Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cùng một số quan chức cấp cao của hai bên đã có cuộc đối thoại kéo dài 4 tiếng rưỡi ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út vào ngày 18.2 (giờ địa phương). Đây là lần đầu tiên các quan chức cấp cao Mỹ và Nga gặp nhau để thảo luận về những cách kết thúc cuộc xung đột Nga - Ukraine khi cuộc xung đột sắp tròn 3 năm (24.2.2022 - 24.2.2025).
Nhất trí theo đuổi 3 mục tiêu
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với AP sau cuộc đối thoại ở Riyadh, Ngoại trưởng Rubio cho hay hai bên đã nhất trí chung về việc theo đuổi 3 mục tiêu: khôi phục nhân sự tại các đại sứ quán tương ứng của hai nước ở Washington và Moscow, thành lập một nhóm cấp cao để hỗ trợ các cuộc đàm phán hòa bình về Ukraine và tìm kiếm mối quan hệ chặt chẽ hơn cũng như hợp tác kinh tế.
Tuy nhiên, ông Rubio nhấn mạnh cuộc gặp tại Riyadh chỉ đánh dấu sự khởi đầu của các cuộc đàm phán và hai bên cần phải làm nhiều việc hơn nữa.
Cũng sau cuộc gặp nói trên, ông Rubio nhấn mạnh chỉ có Tổng thống Mỹ Donald Trump mới có thể đưa xung đột ở Ukraine đến hồi kết, theo CNN. Ông nói thêm rằng Tổng thống Trump muốn cuộc chiến ở Ukraine kết thúc "theo cách công bằng, lâu dài, bền vững và có thể chấp nhận được" đối với tất cả các bên liên quan, và các quan chức Mỹ cũng như Nga đã thống nhất về mục tiêu này.
Tổng thống Trump ngày 18.2 cho hay ông tự tin hơn sau đối thoại Mỹ - Nga ở Riyadh và ông có thể sẽ gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin trước cuối tháng này, theo Reuters. Tuy nhiên, ông gạt bỏ mối lo ngại của Ukraine về việc bị loại khỏi cuộc đối thoại tại Riyadh, nói rằng Kyiv đáng lẽ nên tham gia các cuộc đàm phán trước đó. "Tôi nghĩ mình có đủ sức mạnh để chấm dứt cuộc chiến này", ông Trump nhấn mạnh.
Về phía Nga, Ngoại trưởng Lavrov nói rằng cuộc đối thoại với Mỹ ở Riyadh rất hữu ích và cả hai phái đoàn đã làm việc "khá thành công" để cải thiện quan hệ, theo Đài RT. Ông Lavrov khẳng định có "mong muốn lẫn nhau" về việc tìm giải pháp cho xung đột Nga - Ukraine. Mặt khác, ông Lavrov lặp lại rằng việc Kyiv gia nhập NATO sẽ là mối đe dọa trực tiếp đối với Nga, và Moscow sẽ không chấp nhận khả năng NATO hay các quốc gia thuộc liên minh này triển khai binh sĩ đến Ukraine.
Lựa chọn nào cho Ukraine ?
Khi đối thoại Mỹ - Nga diễn ra ở Riyadh mà không có sự hiện diện của phía Ukraine, Kyiv tuyên bố các cuộc đàm phán về cách chấm dứt xung đột với Nga không nên diễn ra sau lưng Ukraine. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 18.2 thông báo ông đã hoãn chuyến thăm Ả Rập Xê Út dự kiến diễn ra vào ngày 18.2 đến tháng sau. Reuters dẫn một số nguồn thạo tin cho hay ông Zelensky đưa ra quyết định này nhằm tránh công nhận cuộc đối thoại ở Riyadh.
Sau sự kiện này, đề cập về lo ngại của Ukraine cũng như châu Âu, Ngoại trưởng Rubio khẳng định không có bên liên quan nào bị gạt ra ngoài các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Nga - Ukraine và bất kỳ giải pháp nào cũng phải được tất cả các bên chấp nhận. Ông Rubio cho biết thêm ông tin rằng Nga "sẵn sàng bắt đầu tham gia vào một tiến trình nghiêm túc" nhưng để đạt được hòa bình cần có sự nhượng bộ từ mọi phía.
Trong khi đó, cựu quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc Evelyn Farkas cho rằng cuối cùng Ukraine sẽ bỏ phiếu về việc có chấp nhận thỏa thuận được đàm phán giữa Washington và Moscow hay không, và có thể từ chối một thỏa thuận tồi. "Trong trường hợp xấu nhất, Ukraine sẽ tiếp tục chiến đấu. Nếu khả năng phòng thủ của họ sụp đổ, tôi không nghĩ người Mỹ muốn xem những hình ảnh đó trên truyền hình và phải chịu trách nhiệm", bà Farkas bình luận.
Xung đột tiếp diễn
Không quân Ukraine tuyên bố đã bắn hạ 106 chiếc trong số 167 máy bay không người lái (UAV) và 2 tên lửa do Nga phóng vào Ukraine trong đêm 18.2 và rạng sáng 19.2, theo Reuters. Không quân Ukraine còn khẳng định 56 chiếc UAV khác không đạt được mục tiêu, nhưng không nói rõ điều gì đã xảy ra với 5 chiếc còn lại.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 19.2 tuyên bố lực lượng phòng không nước này đã đánh chặn 9 chiếc UAV của Ukraine ở 3 tỉnh thuộc Nga, gồm Bryansk, Tatarstan, Tula, và ở biển Đen trong tối 18.2, theo Hãng tin TASS.
Theo Văn Khoa (TNO)
