Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng người Việt Nam sinh sống và làm việc tại Hàn Quốc, đặc biệt là giới trí thức, các nhà khoa học.
Nhân dịp này, phóng viên TTXVN tại Seoul đã phỏng vấn 4 giáo sư người Việt đang giảng dạy trong các lĩnh vực khoa học-công nghệ tiên tiến tại Đại học Sejong, một trong những trường đại học thuộc nhóm hàng đầu châu Á.
Đánh giá về hiệu quả và tác động của chủ trương tinh gọn bộ máy chính quyền trung ương và địa phương tại Việt Nam thời gian qua, Giáo sư Thái Đức Kiên thuộc Khoa Xây dựng và Môi trường cho rằng bộ máy hành chính ở Việt Nam trong nhiều năm qua được đánh giá là khá cồng kềnh và chiếm tỷ trọng lên tới 70% trong ngân sách nhà nước.
Việc Tổng Bí thư và Bộ Chính trị quyết liệt triển khai tinh gọn bộ máy trong thời gian ngắn được xem là bước đi mạnh mẽ, nhận được sự đồng thuận và ủng hộ rộng rãi của người dân.
Theo Giáo sư Thái Đức Kiên, tác động của việc tinh gọn bộ máy là rất lớn, bởi nguồn lực ngân sách sẽ được phân bổ hiệu quả hơn cho các lĩnh vực then chốt như đầu tư phát triển, khoa học-công nghệ và giáo dục, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, tinh gọn bộ máy là xu thế tất yếu nhưng hiệu quả thực chất còn phụ thuộc vào cách thức tổ chức và vận hành.
Trong giai đoạn đầu, việc quản trị mô hình chính quyền hai cấp có thể gặp không ít khó khăn, song trong vài năm tới, khi hệ thống đi vào ổn định và hoạt động thông suốt, hiệu quả sẽ được thể hiện rõ hơn.
Giáo sư Thái Đức Kiên nhấn mạnh một yếu tố có tác động mạnh mẽ đến hiệu quả tinh gọn bộ máy là đẩy mạnh số hóa và ứng dụng quản lý số trong hành chính công.
Kinh nghiệm từ các quốc gia phát triển như Hàn Quốc cho thấy khi tiến trình số hóa được triển khai rộng rãi, thủ tục hành chính được cắt giảm đáng kể.
Việt Nam cần thúc đẩy nhanh quá trình số hóa toàn diện công tác hành chính, kết hợp chặt chẽ với tinh gọn bộ máy để tạo ra hiệu quả thiết thực, qua đó cải thiện môi trường đầu tư.
Hiện nay, vẫn còn không ít nhà đầu tư Hàn Quốc bày tỏ lo ngại về thủ tục hành chính tại Việt Nam. Nếu các thủ tục được đơn giản hóa, việc thu hút đầu tư nước ngoài sẽ có nhiều khởi sắc hơn.
Đề cập thông điệp của Đại hội XIV về việc đưa Việt Nam bước vào “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc,” hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Giáo sư Nguyễn Xuân Mừng - Khoa Kỹ thuật Hàng không Vũ trụ - cho rằng đây là khát vọng phát triển mạnh mẽ của đất nước, chủ yếu dựa trên tri thức và khoa học - công nghệ, trong đó lực lượng nòng cốt là thế hệ trẻ tương lai.
Theo Giáo sư Nguyễn Xuân Mừng, Việt Nam hiện đang trong giai đoạn dân số vàng, có thể chế chính trị ổn định và nền kinh tế duy trì tăng trưởng bền vững trong nhiều năm.
Cùng với đó là những chủ trương, chính sách quyết liệt của Đảng và Nhà nước nhằm cải cách thể chế và đổi mới phương thức vận hành bộ máy nhà nước. Đây là những cơ sở quan trọng để tin tưởng vào mục tiêu phát triển đến năm 2045.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, điều quan trọng là phải thể hiện được hiệu quả thực chất của quá trình cải cách thể chế.
