Bộ Di sản Văn hóa Iran cho biết, trong gần 6 tuần giao tranh, hơn 130 địa điểm lịch sử đã bị phá hủy hoặc hư hại, do trúng đòn trực tiếp hoặc chịu tác động từ sóng xung kích và mảnh vỡ. Tổ chức UNESCO bày tỏ quan ngại sâu sắc, đồng thời triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm bảo vệ các địa điểm và hiện vật có giá trị.
Một trong những công trình bị ảnh hưởng đáng chú ý là cung điện Golestan – di sản thế giới duy nhất của Tehran, từng là nơi ở của hoàng gia Qajar. Theo UNESCO, công trình này bị tác động bởi sóng xung kích trong một cuộc không kích xảy ra gần quảng trường Arg, khu vực trung tâm lịch sử của thủ đô. Hình ảnh ghi nhận cho thấy nhiều mảng gạch đá bị rơi vỡ, trong khi Đại sảnh Gương nổi tiếng xuất hiện các vết nứt và hư hại.
Dù tọa độ các địa điểm di sản đã được cung cấp trước và trong xung đột nhằm tránh bị tấn công, song các biện pháp này không mang lại hiệu quả như kỳ vọng. Phía Iran cho biết một số địa điểm đã được gắn biểu tượng “Lá chắn Xanh” (Blue Shield) – dấu hiệu bảo vệ di sản trong xung đột theo Công ước La Hay 1954 – nhưng vẫn không được đảm bảo an toàn theo quy định.
Ngoài Golestan, khu phức hợp Sa’dabad ở phía bắc Tehran cũng bị hư hại sau các vụ nổ lớn. Khu vực này rộng hơn 110 ha, từng là nơi ở của vị Shah cuối cùng trước Cách mạng Hồi giáo năm 1979 và hiện được sử dụng cho các nghi lễ ngoại giao cấp cao.
Tại Isfahan, một số công trình lịch sử gần văn phòng thống đốc – có niên đại từ thời Safavid – cũng chịu ảnh hưởng từ các cuộc không kích. Đáng chú ý, vườn Chehel Sotoun thế kỷ XVII ghi nhận các vết nứt trên tranh tường và hư hại ở phần trần kiến trúc tổ ong đặc trưng.
Ở miền tây Iran, khu vực gần pháo đài Falak-ol-Aflak cũng có nhiều di tích bị phá hủy. Trong khi đó, phía Israel và Mỹ khẳng định các cuộc tấn công chỉ nhằm vào mục tiêu quân sự và được tiến hành theo luật pháp quốc tế, với các biện pháp nhằm giảm thiểu thiệt hại ngoài ý muốn.
Các chuyên gia cảnh báo, quá trình khôi phục các di tích có thể kéo dài nhiều năm và khó có thể phục hồi hoàn toàn giá trị nguyên bản. Cơ quan chức năng Iran cho biết hơn 300 chuyên gia đang tiến hành đánh giá thiệt hại để chuẩn bị cho công tác trùng tu.
