Cùng với hệ thống cơ sở thu mua tại địa phương, việc liên kết với hợp tác xã và doanh nghiệp đang góp phần ổn định đầu ra, nâng hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân.
Những ngày này, trên các cánh đồng ven sông Ba thuộc xã Ia Tul, không khí thu hoạch bắp sinh khối diễn ra khẩn trương. Từ sáng sớm, người dân đã ra đồng chặt bắp, gom thành bó rồi chất lên xe máy cày đưa về các điểm thu mua.
Ông Nay Khúi (buôn Jứ) cho biết: Buôn hiện có 357 hộ, phần lớn là đồng bào Jrai. Trong đó, nhiều gia đình tham gia trồng bắp sinh khối. Năm ngoái, gia đình ông trồng khoảng 1,5 ha. Sau khi trừ chi phí, gia đình còn lãi khoảng 18 triệu đồng. Thấy cây bắp cho hiệu quả khá ổn định, năm nay, gia đình ông mở rộng diện tích lên 3 ha.
“Bắp sinh khối dễ trồng, thời gian thu hoạch nhanh, khoảng 75-90 ngày, lại có cơ sở thu mua ngay tại địa phương nên bà con yên tâm hơn. Gia đình tôi mong giá bắp sinh khối tiếp tục ổn định để có thêm nguồn thu, từng bước phát triển kinh tế” - ông Khúi chia sẻ.
Tương tự, chị Kpă H’Roais (buôn Jứ) cho biết, sau 3 vụ bắp năm ngoái, gia đình chị rất phấn khởi bởi loại cây trồng này cho năng suất cao, hiệu quả kinh tế khá.
“Trước đây, gia đình tôi trồng bắp lấy hạt, mỗi năm chỉ được 1-2 vụ. Sau thu hoạch phải bẻ trái, tách hạt, phơi khô rồi chặt bỏ thân cây để chuẩn bị vụ mới, mất nhiều công mà giá bán lại không ổn định. Bây giờ trồng bắp sinh khối bán cả cây nên đỡ công hơn, giá thu mua cũng ổn định” - chị H’Roais chia sẻ.
Không chỉ gia đình ông Khúi, chị H’Roais, nhiều hộ dân ở Ia Tul cũng đang xem bắp sinh khối là cây trồng phù hợp để canh tác trên vùng đất ven sông Ba. Sau khi thu hoạch thuốc lá, lúa vụ Đông Xuân, người dân có thể tiếp tục sản xuất 2-3 vụ bắp sinh khối, qua đó tận dụng hiệu quả quỹ đất và tạo thêm nguồn thu.
Theo UBND xã Ia Tul, hiện toàn xã có khoảng 500 hộ trồng bắp sinh khối ven sông Ba với tổng diện tích khoảng 1.000 ha. Trên địa bàn có 12 cơ sở thu mua bắp sinh khối. Bình quân mỗi năm, người dân có thể trồng 2-3 vụ, sau khi trừ chi phí, thu nhập đạt gần 20 triệu đồng/ha/vụ.
Tại các điểm thu mua, xe máy cày chở bắp từ ruộng về ra vào liên tục. Bắp sau khi thu mua được đưa vào máy xay ngay tại chỗ rồi chuyển đi phục vụ các cơ sở chăn nuôi.
Mạng lưới thu mua hình thành ngay tại địa phương giúp người dân giảm chi phí vận chuyển, đồng thời hạn chế tình trạng bị động về đầu ra khi bước vào vụ thu hoạch.
Để cây bắp sinh khối trở thành sinh kế bền vững, địa phương xác định sản xuất phải gắn chặt với thị trường. Thay vì để người dân tự trồng, tự tìm nơi tiêu thụ, xã đang từng bước xây dựng chuỗi liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Ông Phạm Văn Đức - Chủ tịch UBND xã Ia Tul - cho biết: Địa phương đã thành lập hợp tác xã làm đầu mối liên kết với các doanh nghiệp trong sản xuất, tiêu thụ bắp sinh khối. Theo đó, các doanh nghiệp cam kết thu mua sản phẩm trong 3 năm với giá ổn định, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật để người dân nâng cao hiệu quả sản xuất.
Việc hình thành liên kết được kỳ vọng giúp bà con yên tâm đầu tư, hạn chế tình trạng giá cả bấp bênh hoặc bị động khi vào vụ thu hoạch. Qua đó, địa phương cũng thuận lợi hơn trong tổ chức vùng nguyên liệu, hướng dẫn kỹ thuật và điều tiết sản xuất phù hợp với nhu cầu thị trường.
Một tín hiệu khác được người dân kỳ vọng là dự án hồ chứa nước Ia Thul. Khi công trình được đầu tư, nguồn nước phục vụ sản xuất sẽ chủ động hơn, tạo điều kiện để người dân bố trí mùa vụ hợp lý, nâng cao năng suất và mở rộng diện tích bắp sinh khối.
Theo lãnh đạo xã Ia Tul, việc mở rộng diện tích bắp sinh khối thời gian tới sẽ gắn với liên kết sản xuất, tiêu thụ và nhu cầu thực tế của thị trường, tránh phát triển tự phát. Mục tiêu không chỉ tăng diện tích mà quan trọng hơn là nâng hiệu quả trên từng đơn vị đất, tạo nguồn thu ổn định cho người dân.
