Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp giáo dục phổ thông, trong đó đề xuất bỏ việc kiểm tra, đánh giá và tuyển chọn trẻ khi vào lớp 1.
Thay vì cạnh tranh để giành suất học, học sinh sẽ được tiếp nhận căn cứ vào địa bàn, đối tượng và khả năng đáp ứng của hệ thống trường lớp.
Theo dự thảo, việc tiếp nhận học sinh đầu cấp được thực hiện theo hướng bảo đảm quyền học tập, gắn với nhu cầu của người dân, quy mô dân số, mạng lưới trường học và điều kiện thực tế tại từng địa phương.
Đối với lớp 1, dự thảo quy định các cơ sở giáo dục không được kiểm tra, đánh giá, phân loại hoặc tuyển chọn trẻ dưới bất kỳ hình thức nào để làm căn cứ tiếp nhận.
Như vậy, nếu quy định được thông qua, các trường không thể tổ chức bài kiểm tra đầu vào hoặc sử dụng hình thức phỏng vấn nhằm sàng lọc trẻ vào lớp 1.
Đề xuất này tác động đến cả trường công lập và tư thục, đặc biệt là những cơ sở lâu nay có hình thức đánh giá đầu vào nhằm lựa chọn học sinh. Việc tiếp nhận sẽ phải tuân thủ các nguyên tắc và điều kiện được quy định, thay vì dựa vào kết quả kiểm tra năng lực của trẻ.
Định hướng của Bộ GD&ĐT là chuyển từ tư duy “tuyển sinh” sang “tiếp nhận học sinh đầu cấp”, qua đó bảo đảm cơ hội học tập và giảm áp lực không cần thiết đối với trẻ nhỏ.
Theo dự thảo, học sinh vào lớp 1 được tiếp nhận theo địa bàn đã xác định trong kế hoạch của địa phương. Trường hợp số trẻ đăng ký tại 1 phân hiệu hoặc điểm trường vượt quá khả năng tiếp nhận, hiệu trưởng phải báo cáo cơ quan quản lý trực tiếp và chủ động điều phối sang điểm trường khác thuộc cùng cơ sở giáo dục nếu còn chỗ.
Nếu không thể bố trí đủ chỗ học trong cùng cơ sở, cơ quan quản lý giáo dục có trách nhiệm rà soát khả năng tiếp nhận của các trường trên địa bàn để điều phối học sinh phù hợp. Việc bố trí phải căn cứ vào địa bàn cư trú, sức chứa của trường, cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, khoảng cách và điều kiện đi lại.
Đáng chú ý, việc phân bổ, điều phối không được dựa trên tiêu chí tuyển chọn hoặc loại bỏ những học sinh đã đáp ứng điều kiện tiếp nhận. Nếu vẫn còn trẻ đủ điều kiện nhưng chưa có chỗ học sau quá trình điều phối, cơ quan có thẩm quyền phải rà soát, quyết định phương án bố trí hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý.
Bộ GD&ĐT cho biết, việc xây dựng quy chế mới nhằm giúp địa phương chủ động dự báo nhu cầu học tập, xác định khả năng tiếp nhận và chuẩn bị đủ trường lớp, giáo viên, cơ sở vật chất. Qua đó, hệ thống giáo dục có thể bảo đảm chỗ học phù hợp thay vì để tình trạng thiếu chỗ phát sinh rồi mới xử lý.
