"Câu" nhà lầu từ cá bò gù

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Ở Nam Trung bộ có một làng câu cá bò gù (cá ngừ đại dương) được ngư dân đánh giá lớn nhất Đông Nam Á. Dân biển ví rằng, những thợ câu cá bò gù ở làng Thiện Chánh (xã Tam Quan Bắc, huyện Hoài Nhơn, Bình Định) ra biển là “câu” nhà lầu, biệt phủ và cuộc sống vương giả. Trở lại nơi đây trong những ngày cuối năm 2018, chúng tôi bị choáng ngợp bởi vẻ hào nhoáng, sung túc của làng.
Thợ câu thôn Thiện Chánh 2 bán cá bò gù câu được ở vùng biển Hoàng Sa
Trúng vận đỏ
Thợ câu cá bò gù có tiếng Nguyễn Thanh Xê (55 tuổi, thôn Thiện Chánh 2), kể rằng: “Thiện Chánh có truyền thống hàng trăm năm về nghề câu. Trước đây, chúng tôi chủ yếu câu giàn, kéo trục ròng rọc. Mỗi tàu ra biển với 1.000 lưỡi câu, chuyên săn cá nhám (còn gọi là cá mập cáo) - loài cá mà người ta mệnh danh là “chúa biển” hay “cọp biển”. Về sau, nhận thấy nghề này bấp bênh và nguy hiểm nên lớp trẻ không còn theo đuổi nữa”.
Nghề câu “cọp” lụi dần lại là cơ hội để thợ câu Thiện Chánh đổi cuộc đi săn, bén duyên với cá bò gù. Câu chuyện bắt đầu từ con tàu nhỏ của ngư dân Nguyễn Thanh Hồng (57 tuổi, sống ở cuối thôn Thiện Chánh 2 này). Ông Hồng nhớ lại, chuyến biển đó cách đây khoảng 20 năm, khi con tàu của ông đang vượt biển đi săn “cọp biển”. Đêm xuống, các thợ câu bắt đầu thả neo, hạ cần, nhập cuộc câu đêm. Cả ngàn lưỡi câu to như đầu đũa thả vào lòng biển. Mồi câu là những con mực xà, cá nhỏ, thịt… Đêm ấy, con tàu của lão ngư Nguyễn Thanh Hồng “đâm” trúng vận đỏ. Nó không chỉ thay đổi cuộc đời ông mà còn thay đổi cả làng của ông.
“Đêm đó, tàu tôi bắt trúng một đàn cá lớn. Ban đầu chẳng biết là cá gì. Chỉ thấy chúng nổi lên như một xóm cồn, khuấy động cả vùng biển. Những con cá hung sức, nặng hàng tạ, táp vào mặt biển đôm đốp. Ước tính phải hàng chục ngàn con cá ở dưới biển… Một số con cắn câu của chúng tôi. Nhưng, đó không phải cá nhám, mà là cá bò gù. Thời điểm ấy, ở các làng biển Phú Yên, người ta đã ăn loài cá bò gù này rồi. Nhưng đây lại là lần đầu tiên chúng tôi chứng kiến cảnh tượng hiếm như vậy. Sau chuyến ấy, tàu tôi trúng đậm nên kêu gọi làng xóm cùng đổi nghề, chuyển sang câu cá bò gù. Nghề câu bò gù ở Thiện Chánh 2 bắt đầu manh nha và phát triển rực rỡ đến hôm nay”, ông Hồng kể lại.
Nghề vua ở biển
Khi ngành thủy sản phát triển, phương tiện, trang thiết bị đánh bắt dần hiện đại. Nghề câu cá bò gù bước vào thời hoàng kim, trở thành nghề vua ở biển. Khoảng 10 năm trước, đếm hết làng biển Thiện Chánh, chỉ trên dưới 100 con tàu câu cá bò gù. Nhưng 5 năm sau đó, con số ấy đã đội lên 1.000 tàu, trở thành ngôi làng câu cá bò gù lớn nhất Đông Nam Á. Lão ngư Nguyễn Thanh Xê dẫn chứng: “Trước đây, chúng tôi đi biển cũng hay gặp các ngư dân của Philippines, Thái Lan, Malaysia, Campuchia, Brunei… mới biết nước bạn không biết câu cá bò gù như mình. Ngư dân ở nước họ đánh bắt rất hạn chế. Nói trắng ra là họ không giỏi bằng mình được. Có người nói, Thiện Chánh 2 là ngôi làng câu cá bò gù lớn nhất Đông Nam Á không phải là không có cơ sở”.
