Riêng với Ðặng Mậu Tựu, thu nhận lớn nhất từ đây là tâm thế xê dịch, khao khát được đi, được nhìn thấy những miền đất mới, để tìm kiếm cảm hứng sáng tác.
1. Nhắc đến những cuộc xê dịch của Đặng Mậu Tựu, trước phải là xứ Huế. Đặng Mậu Tựu sinh ra ở xứ Nẫu nhưng gần như cả đời ông gắn bó với Huế. Ông học ở Huế, thanh xuân gởi ở Huế và gần như ông là một người Huế được chứng nhận, như bạn bè ông hay tếu táo. Nhưng ông cũng không ngừng xê dịch.
Bất kỳ người làm công việc sáng tạo nào cũng đều mong muốn xê dịch để được khám phá thế giới thiên nhiên tươi đẹp của đất trời, sông núi nơi mình ở, nơi mình đã đến, gần hoặc xa, xa hoặc xa hơn nữa, hay thậm chí bên kia đại dương của xứ sở Kiwi, Đặng Mậu Tựu hay nói như thế với bạn bè trong những không gian tâm tình.
Và lần xê dịch này, New Zealand là nơi khiến anh - một họa sĩ vốn dĩ quê xứ Nẫu - được tung tẩy, trải nghiệm và nuôi nguồn sáng tạo.
Đặng Mậu Tựu có năng lực kỳ lạ trong bắt lấy cái thần thái, cốt cách của những nơi ông đến, những con người mà ông có chủ ý tiếp cận, kết giao. Xứ sở Kiwi với thiên nhiên tươi đẹp, đã rộng mở khai phá thêm cho tâm hồn ông nhiều xúc cảm mới lạ.
New Zealand, một miền đất bé nhỏ xinh đẹp, hiền lành và thơ mộng như tên gọi theo tiếng Maori là Aotearoa - Một miền mây trắng, hút hồn Đặng Mậu Tựu.
Bằng chứng là khi tình cờ gặp và có ấn tượng một cô gái xứ Kiwi ở Waterloo, ông chia sẻ cảm xúc, mối tương giao này trong 2 họa phẩm Cô gái tôi gặp ở Waterloo và Vườn nắng.
“Tôi vẽ cái vườn ở Huế khi tôi ngang qua một công viên ở Waterloo - Lower Hutt, một thứ ánh sáng tuyệt vời, tôi vẽ nó như thể tôi đem nó về Huế, có vài cô gái xuất hiện ngồi hàn huyên, thật nên thơ, cả hai xứ sở đều đẹp với tôi” - Đặng Mậu Tựu tâm tình.
2. Những miền đất nhớ là cuộc triển lãm mang tính kết nối câu chuyện tương phùng kỳ lạ mà Đặng Mậu Tựu ấp ủ đã lâu.
Triển lãm gồm 30 tác phẩm đã nhận được sự gợi ý, ủng hộ, cũng như tiến hành tổ chức của Viet Hub NZ, một hội nhóm người Việt tại New Zealand, kết nối và giúp đỡ người Việt xa quê, đồng thời quảng bá nét đẹp của văn hóa Việt với bạn bè quốc tế.
Với Đặng Mậu Tựu - Huế là quê hương thứ hai, vì vậy anh đã chọn nhiều tác phẩm gợi lên chất Huế, phong cảnh Huế… Đó có thể là một cuộc vãn cảnh của các thiếu nữ Huế vào mùa xuân đầy nắng và rực rỡ màu hoa trái. Đó có thể là những câu chuyện về nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt ở Huế như lễ Vu lan, tết Trung thu.
Và đương nhiên phải có một góc cho quê nhà, nơi anh lưu nhớ trong tâm thức mình cùng những ký ức riêng đầy cảm hứng. Xứ Nẫu trong tranh của Đặng Mậu Tựu không chỉ là Mỹ Thọ, Phù Mỹ mà còn nhắc về biển Tân Thành - Mỹ An, đầm Đề Gi - Phù Cát…
Anh cân bằng giữa hai gam màu nóng và lạnh với cảm xúc chân thành, giản dị của người nghệ sĩ đã đặt chân đến nhiều miền đất nhớ.
Bên cạnh một số tác phẩm mang tính hiện sinh từ những câu chuyện, mong ước và hy vọng của con người, chẳng hạn Lời nguyện của kẻ khốn cùng trong đêm Giáng sinh; thâm trầm đầy tính suy tư triết lý về sự tồn tại, sự vận hành của vũ trụ như Ngũ hành tương sinh, là những dòng cảm xúc giản dị về hình ảnh người Mẹ nhưng rất thiêng liêng trong Ấm áp tình mẹ, Hạnh phúc của tình yêu đôi lứa.
Những miền đất nhớ còn tìm thấy được sự đồng điệu về nét đẹp văn hóa bản địa của xứ sở Kiwi với Việt Nam. Nói như vậy là vì Đặng Mậu Tựu khai thác thành công hình ảnh tượng gỗ của người Maori - New Zealand với tượng gỗ của người đồng bào Tây Nguyên - Việt Nam và chia sẻ ý nghĩa của những tượng gỗ như là “… người canh giữ những linh hồn và người bảo vệ những thần thánh, tôi thấy cái đẹp từ mỗi cách nghĩ về con người và tính thiêng liêng trong mỗi tín ngưỡng đều đem lại sự an tâm cho người đang sống”.
***
Mọi năm ở Huế, tầm giáp Tết, tại nhà họa sĩ gần con sông Như Ý, ông vẫn thường tổ chức triển lãm riêng về con giáp như một cuộc chơi đầy ngẫu hứng. Trong triển lãm Những miền đất nhớ, Đặng Mậu Tựu cũng mang sang New Zealand hình ảnh về con giáp thứ bảy với 2 họa phẩm, trong đó có Hợp bầy.
Ông kể, với Hợp bầy, lấy cảm hứng từ câu tục ngữ “Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”, tôi muốn kể câu chuyện về loài ngựa với năng lực đoàn kết, nương tựa lẫn nhau, gắn bó bầy đàn đến tuyệt đỉnh.
Năm mới Bính Ngọ 2026 tôi cầu mong dân tộc ta sẽ “đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” để yêu thương và cùng nhau hợp thành một khối hạnh phúc Việt vĩ đại - như lớp lớp tổ tiên ta từng vun bồi, dựng xây và kỳ vọng nơi con cháu.
▪ Họa sĩ Đặng Mậu Tựu (SN 1953, tại xã Mỹ Thọ, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, nay thuộc tỉnh Gia Lai). Tốt nghiệp Trường CĐ Mỹ thuật Huế năm 1972, họa sĩ Đặng Mậu Tựu định cư, làm việc tại Huế.
Trước năm 1975, ông là thành viên tích cực trong phong trào xuống đường tranh đấu chống Mỹ của giới trẻ Huế. Sau năm 1975, ông công tác ở nhiều đơn vị, lâu dài nhất là tại Hội Văn học nghệ thuật Thừa Thiên - Huế. Ông nghỉ hưu khi đang là Chủ tịch Liên hiệp Hội văn học nghệ thuật Thừa Thiên - Huế.
▪ Triển lãm Những miền đất nhớ (Lands we remember) của Đặng Mậu Tựu diễn ra từ ngày 24-1 đến 7-2-2026 tại SGINZ Centre Wellington, Te Whare Soka Buddha - 285/287 Cuba Street, Te Aro, Wellington, 6011 (New ZeaLand).
