.
Theo ông Lê Văn Châu, Phó Chủ tịch UBND xã Ya Hội, người dân tại xã chủ yếu làm nông nghiệp, đời sống còn khó khăn, vì vậy việc tiếp cận các dịch vụ y tế sau sinh vẫn còn hạn chế. Một số chị em vẫn chưa biết cách chăm sóc sức khỏe sau sinh và chăm sóc trẻ sơ sinh.
Vì vậy, địa phương đề nghị Trạm Y tế phối hợp với các hội, đoàn thể tại các thôn, làng tổ chức các hoạt động truyền thông, tư vấn, chăm sóc sau sinh cho phụ nữ; tăng cường công tác tuyên truyền đến từng hộ gia đình, từng chị em phụ nữ trong độ tuổi sinh con.
Cùng với đó, các cấp, ngành tạo điều kiện để cô đỡ, y tế thôn bản hoạt động hiệu quả, trở thành cầu nối quan trọng giữa ngành Y tế với người dân trong công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản cho bà mẹ và trẻ em trên địa bàn.
Từ nhiều nỗ lực của các cấp, ngành, địa phương, đơn vị, đã góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ sơ sinh, giảm tỷ lệ tai biến sản khoa, giảm tỷ lệ tử vong mẹ và tử vong sơ sinh, trẻ nhỏ. Nhất là khi ngày càng nhiều người dân đã có thêm kiến thức, quan tâm hơn trong việc đảm bảo dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn mang thai và sau sinh.