Tàu câu cá bò gù được trang bị khá đơn giản. Trong đó, cần câu làm bằng tre, dây cước và lưỡi câu phải lớn như chiếc đũa. Thường thì tàu câu cá bò gù ra biển với 8 - 14 ngư dân, mỗi chuyến từ 20 - 24 ngày. Những ngày đầu, họ rong ruổi đi tìm đàn cá. Những thợ câu tiền bối ở Thiện Chánh có thể “ngửi” được mùi của đàn cá bò gù đang đi ăn dưới biển. Nhiều chủ tàu còn sử dụng nguồn tin từ những con tàu đánh lưới. Những tàu này phát hiện ra đàn cá bò gù sẽ gọi cho các thợ câu Thiện Chánh 2 đến, rồi cả hai làm giá ngay tại biển. Sau đó, các thợ câu cá bò gù bắt đầu dàn trận, nhập cuộc săn đêm. Thường thì, thợ câu Thiện Chánh 2 đi săn quanh năm, chia ra làm 2 đợt: Từ tháng 4 đến tháng 8, câu ở vùng biển Trường Sa; tháng 8 đến tháng 4 năm sau (vụ chính), câu ở vùng biển Hoàng Sa.
Ông Xê nói tiếp: “Giá cá bò gù thời điểm này đang ở mức 120.000 - 130.000 đồng/kg. Về bến là có mấy thương lái tranh nhau mua ngay tại cảng. Mỗi con cá bò gù nặng từ 30 - 50kg. Có nhiều chủ tàu Thiện Chánh 2 câu được cá bò gù khủng, nặng đến 3,5 tạ. Cách đây vài trăng biển, có chủ tàu ở Thiện Chánh 2 câu được mẻ cá bán gần 1 tỷ đồng”.
Ngư dân trẻ với niềm vui câu được cá bò gù
Câu cá xây biệt phủ
Bây giờ, rảo quanh làng biển Thiện Chánh 2, khắp nơi là nhà lầu, biệt phủ hàng chục tỷ đồng mọc san sát nhau. Hỏi thì người dân cho biết đều là nhà, biệt phủ của thợ câu cá bò gù. Có những thợ câu bây giờ đã mở cửa hàng, công ty thủy sản, xưởng đóng tàu hoặc làm chủ cả đội tàu câu cá bò gù từ 8 - 10 chiếc, với hàng trăm lao động. Ngư dân Nguyễn Thanh Xê nói: “Nhờ việc ra biển câu cá bò gù mà mấy năm nay thợ câu Thiện Chánh 2 trở nên giàu có, xây dựng nhà lầu, biệt thự nhiều hơn”.
Lớp ngư phủ như các ông Xê, ông Hồng đã bắt đầu nghỉ biển từ 2 năm nay. Bây giờ họ là chủ quản lý của nhiều con tàu. Một số thì chuyển nhượng lại cho con, một số thì thuê người hành nghề. Ngoài là thợ câu cá bò gù, ông Hồng kiêm luôn chức Trưởng thôn Thiện Chánh 2 này. Theo ông Hồng, làng biển Thiện Chánh bây giờ đã tách ra làm 3 thôn. Trong đó, nghề câu cá bò gù phát triển mạnh nhất ở thôn Thiện Chánh 2 với 700 hộ. Những thợ câu bò gù giàu có nhất phải kể đến các ông Trần Văn Sơn (42 tuổi); Huỳnh Nầy (62 tuổi); Lê Sô (47 tuổi)… với tài sản lên đến hàng chục, thậm chí gần trăm tỷ đồng.
“Nghề câu cá bò gù không những làm thay đổi đời sống của người dân mà còn tạo điều kiện kéo theo nhiều nghề khác cùng phát triển; tạo cơ hội việc làm, tăng thu nhập cho lao động địa phương. Bây giờ, khắp làng biển Thiện Chánh có rất nhiều doanh nghiệp thu mua, chế biến thủy sản, xưởng tàu; nghề cơ khí, mộc, hàng quán, dịch vụ, chợ búa… đua nhau phát triển”, ông Hồng nói.
Song cũng như bao làng biển khác, Thiện Chánh đang đứng trước mối lo “quá tải”. Bởi lượng tàu đóng ngày một nhiều, lên đến hàng ngàn chiếc. Con số này vẫn đang tiếp tục tăng lên đến mức báo động, nảy sinh nhiều hệ lụy. Ông Hồng lo lắng: “Chưa nói đến các hệ lụy trong bờ, ngoài biển cũng đang xảy ra tranh chấp nảy lửa. Nhiều tàu cá khác tỉnh hễ cứ gặp nhau là gây hấn, tranh giành vùng biển. Nghề khai thác thủy hải sản phát triển quá nóng, con cá sinh sôi không kịp. Biển không có “ngày nghỉ”, dần dần nguồn lợi sẽ suy kiệt. Nghề vua này cũng sẽ lụi tàn nếu không có hướng khai thác bền vững…”.
Ngọc Oai (SGGP)

Có thể bạn quan tâm

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

null