'Cẩm nang' và bản đồ đi sứ của thám hoa Nguyễn Huy Oánh

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Hoàng Hoa sứ trình đồ và Yên thiều nhật trình là tác phẩm quý hiếm, độc đáo, có giá trị nhiều mặt và hoàn thiện nhất về chuyến đi sứ Trung Quốc của thám hoa Nguyễn Huy Oánh.

Hiện nay, Hoàng Hoa sứ trình đồ (Hà Tĩnh) là một trong 7 di sản tư liệu được UNESCO ghi danh. Bộ sách Hoàng Hoa sứ trình đồ và Yên thiều nhật trình vừa được Nhà xuất bản Đại học Vinh cho ra mắt bạn đọc.
Nguyễn Huy Oánh (1713 - 1789) quê làng Trường Lưu, xã Kim Song Lộc, H.Can Lộc, Hà Tĩnh. Đỗ Đình nguyên thám hoa, ông nổi tiếng là thầy giáo giỏi, có học trò là các danh sĩ có tiếng.
Năm 1765, triều đình chọn ông làm chánh sứ đi Trung Hoa. Để chuẩn bị tốt cho chuyến đi sứ, Nguyễn Huy Oánh sưu tầm các tư liệu của các đoàn sứ trước, đặc biệt tư liệu các chuyến đi sứ gần đấy, trong đó có tư liệu của các thầy dạy ông rồi định bản, biên tập, hiệu đính, chú thích để cung cấp tư liệu, hướng dẫn tiện lợi cho đoàn của mình.
Sách Hoàng Hoa sứ trình đồ được Nguyễn Huy Oánh họa rõ từng con sông, ngọn núi, tên châu, tên phủ, đình, miếu, đền thờ, khe suối, ruộng đồng, dân cư... đã đi qua.
Cuộc hành trình đi sứ kéo dài trong hai năm, ông giao du rộng với các danh sĩ quan lại của triều Thanh (Trung Quốc), đặc biệt giao du với sứ thần Nhật Bản, Cao Ly (nay là Hàn Quốc và Triều Tiên). Thời đó, theo lệ, cống sứ nước ta kém sứ Cao Ly một bậc. Nguyễn Huy Oánh đã tâu trình và sứ thần nước ta được vua Thanh cho lên một bậc, ngang với sứ Cao Ly. Đến cuối năm 1767, sứ bộ hoàn thành nhiệm vụ về nước.
Nếu Hoàng Hoa sứ trình đồ là tập sách “cẩm nang” chuẩn bị trước khi đi sứ; thì Yên thiều nhật trình là một tập bản đồ ghi chép rõ nét tuyến đường đi sứ của Nguyễn Huy Oánh.
Qua quá trình khảo sát, các nhà khoa học xác định Yên thiều nhật trình là tập sách do Nguyễn Huy Oánh soạn. Quyển sách này hoàn toàn là bản đồ hành trình đi sứ được biên vẽ bắt đầu từ Đài Chiêu Đức và kết thúc ở thành Bắc Kinh.
Giáo sư Trần Chính Hoằng (Trung Quốc) nhận xét: Những ghi chú lề trên trang bản đồ đều là những điều mắt thấy, tai nghe thời bấy giờ về sự tích các nhân vật tiêu biểu, sự biến thiên của lịch sử có liên quan đến bản đồ địa phương nơi sở tại.
Những mô tả, biên vẽ, ghi chép và chú thích cụ thể, tỉ mỉ về các thành, trấn nhỏ và vùng xung quanh đất phương Nam của Trung Quốc ở giai đoạn giữa thế kỷ 18 là nguồn tư liệu quý giá giúp ích cho việc nghiên cứu lịch sử, địa lý và nhân văn các khu vực tương quan. 
Theo Kiều Mai Sơn (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Phim truyền hình Việt trẻ hóa

Phim truyền hình Việt trẻ hóa

Nhiều diễn viên gen Z, thậm chí chưa qua đào tạo chuyên nghiệp hoặc lần đầu đóng phim, được giao ngay vai chính trên màn ảnh nhỏ. Làn gió mới này cũng đặt ra thách thức về năng lực diễn xuất và khả năng tạo dấu ấn lâu dài.

7 cuốn sách của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật chính thức lên Amazon

7 cuốn sách của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật chính thức lên Amazon

(GLO)- Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa đưa 7 cuốn sách tiếng Anh đầu tiên lên nền tảng thương mại điện tử Amazon, mở rộng cơ hội tiếp cận độc giả toàn cầu, góp phần quảng bá lịch sử, văn hóa, tư tưởng và hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.

Phim ngắn đi đường dài

Phim ngắn đi đường dài

Sự nở rộ của các sân chơi điện ảnh cùng sự cởi mở của nhà sản xuất, nhà đầu tư đang mở thêm cơ hội để phim ngắn vượt khỏi khuôn khổ thử nghiệm. Từ dấu ấn tại các liên hoan phim đến những dự án được phát triển thành tác phẩm chiếu rạp, nhiều nhà làm phim trẻ đang có thêm con đường để khẳng định mình.

Hội VHNT tỉnh Gia Lai: Khí thế mới trên hành trình sáng tạo

Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai: Khí thế mới trên hành trình sáng tạo

(GLO)- Bằng tâm huyết và sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ, Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) tỉnh Gia Lai đã ghi dấu ấn qua nhiều hoạt động và thành quả trong nhiệm kỳ qua. Nhiệm kỳ mới, Hội VHNT tỉnh hướng đến khẳng định vị thế trong đời sống văn hóa nghệ thuật khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Ra mắt sách ảnh song ngữ tái hiện huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển

Ra mắt sách ảnh song ngữ tái hiện huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển

(GLO)- Nhân kỷ niệm 65 năm Ngày mở Đường Hồ Chí Minh trên biển (23/10/1961 - 23/10/2026), Nhà xuất bản Thông tấn ra mắt sách ảnh song ngữ Việt - Anh, tập hợp hơn 300 bức ảnh cùng nhiều tư liệu quý, tái hiện hành trình vận tải chiến lược đặc biệt trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Chung một tình yêu với văn hóa dân tộc

Chung một tình yêu với văn hóa dân tộc

(GLO)- Giữa chập chùng đại ngàn, có những mối lương duyên được se kết từ tình yêu chung với văn hóa dân tộc. Không chỉ tìm thấy ở nhau sự đồng điệu của trái tim, những người trẻ Bahnar, Jrai còn chung một nhịp đập thiết tha với văn hóa, để rồi từ mái ấm nhỏ, họ cùng nhau giữ mạch nguồn di sản.

null