Dạy văn theo chương trình mới, học sinh có hệ thống được kiến thức?

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Một trong những đặc điểm của việc dạy và học môn ngữ văn theo chương trình mới 2018 là các tác phẩm đưa vào sách giáo khoa các khối lớp không được sắp xếp theo tiến trình lịch sử.

Điều này dẫn đến lo lắng về khiếm khuyết của học sinh khi học văn hiện nay là thiếu cái nhìn hệ thống về văn học qua các giai đoạn; thiếu cơ sở để nhận diện tác giả, tác phẩm qua các thời kỳ từ đó có căn cứ hiểu sâu sắc hơn về tác phẩm...

Một buổi học môn văn theo Chương trình GDPT 2018

Một buổi học môn văn theo Chương trình GDPT 2018

Không còn học văn theo trục thời gian

Với Chương trình GDPT 2006, môn văn được xây dựng theo trục thời gian. Theo đó, học sinh được học những thể loại có trước, giai đoạn trước rồi đến những giai đoạn văn học gần đây: văn học dân gian, văn học trung đại (theo diễn tiến 4 giai đoạn), văn học hiện đại (từ đầu thế kỷ XX - 1945, từ 1945 - 1975, từ 1975 – hết thế kỷ XX). Trước khi học tác phẩm của mỗi giai đoạn, học sinh được học bài khái quát văn học của giai đoạn đó. Điều này giúp người học hiểu sâu về hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hóa của từng giai đoạn; nắm rất chắc tác giả đó thuộc giai đoạn nào, thuộc trào lưu sáng tác gì... Theo đó, học sinh được hệ thống chương trình khá tường tận theo từng giai đoạn.

Trong khi đó, ở Chương trình GDPT 2018, từ lớp 6 đến lớp 12, các tác phẩm sắp xếp một cách tự do, không theo trật tự thời gian ra đời trước sau. Có những tác phẩm rất hiện đại được sắp xếp dạy học trước, và cũng có những tác phẩm cổ điển nhưng phải đến gần cuối chương trình THPT mới được học. Học sinh (không học chuyên đề môn văn) không có bài khái quát văn học sử như chương trình 2006.

Chương trình GDPT 2018 không dựa vào trục chính là thời gian để cách cung cấp kiến thức văn học theo lịch sử như chương trình 2006 mà chủ yếu lấy yêu cầu về kỹ năng đọc, viết, nói và nghe làm cơ sở.

Chương trình mới hướng đến tính ứng dụng

Cả 2 chương trình đều lấy tiêu chí về đặc trưng thể loại (văn bản văn học, nghị luận, thông tin) làm căn cứ để chọn văn bản. Tuy nhiên, Chương trình GDPT 2018 hướng đến tính ứng dụng (nhật dụng) nhiều hơn trong việc học văn, nên văn bản được chọn rất phong phú, đa dạng. Nhiều văn bản rất mới, chưa từng được nhắc đến trong các bài khái quát văn học sử trước đây. Điều này phù hợp với quan điểm chương trình là hướng đến dạy kỹ năng chứ không quá chú trọng kiến thức.

Ờ Chương trình GDPT 2018, từ lớp 6 đến lớp 12, các tác phẩm sắp xếp một cách tự do, không theo trật tự thời gian ra đời trước sau

Ờ Chương trình GDPT 2018, từ lớp 6 đến lớp 12, các tác phẩm sắp xếp một cách tự do, không theo trật tự thời gian ra đời trước sau

Học giả Nguyễn Hiến Lê trước đây có lý khi cho rằng cái khó trong việc học văn của học sinh khi ấy là những lớp nhỏ tuổi thì học các văn bản cổ, rất khó tiếp nhận, còn những lớp lớn thì học các tác phẩm hiện đại, gần gũi với ngôn ngữ và đời sống của họ hơn. Cho nên việc học văn theo tiến trình lịch sử cũng có cái hay, song cũng có nhiều bất lợi.

Lý giải cho cách xây dựng chương trình mới không theo trình tự thời gian, TS Nguyễn Thành Thi (Chủ biên bộ sách ngữ văn Chân trời sáng tạo) nêu quan điểm trong lần tập huấn sách giáo khoa cho giáo viên mới đây: "Không cần thiết phải dạy văn bản theo tiến trình lịch sử, mà qua từng bài học, học sinh có thể hình dung và nhìn nhận đúng được hoàn cảnh các tác phẩm ấy". Quan điểm của những người viết chương trình là trên tinh thần giảm tải kiến thức. Tuy nhiên, vẫn có "đất" cho trò "dụng võ", cho học sinh có cơ hội học chuyên sâu. Đó là những lớp học theo tổ hợp có chuyên đề môn văn giúp học sinh tìm hiểu rất kỹ môn văn một cách có hệ thống hơn.

