Những năm gần đây, điện ảnh Việt chứng kiến sự xuất hiện của nhiều cuộc thi, sân chơi dành cho phim ngắn, qua đó phát hiện các dự án và gương mặt trẻ tiềm năng. Năm 2026, một số tác phẩm tiếp tục cho thấy khả năng đi xa hơn sau khi bước ra từ những sân chơi này. Bốn phim ngắn Mầm nhớ, Giày gió, Con cá nhỏ và Điều ngọt ngào ở lại, từng ghi dấu ấn tại Cuộc thi phim ngắn Việt Nam - Vietnamese 2025 (Báo Thanh Niên phối hợp Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam và Sandisk Việt Nam tổ chức), đã có cơ hội trình chiếu tại LHP châu Á Đà Nẵng lần thứ 4, tiếp cận đông đảo khán giả trong nước và quốc tế.
Trong khi đó, Cá mặt trăng tham gia tranh giải tại Kaohsiung Film Festival 2026 (Đài Loan) và giành giải Ban giám khảo ở hạng mục Phim ngắn quốc tế hồi tháng 10. Đạo diễn Trần Thị Hà Trang cho biết kịch bản phim từng vào top 5 Dự án phim ngắn CJ 2022, được tài trợ kinh phí sản xuất cùng sự hướng dẫn của đạo diễn Phan Đăng Di. Theo nữ đạo diễn, việc phim được lựa chọn tranh giải quốc tế đã là kết quả đáng khích lệ, còn giải thưởng nằm ngoài kỳ vọng, đồng thời mở ra tín hiệu tích cực cho chặng đường tiếp theo.
Đáng chú ý, phim điện ảnh Bò sữa bay gia nhập đường đua phòng vé Việt từ ngày 6.11 được phát triển từ Tàn sữa - dự án phim ngắn nổi bật tại Dự án phim ngắn CJ 2024. Sau đó Bò sữa bay giành giải Dự án phim thể loại xuất sắc nhất tại chợ dự án thuộc khuôn khổ LHP châu Á Đà Nẵng 2025 và giải Kantana Award - Picture dành cho dự án phim châu Á triển vọng tại LHP quốc tế Busan 2025 (Hàn Quốc).
Đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt cho biết việc phát triển ý tưởng phim ngắn thành Bò sữa bay giúp anh có cơ hội kể câu chuyện đã ấp ủ nhiều năm với điều kiện sản xuất và đội ngũ chuyên nghiệp hơn. Nhà làm phim sinh năm 1998 kỳ vọng tác phẩm tiếp cận được khán giả đại chúng, đồng thời mang đến trải nghiệm điện ảnh mới mẻ. Anh cũng mong phim đạt doanh thu tốt, góp phần mở đường cho những đạo diễn trẻ và tạo thêm niềm tin vào các ý tưởng sáng tạo khác biệt.
Đánh giá về tác phẩm trước khi ra mắt, ông Nguyễn Khánh Dương, đại diện Box Office Vietnam, nhận định Bò sữa bay là một trong những phim có tiềm năng nhờ màu sắc mới mẻ, hình ảnh tạo ấn tượng, dàn diễn viên trẻ thu hút và mức độ đầu tư của đơn vị sản xuất.
Năng lượng sáng tạo mới
Sự quan tâm của các nhà sản xuất, nhà đầu tư đối với những dự án phim ngắn không phải ngẫu nhiên. Nhà sản xuất Nguyễn Hữu Tường Vi, từng tham gia các phim Chàng vợ của em, Mai..., cho biết chị lựa chọn đồng hành với Bò sữa bay từ giai đoạn sơ khai bởi ý tưởng độc đáo, chất liệu văn hóa giàu tính điện ảnh cùng tầm nhìn nghệ thuật và năng lượng sáng tạo của đạo diễn trẻ.
Theo chị, vai trò của nhà sản xuất không chỉ là lựa chọn những dự án an toàn mà còn phải phát hiện các ý tưởng giàu tiềm năng, tạo điều kiện để chúng được phát triển thành tác phẩm hoàn chỉnh.
Nhà sản xuất Tường Vi nhận xét thế hệ đạo diễn trẻ (Gen Z, Millennial) có cơ hội tiếp cận điện ảnh thế giới từ sớm, sở hữu tư duy kể chuyện bằng hình ảnh hiện đại. Nhiều người biết khai thác chất liệu văn hóa bản địa, đời sống thường nhật và ký ức vùng miền để tạo nên dấu ấn riêng.
Phim ngắn, theo chị Tường Vi, là không gian thực nghiệm thuận lợi để đạo diễn thử nghiệm cấu trúc kể chuyện, yếu tố siêu thực, tâm lý hay các thể loại khác mà không chịu áp lực tài chính quá lớn. Khi tác phẩm chạm đến cảm xúc khán giả hoặc được ghi nhận tại liên hoan phim, quỹ phát triển, đó cũng là cơ sở để đánh giá tiềm năng của ý tưởng.
Để đi xa hơn
Phim ngắn không đơn thuần là sản phẩm để người trẻ thử sức hay tìm kiếm giải thưởng. Đây còn là cách họ chứng minh năng lực kể chuyện, xây dựng dấu ấn sáng tạo và tạo dựng niềm tin với giới chuyên môn, nhà đầu tư. Để từ đó tiến đến dự án phim dài và tiếp cận khán giả đại chúng, các nhà làm phim trẻ phải vượt qua nhiều thách thức.
Đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt nhìn nhận phần lớn người trẻ chưa có đủ nguồn lực để thực hiện ngay phim dài nên phim ngắn gần như là bước khởi đầu trong hành trình làm nghề. Giải thưởng và sự ghi nhận tại các sân chơi điện ảnh giúp họ xây dựng uy tín, có thêm cơ hội tiếp cận nhà đầu tư. Dẫu vậy, điều quan trọng vẫn là khả năng phát triển ý tưởng thành sản phẩm điện ảnh hoàn chỉnh, có sức hút với khán giả.
Ở góc độ nhà sản xuất, chị Tường Vi đánh giá các cuộc thi phim ngắn, chợ dự án và liên hoan phim trong nước lẫn quốc tế đang tạo thêm cơ hội kết nối nhà làm phim với nhà đầu tư. Đây cũng là nơi các dự án được phản biện, tư vấn bởi chuyên gia, qua đó hoàn thiện trước khi bước vào giai đoạn sản xuất.
Để không dừng lại ở việc tham gia sân chơi, các đạo diễn trẻ cần chuẩn bị hồ sơ dự án chỉn chu, rèn luyện kỹ năng thuyết trình và chủ động tìm kiếm nhà sản xuất phù hợp từ sớm. Một nhà sản xuất có kinh nghiệm sẽ giúp cân bằng giữa yêu cầu nghệ thuật và bài toán tài chính, xây dựng chiến lược gọi vốn để đạo diễn tập trung vào chuyên môn.
Theo nhà sản xuất Tường Vi, để phát triển ý tưởng phim ngắn thành phim dài, nhà làm phim cần có câu chuyện đủ sức mở rộng, những tác phẩm trước đó chứng minh năng lực kể chuyện và tư duy thẩm mỹ, cùng kế hoạch phát triển kịch bản rõ ràng. Bên cạnh đó, tư duy cởi mở, khả năng đối thoại và sẵn sàng lắng nghe cũng rất cần thiết khi bước vào thị trường điện ảnh chuyên nghiệp.
Theo Tuyền Lục (TNO)
