Theo Hãng tin AFP, quyết định giảm phí từ bỏ quốc tịch của Chính phủ Mỹ được đưa ra sau khi các cơ quan chức năng xem xét “những bằng chứng không nhỏ”, cho thấy nhiều công dân Mỹ đang sinh sống ở nước ngoài gặp khó khăn liên quan đến nghĩa vụ thuế.
Việc giảm lệ phí dành cho công dân Mỹ làm thủ tục chính thức từ bỏ quốc tịch từ 2.350 USD xuống còn 450 USD kể từ ngày 13-4, tương đương mức giảm khoảng 80%, được xem là bước điều chỉnh đáng chú ý sau nhiều năm tranh cãi pháp lý liên quan đến mức phí bị cho là quá cao đối với những người muốn chấm dứt quốc tịch Mỹ.
Việc từ bỏ quốc tịch Mỹ vốn là một thủ tục kéo dài và phức tạp. Người nộp đơn phải nhiều lần xác nhận bằng văn bản và lời nói với viên chức lãnh sự rằng họ hiểu đầy đủ những hệ quả pháp lý của quyết định này, trước khi thực hiện lời tuyên thệ từ bỏ quốc tịch. Sau đó, hồ sơ còn phải được Bộ Ngoại giao Mỹ xem xét và phê chuẩn.
Năm 2015, lệ phí này từng tăng mạnh từ 450 USD lên 2.350 USD, với lý do để bù đắp chi phí hành chính trong bối cảnh số người xin từ bỏ quốc tịch Mỹ gia tăng.
Một trong những nguyên nhân chính được cho là xuất phát từ các yêu cầu khai báo thuế ngày càng chặt chẽ đối với công dân Mỹ ở nước ngoài, khiến nhiều người gặp khó khăn trong cuộc sống và công việc.
Theo CNN, trong quá trình tố tụng, kể từ khi phía Mỹ thông báo kế hoạch giảm phí vào năm 2023 đến nay, có ít nhất 8.755 công dân Mỹ vẫn phải nộp mức 2.350 USD để hoàn tất thủ tục. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ chưa công bố tổng số công dân đã từ bỏ quốc tịch trong thời gian gần đây.
Theo quy định cuối cùng được công bố trên Công báo Liên bang của Mỹ, mức lệ phí mới sẽ đưa chi phí từ bỏ quốc tịch trở về mức từng được áp dụng khi loại phí này lần đầu được ban hành vào năm 2010.
Quy định mới được đưa ra sau quá trình khiếu kiện kéo dài của một số tổ chức đại diện cho công dân Mỹ ở nước ngoài, đặc biệt là những người được gọi là “Accidental Americans” - nhóm người mang quốc tịch Mỹ chủ yếu do sinh ra trên lãnh thổ Mỹ nhưng phần lớn sinh sống ở nước ngoài.
Theo quy định của Mỹ, công dân nước này chịu nghĩa vụ thuế dựa trên quốc tịch chứ không chỉ theo nơi cư trú. Điều đó đồng nghĩa với việc người Mỹ sống ở nước ngoài vẫn phải khai báo chi tiết về tài khoản ngân hàng và thu nhập ở nước ngoài hàng năm.
Các tổ chức vận động cho rằng cơ chế này gây ra gánh nặng lớn về thủ tục, đồng thời khiến nhiều người gặp trở ngại trong việc mở tài khoản ngân hàng tại quốc gia sở tại.
Hiệp hội Accidental Americans có trụ sở tại Paris đã hoan nghênh quyết định mới, coi đây là kết quả trực tiếp của nhiều năm vận động và theo đuổi các vụ kiện.
Tổ chức này cho rằng việc giảm phí là cần thiết để bảo đảm quyền từ bỏ quốc tịch - một quyền cơ bản - có thể tiếp cận được với mọi người. Tuy nhiên, hiệp hội này vẫn tiếp tục theo đuổi một vụ kiện khác với lập luận rằng việc từ bỏ quốc tịch không nên bị thu bất kỳ khoản phí nào.
Theo các quy định như Đạo luật Tuân thủ thuế đối với tài khoản nước ngoài (FATCA), công dân Mỹ phải khai báo chi tiết các tài khoản ngân hàng ở nước ngoài trong hồ sơ khai thuế hằng năm gửi cho cơ quan thuế Mỹ.
Mỹ là một trong số ít quốc gia trên thế giới đánh thuế công dân dựa trên quốc tịch, thay vì nơi cư trú. Điều này có nghĩa là ngay cả khi sống và làm việc ở nước ngoài, công dân Mỹ vẫn phải thực hiện nghĩa vụ khai báo thuế với chính quyền Mỹ.
