"Giờ vàng" là cách gọi khoảng thời gian đầu sau khi xuất hiện triệu chứng đột quỵ, thường được nhấn mạnh là 60 phút đầu. Đây là giai đoạn đặc biệt quan trọng để đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt. Can thiệp kịp thời giúp khôi phục lưu lượng máu lên não, hạn chế tổn thương tế bào não, giảm nguy cơ tàn tật và tử vong.
Khi xảy ra đột quỵ, mỗi phút trôi qua có thể khiến gần 2 triệu tế bào thần kinh bị tổn thương hoặc chết đi. Vì vậy, cấp cứu càng sớm, cơ hội bảo tồn chức năng não và phục hồi của người bệnh càng cao.
Sau 10 phút: Tình trạng thiếu máu và oxy kéo dài có thể khiến tế bào não bắt đầu tổn thương, thậm chí chết đi.
Sau 30 phút: Vùng não bị thiếu máu có nguy cơ tổn thương nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khả năng vận động, ngôn ngữ và trí nhớ.
Sau 60 phút: Tổn thương não có thể lan rộng, làm giảm khả năng phục hồi và tăng nguy cơ để lại di chứng.
Theo thông tin từ Báo Thanh niên, bác sĩ Vikas Gupta - chuyên gia phẫu thuật thần kinh nổi tiếng của Ấn Độ nhấn mạnh: Mỗi phút sớm hơn tạo sự khác biệt rất lớn giữa việc hồi phục hoàn toàn và khuyết tật suốt đời. Nhận biết sớm và hành động nhanh giúp cứu mạng bệnh nhân.
Nhận biết các dấu hiệu chính khi cấp cứu đột quỵ
Ghi nhớ các dấu hiệu chính sau: Mất thăng bằng, nhìn mờ, xệ mặt, yếu tay, khó nói.
Hãy kiểm tra bằng cách yêu cầu người bệnh giơ hai tay lên quá đầu xem có tay nào rơi xuống không, hoặc hỏi người bệnh 1 câu xem họ có thể hiểu và trả lời được không. Nếu không, hãy gọi cấp cứu ngay và ghi nhận thời điểm xuất hiện các triệu chứng để xác định "giờ vàng".
Con số “vàng” 60 phút bắt nguồn từ đâu?
Nghiên cứu của các nhà khoa học tại Cleveland Clinic (Mỹ), công bố năm 2021 trên tạp chí Journal of the Neurological Sciences, cho thấy điều trị đột quỵ thiếu máu não càng sớm, khả năng phục hồi càng cao.
Nghiên cứu phân tích 158 bệnh nhân bị tắc mạch máu não lớn, trong đó 25 người được điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết trong vòng 60 phút kể từ khi khởi phát triệu chứng. Kết quả, nhóm này có tỷ lệ tái thông mạch máu hoàn toàn đạt 28%, so với 6,8% ở nhóm điều trị muộn hơn. Tỷ lệ cải thiện thần kinh sớm lần lượt là 76% và 50,4%; tỷ lệ tử vong sau 90 ngày là 5% và 31,1%.