Trong bối cảnh cuộc cách mạng khoa học-công nghệ phát triển mạnh mẽ, đầu tư cho đổi mới sáng tạo và nghiên cứu-phát triển được xem là yếu tố then chốt tạo đột phá.
Giáo sư Nguyễn Xuân Mừng đánh giá cao việc Đảng và Nhà nước ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, coi đây là bước ngoặt quan trọng về thể chế, mở đường cho đất nước tiến tới ngưỡng phát triển cao hơn.
Cùng với đó, cần đầu tư nhiều hơn vào giáo dục để đảm bảo nguồn cung nhân lực chất lượng cao đón đầu nhu cầu bùng nổ công nghiệp trong tương lai. Nguồn lao động tri thức cao sẽ là một trong những khâu then chốt thúc đẩy đạt được mục tiêu đã đề ra đến năm 2045.
Từ góc nhìn của một nhà khoa học đang công tác tại Hàn Quốc, Giáo sư Nguyễn Hữu Tiệp thuộc Khoa Kỹ thuật Lượng tử và Hạt nhân bày tỏ kỳ vọng Chính phủ nhiệm kỳ tới sẽ có những chính sách, cơ chế thông thoáng hơn, tạo điều kiện để các nhà khoa học trong nước có quyền tự chủ lớn hơn trong nghiên cứu, qua đó khuyến khích hình thành nhiều công trình khoa học chất lượng cao.
Bên cạnh đó, cần tăng cường kết nối giữa các nhà khoa học trong nước với mạng lưới trí thức Việt Nam ở nước ngoài, tận dụng hiệu quả nguồn lực chất xám để tiếp cận các chuyên gia hàng đầu thế giới.
Đề cập tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực khoa học công nghệ giữa Việt Nam và thế giới, Giáo sư Đào Như Ngọc - Khoa Kỹ thuật Máy tính - nhận định những chuyển biến hiện nay trong nước đang đặt nền móng vững chắc cho việc hiện thực hóa mục tiêu phát triển đến năm 2045. Với tinh thần quyết liệt của sức mạnh tập thể và sức mạnh dân tộc, Việt Nam hoàn toàn có thể hoàn thành mục tiêu thậm chí trước thời hạn đề ra.
Theo Giáo sư Như Ngọc, giờ đây giới khoa học Việt Nam hoàn toàn có thể tự tin trong hợp tác khoa học công nghệ một cách bình đẳng với các nước phát triển.
Đến thời điểm này, Việt Nam đang hội tụ “thời điểm vàng” về nguồn nhân lực và cả cơ hội tiếp cận khoa học-công nghệ trong thế giới phẳng qua mạng Internet.
Đội ngũ các nhà khoa học của Việt Nam có những thế mạnh riêng mà nhiều nơi đang muốn sở hữu, chẳng hạn như nguồn sinh viên chất lượng, được đào tạo khá toàn diện. Vì thế, chỉ cần có những chiến lược chuyển đổi tập trung vào các ngành công nghệ mũi nhọn như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) và chất bán dẫn, Việt Nam hoàn toàn có khả năng đáp ứng nhanh nhu cầu nhân lực chất lượng cao.
Bày tỏ kỳ vọng về Đại hội XIV, các giáo sư cho rằng với tinh thần đổi mới mạnh mẽ thời gian qua, đại hội lần này sẽ tạo dấu mốc chuyển mình đồng bộ trên nhiều lĩnh vực.
Từ bài học phát triển của Hàn Quốc với “Kỳ tích sông Hàn”, các trí thức kỳ vọng Đại hội XIV sẽ lan tỏa tinh thần quyết liệt, dám nghĩ, dám làm, không sợ khó, không sợ sai, mang đến những đột phá mới cho đất nước.
Thế hệ trẻ, đặc biệt là đội ngũ trí thức và nhà khoa học, được kỳ vọng sẽ là lực lượng nòng cốt, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển và làm chủ khoa học-công nghệ trong kỷ nguyên mới.
Theo Khánh Vân-Trường Giang (TTXVN/Vietnam+)