Theo Trần Ngọc Tuấn (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Gần 60% học sinh Việt chưa đạt đọc hiểu cơ bản: Con số PISA nói lên điều gì?

Gần 60% học sinh Việt chưa đạt đọc hiểu cơ bản: Con số PISA nói lên điều gì?

(GLO)- Kết quả PISA 2025 do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) vừa công bố cho thấy 59% học sinh Việt Nam chưa đạt mức đọc hiểu cơ bản. Con số này không chỉ đặt ra vấn đề với môn Ngữ văn mà còn gợi nhiều suy nghĩ về năng lực tiếp nhận, phân tích và vận dụng thông tin của học sinh.

1 thí sinh bị trừ 50% điểm Toán vì chép bài của “thủ khoa D01 Bắc Ninh”

1 thí sinh bị trừ 50% điểm Toán vì chép bài của “thủ khoa D01 Bắc Ninh”

(GLO)- Sau khi xác minh vụ việc xảy ra tại điểm thi Trường THPT Lương Tài, Sở GD&ĐT tỉnh Bắc Ninh quyết định trừ 50% điểm bài thi Toán đối với thí sinh được xác định đã chép bài của 1 thí sinh khác. Người có bài thi bị chép là thí sinh được xác định thủ khoa tổ hợp D01 của tỉnh Bắc Ninh.

Năm học mới: Khởi đầu từ những đổi mới

Năm học mới: Chung tay vun đắp ước mơ cho học sinh

(GLO)- Năm học 2026-2027 mở ra nhiều khởi đầu mới. Ở Trường Chuyên biệt Hy Vọng Quy Nhơn là hành trình tiếp tục giúp học sinh khuyết tật từng bước tự lập, hòa nhập; tại những trường vừa được sắp xếp là sự gắn kết những tập thể dưới một mái trường chung, hướng đến nâng cao chất lượng giáo dục.

Bộ GD&ĐT yêu cầu dừng thi học sinh giỏi cấp trường, cấp xã, giảm hồ sơ và hội họp

Bộ GD&ĐT yêu cầu dừng thi học sinh giỏi cấp trường, cấp xã, giảm hồ sơ và hội họp

(GLO)- Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương, cơ sở giáo dục rà soát, cắt giảm các cuộc thi, hồ sơ, sổ sách, hội họp và báo cáo trung gian không cần thiết. Trong đó, không tổ chức thi học sinh giỏi cấp trường, cấp xã để giảm áp lực, dành thời gian cho hoạt động dạy học và chuyên môn.

Toàn văn phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại lễ khai giảng năm học 2026-2027

Toàn văn phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại lễ khai giảng năm học 2026-2027

(GLO)- Sáng 5-9, tại tỉnh Lào Cai, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự và phát biểu tại lễ khai giảng năm học 2026-2027, khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền. Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu đến bạn đọc.

Tại Trường Mầm non Quy Nhơn (phường Quy Nhơn) trẻ háo hức đến trường. Ảnh: Hồ Điểm

Háo hức ngày hội đến trường của bé

(GLO)- Sáng 5-9, cùng với học sinh các cấp trong toàn tỉnh Gia Lai, trẻ mầm non háo hức bước vào năm học 2026-2027. Những cái nắm tay còn bịn rịn, niềm vui gặp lại bạn bè… tạo nên nét riêng của “Ngày hội đến trường của bé”, mở đầu một năm học mới trong sự đồng hành của gia đình và nhà trường.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: Năm học 2026-2027 phải đổi mới thực chất toàn ngành giáo dục

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: Năm học 2026-2027 phải đổi mới thực chất toàn ngành giáo dục

(GLO)- Sáng 5-9, tại điểm cầu chính Trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS Mường Khương (xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự và chỉ đạo Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Rah Lan Chung thăm và chúc mừng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT số 2 tỉnh Gia Lai

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Rah Lan Chung thăm và chúc mừng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT số 2 tỉnh Gia Lai

(GLO)- Nhân dịp khai giảng năm học 2026-2027, sáng 5-9, đồng chí Rah Lan Chung - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh đã đến thăm, chúc mừng cán bộ, giáo viên và học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT số 2 tỉnh Gia Lai (phường Thống Nhất).

null