Sau gần 8 năm, danh mục thuốc bảo hiểm y tế được cập nhật và điều chỉnh. Bộ Y tế đề xuất điều chỉnh, bổ sung 76 hoạt chất và thuốc mới với nhiều thuốc ung thư, miễn dịch, thuốc đích.
Thông tin trên được Bộ Y tế đưa ra tại Hội thảo xin ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ, chất đánh dấu và việc thanh toán trong khám bệnh, chữa bệnh thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế tổ chức ngày 28/11.
Thuốc chiếm khoảng 30% tỷ lệ chi
Theo thống kê của Vụ Bảo hiểm Y tế, trong những năm qua, thuốc luôn là cấu phần quan trọng và luôn chiếm tỷ lệ chi lớn trong tổng chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế. Mặc dù những năm gần đây tỷ lệ thuốc trên tổng chi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế từng bước giảm, tuy nhiên vẫn chiếm tỷ trọng chi tiêu lớn nhất từ quỹ bảo hiểm y tế. Năm 2022 là 40 nghìn tỷ đồng, chiếm 33%; năm 2024 là 50 nghìn tỷ đồng, chiếm 31,22%.
Vì vậy, việc bảo đảm quyền lợi về thuốc cho người tham gia bảo hiểm y tế luôn đóng vai trò quan trọng trong thực hiện hiệu quả chính sách bảo hiểm y tế và chính sách bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ của Nhân dân.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh để thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân và Chỉ thị số 52 về thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân trong giai đoạn mới. Việc bảo đảm tính bền vững về tài chính là yếu tố then chốt; trong đó ngân sách nhà nước chủ đạo, Quỹ bảo hiểm y tế là nguồn lực tài chính quan trọng cho người tham gia bảo hiểm y tế và kết hợp với huy động nguồn lực xã hội.
Những năm gần đây tỷ lệ thuốc trên tổng chi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế liên tục giảm, tuy nhiên vẫn chiếm tỷ trọng chi tiêu lớn nhất từ quỹ bảo hiểm y tế. Vì vậy, việc lựa chọn sử dụng và chi trả bảo hiểm y tế cho thuốc hợp lý là rất quan trọng, qua đó góp phần giảm chi phí điều trị, sử dụng hiệu quả quỹ bảo hiểm y tế và giảm chi tiền túi của người dân.
Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà cho hay hiện nay, việc chi trả chi phí thuốc cho người tham gia bảo hiểm y tế thực hiện theo danh mục và quy định của Thông tư số 20 ngày 31/12/2022 của Bộ Y tế, có hiệu lực từ ngày 01/3/2023.
Danh mục thuốc ban hành kèm theo Thông tư số 20 chủ yếu vẫn dựa trên danh mục thuốc ban hành từ năm 2018 theo Thông tư số 30 của Bộ Y tế, chỉ bổ sung thêm một số ít thuốc điều trị COVID-19 theo chỉ đạo của Chính phủ nhằm đáp ứng yêu cầu điều trị trong giai đoạn dịch bệnh COVID-19 và mở rộng một số thuốc cho trạm y tế xã.
Để đáp ứng với nhu cầu điều trị của người dân và các cơ sở khám chữa bệnh, thời gian qua Bộ Y tế đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để thực hiện rà soát, cập nhật, sửa đổi bổ sung Thông tư số 20. Trên cơ sở hồ sơ đề xuất của các cơ quan, đơn vị, Bộ Y tế đã tổng hợp và tổ chức nhiều cuộc họp để rà soát, xin ý kiến các chuyên gia lâm sàng, chuyên gia kinh tế y tế, các cơ sở khám chữa bệnh đầu ngành theo từng lĩnh vực, theo từng nhóm tác dụng dược lý.
Mở rộng danh mục thuốc ở trạm y tế
Bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế) cho hay, năm 2024, tổng chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế ước khoảng 150 ngàn tỉ đồng, cao hơn mức thu; trong đó tiền thuốc chiếm khoảng 30%. Cả nước có gần 40 triệu người thường xuyên đi khám bệnh bảo hiểm y tế, tương ứng 186 triệu lượt khám, trung bình mỗi người 4,5 lần/năm. Đáng lưu ý khi người dân hiện vẫn phải tự chi trả khoảng 40% chi phí y tế.
Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế nhấn mạnh việc rà soát, cập nhật, sửa đổi bổ sung danh mục đã được thực hiện theo đúng quy định, bảo đảm tính khoa học, công khai, minh bạch. Sau khi rà soát, thuốc mới được đề xuất đưa vào danh mục gồm có 81 thuốc. Trong 81 thuốc mới đề xuất có 76 thuốc đáp ứng tiêu chí đưa vào danh mục bảo hiểm y tế, đảm bảo thuốc được đề xuất có hiệu quả điều trị tốt và an toàn, một số thuốc còn lại đang tiếp tục rà soát, xem xét.
Trong số đó chủ yếu là thuốc điều trị ung thư/miễn dịch (28 thuốc, trong đó 22 thuốc đích); Tiếp đến là nhóm ký sinh trùng/chống nhiễm khuẩn (9 thuốc), tim mạch (7 thuốc) và một số thuốc điều trị đái tháo đường, tăng huyết áp, thần kinh, hô hấp, tiêu hóa...
Ở nhóm thuốc ung thư, Bộ Y tế thông tin đây là nhóm được bổ sung nhiều nhất và có chi phí cao. Sự điều chỉnh được đánh giá sẽ tác động lớn đến ngân sách quỹ bảo hiểm y tế, song Bộ Y tế sẽ huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, bảo hiểm y tế và các tổ chức liên quan để đảm bảo quyền lợi người bệnh.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế có 14 đề xuất giảm giá cho 14 thuốc với cam kết giảm từ 6,5% đến 60,77% giá thuốc để có tỉ lệ thanh toán tốt hơn cho người bệnh, giảm chi phí cho người bệnh và góp phần sử dụng cân đối, hiệu quả quỹ bảo hiểm y tế...
Bà Vũ Nữ Anh - Phó Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, cho biết một điểm thay đổi lớn là mở rộng sử dụng 357 thuốc (thuộc 10 nhóm) tại trạm y tế xã và cơ sở y tế ban đầu, thay vì giới hạn theo hạng bệnh viện. Các nhóm thuốc gồm giảm đau-hạ sốt, giải độc, ký sinh trùng-chống nhiễm khuẩn, tim mạch, da liễu, tiêu hóa… giúp điều trị bệnh không lây nhiễm ngay từ tuyến cơ sở, tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận thuốc được bảo hiểm y tế chi trả.
Danh mục thuốc tại trạm y tế xã vì vậy tăng gần gấp đôi, lên hơn 600 thuốc được bảo hiểm y tế chi trả. Việc sử dụng thuốc sẽ phụ thuộc vào mô hình bệnh tật và năng lực điều trị, không còn dựa trên hạng bệnh viện, qua đó giảm tình trạng phải chuyển tuyến do thiếu thuốc.
Theo thống kê của Vụ Bảo hiểm y tế, việc bổ sung 76 thuốc mới vào danh mục, trong đó có nhiều thuốc điều trị ung thư, bệnh tim mạch sẽ có tác động đối với Quỹ bảo hiểm y tế. Ước tính trong 5 năm tăng chi thêm khoảng 12.245 tỷ đồng. Như vậy, trung bình mỗi năm quỹ bảo hiểm y tế tăng chi thêm khoảng 2.449 tỷ đồng.
Như vậy, nếu tính cả các thuốc đề xuất bổ sung mới, các thuốc đề xuất thay đổi điều kiện, tỷ lệ thanh toán và các thuốc đề xuất đưa ra khỏi danh mục, ước tính quỹ bảo hiểm y tế sẽ tăng chi khoảng 13.776 tỷ đồng trong 5 năm, trung bình mỗi năm quỹ bảo hiểm y tế ước tính sẽ tăng chi khoảng 2.753 tỷ đồng.
Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế cho hay, Bộ Y tế đang tiếp tục lắng nghe các ý kiến, tiếp thu những đề xuất phù hợp để hoàn thiện dự thảo trình lãnh đạo Bộ ban hành đầu năm 2026 và dự kiến Thông tư mới này sẽ có hiệu lực vào cuối quý 1 năm 2026.
Theo Thùy Giang (TTXVN/Vietnam+)
