Ngày 1-8, sau khi lặn ở độ sâu 30 - 32m tại vùng biển Nhơn Châu, anh Phan Thanh Diễn (35 tuổi, ở tỉnh Đắk Lắk) xuất hiện đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, yếu tứ chi, bí tiểu, không thể tự đi lại. Người bệnh được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Trung tâm tỉnh Gia Lai cấp cứu, hỗ trợ thở oxy. Ngày 4-8, anh được chuyển đến Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Quy Nhơn để tiếp tục điều trị.
Tại đây, người bệnh được đánh giá tình trạng thần kinh, sức cơ, cảm giác và khả năng vận động; điều trị oxy cao áp theo phác đồ Hart - Kindwall trong buồng đơn, kết hợp phục hồi chức năng. Chương trình phục hồi tập trung tăng sức cơ hai chi dưới, kiểm soát tư thế, chuyển tư thế, tập đứng và tập đi.
Sau quá trình điều trị, khả năng vận động của người bệnh từng bước cải thiện, tình trạng bí tiểu giảm dần. Đến ngày 18-8, anh Diễn đã vận động tốt hai chi dưới, đi lại được và chỉ còn chóng mặt nhẹ.
Theo bác sĩ CKII Võ Ngọc Phải - Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Quy Nhơn, bệnh giảm áp có thể xảy ra khi người lặn thay đổi áp suất quá nhanh, thường liên quan đến việc nổi lên đột ngột hoặc không tuân thủ đúng quy trình giảm áp. Khi áp suất giảm nhanh, khí trơ hòa tan trong máu và mô có thể hình thành các bọt khí, ảnh hưởng đến tuần hoàn và hệ thần kinh. Tùy mức độ, người bệnh có thể xuất hiện tê bì, yếu hoặc liệt chi, chóng mặt, rối loạn thăng bằng, khó thở, rối loạn tiểu tiện và nhiều biểu hiện thần kinh khác.
Đáng lưu ý, những triệu chứng này có thể xuất hiện ngay sau khi nổi lên hoặc trong khoảng thời gian sau đó. Vì vậy, người làm nghề lặn không nên chủ quan khi cơ thể xuất hiện những biểu hiện bất thường sau mỗi lần lặn, nhất là sau những lần lặn sâu hoặc nổi lên quá nhanh.
Đối với bệnh giảm áp, oxy cao áp/tái nén là phương pháp điều trị đặc hiệu quan trọng khi có chỉ định. Việc đánh giá và điều trị càng sớm càng giúp hạn chế tổn thương, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục. Bên cạnh đó, phục hồi chức năng giữ vai trò quan trọng trong việc giúp người bệnh từng bước lấy lại sức cơ, khả năng giữ thăng bằng, đứng, đi lại và tự chăm sóc.
Bác sĩ Phải khuyến cáo, khi xuất hiện yếu hoặc liệt tay chân, tê bì, chóng mặt, đau đầu, rối loạn thăng bằng, khó thở, đau ngực, bí tiểu hoặc những bất thường về thần kinh sau lặn, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Không nên chờ triệu chứng tự hết, cũng không tự ý lặn trở lại với suy nghĩ có thể “giảm áp”.
Cùng với xử trí kịp thời khi xảy ra tai biến, phòng ngừa vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Người làm nghề lặn cần được trang bị kiến thức, kỹ năng lặn an toàn; tuân thủ giới hạn độ sâu, thời gian lặn và tốc độ nổi; thực hiện đúng quy trình giảm áp; kiểm tra thiết bị trước khi xuống nước và không cố lặn khi sức khỏe không bảo đảm. Chủ tàu, tổ đội khai thác thủy sản cũng cần có phương án liên lạc, hỗ trợ và cấp cứu khi xảy ra sự cố.
Từ thực tế điều trị những trường hợp tai biến sau lặn, việc nâng cao nhận thức về an toàn nghề nghiệp cho ngư dân, thợ lặn và người lao động vùng biển càng cần được quan tâm. Nhận biết sớm dấu hiệu bất thường, chuyển người bệnh đến cơ sở y tế kịp thời, kết hợp điều trị oxy cao áp khi có chỉ định và phục hồi chức năng phù hợp không chỉ giúp giảm nguy cơ di chứng mà còn mở thêm cơ hội để người bệnh sớm trở lại cuộc sống và công việc.
