Theo đề xuất được đưa ra, chính quyền Tổng thống Trump sẽ bỏ qua các quan chức Anh và mua lại quần đảo từ Mauritius, qua đó giành quyền kiểm soát căn cứ quân sự Diego Garcia chung của Mỹ và Anh.
Anh đã tách quần đảo Chagos khỏi Mauritius, khi đó là thuộc địa của Anh, vào năm 1965 và cho Mỹ thuê Diego Garcia - hòn đảo lớn nhất trong quần đảo - vào năm sau đó để sử dụng làm cơ sở quân sự chung của Mỹ và Anh.
Theo một thỏa thuận được công bố vào tháng 5/2025, Anh đã đồng ý chuyển giao chủ quyền đối với các hòn đảo cho Mauritius, trong khi thuê lại Diego Garcia trong 99 năm.
"Vị trí chiến lược của Diego Garcia ở Ấn Độ Dương khiến nó trở thành một căn cứ quân sự quan trọng và không thể thiếu đối với an ninh quốc gia của Mỹ”, một quan chức Mỹ nói với Reuters.
Mỹ ban đầu hoan nghênh thỏa thuận này, nhưng sau đó đã đảo ngược lập trường vào đầu năm nay, với việc ông Trump mô tả việc chuyển giao chủ quyền là "một hành động vô cùng ngu ngốc". Nguyên nhân dẫn đến sự phản đối của Mỹ được cho là do mối lo ngại về an ninh, liên quan đến quan hệ ngoại giao giữa Mauritius với Trung Quốc và Iran.
Tổng thống Trump cũng cho biết ông "rất thất vọng" với Thủ tướng Anh Keir Starmer, vì đã ngăn cản ông sử dụng căn cứ quân sự trên đảo Diego Garcia để tiến hành các cuộc tấn công vào Iran.
Các cuộc thảo luận về việc Mỹ mua quần đảo Chagos diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến tranh Mỹ - Israel với Iran vẫn chưa kết thúc. Căn cứ Diego Garcia, nằm ở trung tâm Ấn Độ Dương, cách Iran khoảng 3.800 km và bao gồm một căn cứ không quân có thể tiếp nhận tên lửa tầm xa của Mỹ.
Kể từ khi chiến tranh bùng phát, Iran đã tiến hành nhiều cuộc tấn công vào căn cứ chung này. Một cuộc tấn công như vậy vào cuối tháng 3 đã bị tàu chiến Mỹ ngăn chặn.
Theo Minh Hạnh (TPO)
