Ya Ma bảo tồn văn hóa truyền thống

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Để góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, người Bahnar ở xã Ya Ma (huyện Kông Chro, tỉnh Gia Lai) quyết tâm lưu giữ những bộ chiêng quý, nhạc cụ dân tộc, đồng thời tích cực trao truyền vốn văn hóa của dân tộc mình cho thế hệ trẻ.
Theo lịch, đúng 8 giờ sáng ngày cuối tuần, các thành viên trong đội cồng chiêng “nhí” của làng Tnung-Măng (xã Ya Ma) có mặt tại nhà nghệ nhân Đinh Hlich. Trong trang phục truyền thống, mỗi người phụ trách từng nhạc cụ khác nhau cùng hòa tấu các bài dân ca Bahnar. Ông nói: “Hồi còn sống, cha tôi là nghệ nhân chỉnh chiêng, chơi chiêng nổi tiếng trong vùng và sớm truyền cảm hứng, niềm đam mê cho tôi. Sau này, được cha và các già làng hướng dẫn, tôi đã sớm bộc lộ năng khiếu. Năm 18 tuổi, tôi đã thành thục từ diễn tấu, chế tác nhạc cụ cho đến chỉnh chiêng”.
Sau khi lập gia đình, ông Đinh Hlich dành thời gian cho việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ và mở lớp truyền dạy cho các cháu nhỏ trong làng. Ông cho biết: Trước đây, gia đình cũng có 1 bộ chiêng do cha mẹ để lại nhưng vì lâu ngày nên đã hư hỏng, việc truyền dạy gặp không ít khó khăn. Để phục vụ cho công việc này, từ số tiền dành dụm được, cách đây vài tháng, ông mua 1 bộ chiêng 16 chiếc trị giá 35 triệu đồng.
Ông Đinh Hlich truyền dạy cách chơi nhạc cụ cho đội chiêng nhí làng Tnung-Măng (xã Ya Ma, huyện Kông Chro). Ảnh: R’Ô HOK
Ông Đinh Hlich truyền dạy cách chơi nhạc cụ cho đội chiêng nhí làng Tnung-Măng (xã Ya Ma, huyện Kông Chro). Ảnh: R’Ô HOK
Ngoài cồng chiêng, ông còn chế tác các loại nhạc cụ truyền thống khác như: đàn đá, đàn t’rưng, đàn goong, klông put, trống... Từ năm 2015 đến nay, ông tổ chức truyền dạy cồng chiêng cho thanh-thiếu niên trong làng. Năm 2019, ông được Trường THPT Dân tộc Nội trú Đông Gia Lai (thị xã An Khê) mời dạy đánh cồng chiêng cho học sinh. Hiện nay, ông đang hướng dẫn, truyền dạy 1 lớp học đánh cồng chiêng, diễn tấu nhạc cụ cho 15 học viên lứa tuổi 10-13 ở trong làng. Em Đinh Thị Phai (13 tuổi) cho biết: “Em rất thích nhạc cụ dân tộc. Được bố mẹ ủng hộ, từ năm 2021 đến nay, tranh thủ thời gian rảnh rỗi, em cùng các bạn tham gia lớp học do ông Hlich tổ chức. Nhờ ông tận tình dạy bảo, đến nay, em đã chơi được một số nhạc cụ, trong đó đã chơi thành thục đàn đá”.
Ông Đinh Uơng (SN 1957, làng Tnung 1, xã Ya Ma) cũng là người đam mê và có ý thức giữ gìn cồng chiêng. Ông cho rằng: Người Bahnar rất coi trọng cồng chiêng. Vì vậy, thời gian qua, ông thường xuyên nhắc nhở, khuyên bảo bà con trong làng gìn giữ, bảo tồn cồng chiêng cũng như truyền dạy cho lớp trẻ. “Gia đình, buôn làng phải có cồng chiêng để phục vụ lễ hội cộng đồng, không có chiêng thì khi làng có lễ hội sẽ không thể tổ chức và sum họp được. Năm 2005, mình bán 2 con bò được 20 triệu đồng để mua 1 bộ chiêng. Từ khi có bộ chiêng này, các lễ hội thêm phần nhộn nhịp”-ông Uơng bộc bạch.
Ông Đinh Uơng (làng Tnung 1, xã Ya Ma) bên bộ chiêng của mình. Ảnh: R'Ô HOK
Ông Đinh Uơng (làng Tnung 1, xã Ya Ma) bên bộ chiêng của mình. Ảnh: R'Ô HOK
Anh Đinh Vek-Bí thư Chi Đoàn làng Tnung 1-cho hay: Từ năm 2009 đến nay, anh phối hợp với ông Uơng tích cực vận động thanh-thiếu niên trong làng luyện tập cồng chiêng. Nhờ vậy, đến nay, làng đã có 3 đội chiêng gồm: thiếu nhi, thanh-thiếu niên và đội chiêng nữ. “Làng có 90 đoàn viên, thanh niên, trong đó có 30 người là thành viên đội cồng chiêng của xã. Hiện mình và già Uơng đang tiếp tục mở lớp truyền dạy cho 30 cháu với thời lượng tập luyện mỗi tháng 1 lần, học vào lúc 6-7 giờ tối”-anh Vek bày tỏ.
Nói về đội chiêng của xã nhà, ông Đinh Văn Poi-công chức Văn hóa-Xã hội xã Ya Ma-cho hay: “Năm 2015, đội cồng chiêng xã Ya Ma đại diện cho huyện tham gia Hội thi cồng chiêng, hát dân ca, hòa tấu thanh-thiếu niên tỉnh Gia Lai lần thứ II đạt giải nhất toàn đoàn và tham gia Ngày hội tuổi trẻ các dân tộc Tây Nguyên; năm 2017, tham gia Hội thi cồng chiêng, hát dân ca, hòa tấu thanh-thiếu niên tỉnh Gia Lai lần thứ III đạt giải ba toàn đoàn; năm 2019, tham gia Hội thi Văn hóa-Thể thao các dân tộc thiểu số toàn tỉnh lần thứ III, trong đó, cồng chiêng đạt giải nhì, dân vũ đạt giải ba, hòa tấu nhạc cụ đạt giải khuyến khích và nhận 2 huy chương đồng môn chạy cà kheo...”.
Trao đổi với P.V, ông Lê Hồng Tân-Chủ tịch UBND xã Ya Ma-thông tin: Toàn xã có 2.376 khẩu, người Bahnar chiếm hơn 96%. Hiện xã có 9 đội chiêng, 25 bộ chiêng, trong đó, 4 bộ chiêng là của chung, 21 bộ chiêng của các hộ gia đình. Thời gian qua, công tác quản lý, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm; các lễ hội truyền thống thường xuyên được tổ chức.
R’Ô HOK

Có thể bạn quan tâm

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

(GLO)- Ở Tây Nguyên, những bước chân đầu ngày của người Jrai hướng về giọt nước của làng. Nguồn nước trong lành từ đó đã đi cùng các buôn làng qua bao mùa rẫy, bao thế hệ; đồng thời lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt cộng đồng từ ngàn xưa.

null