Vườn sâm 'bí mật' ở Lâm Đồng

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Hướng về H.Lạc Dương (Lâm Đồng), trên cao nguyên Lang Biang nơi đầu nguồn dòng Đa Nhim có một vườn sâm quý mà các nhà khoa học giấu kín 5 năm qua.
 
GS-TS Nguyễn Minh Đức và TS Hồng Vân tại vườn sâm của các nhà khoa học Việt - Hàn (ảnh nhỏ); Giống sâm Ngọc Linh trồng ở Lâm Đồng nở hoa. Ảnh: H.V - GS-TS Nguyễn Minh Đức cung cấp
Rất ít người biết nơi này có một vườn sâm Ngọc Linh (NL) từ 1 - 5 năm tuổi của các nhà khoa học VN - Hàn Quốc: GS-TS Nguyễn Minh Đức (nguyên giảng viên Trường ĐH Y Dược TP.HCM, hiện công tác tại Khoa Dược Trường ĐH Tôn Đức Thắng), GS-TS Park Jeong-hill (ĐH Quốc gia Seoul, nguyên Chủ tịch Hội Nhân sâm Hàn Quốc), TS Yu Yun-hyun (nguyên Giám đốc Trung tâm nghiên cứu trồng trọt nhân sâm Hàn Quốc) và TS Lê Thị Hồng Vân (giảng viên Trường ĐH Y Dược TP.HCM).
Kỳ tích trồng sâm
Suốt thời gian dài, nhiều người không tin giống sâm NL có thể di thực trồng thành công ở địa phương khác có độ cao thấp hơn vùng núi Ngọc Linh (thuộc hai tỉnh Quảng Nam và Kon Tum). Những năm gần đây, nhà sư Thích Huệ Đăng và một vài nhà khoa học đã nghiên cứu trồng sâm này trên Lâm Đồng từ nguồn nuôi cấy mô - in vitro. Các phương tiện truyền thông hào hứng đăng hàng loạt tin bài sốt dẻo chuyện này như một sự kiện mang tính đột phá. Tuy nhiên, trồng sâm NL từ cây giống in vitro thật sự thành công hay chưa vẫn còn nhiều tranh cãi. Thậm chí, có nhà khoa học nhiều năm nghiên cứu sâm NL thẳng thắn nhận định: “Chưa thể kết luận trồng loại sâm này tại Lâm Đồng bằng cây giống in vitro là thành công. Trên thế giới hiện nay, tất cả các loại sâm đều trồng bằng hạt”.
Trồng thành công nơi xa vùng bản địa

Vườn sâm Ngọc Linh của nhóm nhà khoa học Việt - Hàn cũng xác lập kỷ lục chưa từng có: Lần đầu tiên sâm này được trồng đại trà trên cánh đồng bằng phẳng với mái che nhân tạo, phân bố trồng sâm xa nhất về phía nam, gần đường xích đạo nhất (vĩ độ 12 độ bắc) của các loài panax. Lần đầu tiên sâm Ngọc Linh di thực và trồng lớn thành công tại Lâm Đồng, nơi có độ cao thấp (tương đương 1.400 m), nhiệt độ trung bình cao hơn và cách xa vùng sâm bản địa Ngọc Linh.

Gần đây chỉ một số rất ít cây sâm NL vô tính này ra hoa cũng đã có nhà khoa học thốt lên: “Kỳ tích”. Nghe nói có người từng “treo thưởng” 1 tỉ đồng nếu ai làm cho sâm trồng bằng cây giống cấy mô ra hoa. Bởi việc sâm ra hoa kết trái không chỉ là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá sự thành công của sâm NL trồng trên vùng đất mới mà còn tạo ra nguồn giống để phát triển bền vững.
Nhưng giờ đây, có thể nói các nhà khoa học Việt - Hàn đã tạo một “kỳ tích”. Vườn sâm NL 3.000 m2 ở H.Lạc Dương được trồng hoàn toàn bằng hạt. Chúng sinh trưởng tốt, ra hoa kết trái, đặc biệt tạo ra những củ sâm có khối lượng, số lượng và hàm lượng hoạt chất tương đương vùng sâm bản địa Ngọc Linh. Trên đường vào vườn sâm, TS Hồng Vân tiết lộ: “Chúng tôi thành công nhờ áp dụng các biện pháp khoa học hiện đại, học hỏi kinh nghiệm lâu năm của Hàn Quốc. Năm 2014 mua hạt sâm giống từ vùng Ngọc Linh về trồng, kết quả nảy mầm phát triển chồi lá đạt hơn 80%. Tiếp tục chăm sóc đến năm thứ 3, sâm lần lượt nở hoa, ai cũng mừng, còn tôi như muốn khóc”.
 
Sâm con đang mọc như... rau tại vườn sâm của các nhà khoa học Việt - Hàn. Ảnh: Quang Viên
Trong khi đó, GS-TS Nguyễn Minh Đức cho biết đây là thành tựu khoa học rất ý nghĩa, là bước ngoặt khởi đầu cho tham vọng nhân rộng giống sâm quốc bảo. Dựa trên hiểu biết, kinh nghiệm từ quá trình nghiên cứu của nhóm về sâm NL, kết hợp công nghệ trồng nhân sâm Hàn Quốc, từ đó đưa ra công nghệ thích hợp trồng sâm bằng hạt trên địa hình đất bằng phẳng với thiết kế mái che nhân tạo.
“Chúng tôi sẽ từng bước thiết lập quy trình trồng trọt chuẩn cho sâm VN, áp dụng GAP, tiến tới trồng hữu cơ organic và công nghệ 4.0 với mong muốn sâm VN được sản xuất đại trà; người nghèo, người bệnh có thể mua được chứ không chỉ người giàu. Và trong tương lai, giống sâm quý của VN có thể đủ sản lượng để xuất khẩu”, GS Nguyễn Minh Đức nói.
Khám phá vườn sâm “công nghệ”
Nếu mường tượng các vườn sâm NL phải được trồng dưới các tán rừng nguyên sinh, nơi có sẵn thảm thực vật mục dày ở dãy Ngọc Linh heo hút với độ cao từ 1.600 - 1.800 m, sẽ rất bất ngờ khi đến vườn sâm của nhóm nhà khoa học Việt - Hàn. Vườn sâm của họ nằm ở độ cao 1.400 m, không cách xa quốc lộ, nhìn từ xa cứ ngỡ như khu nhà kính trồng rau. Trên đường đi vào vườn, TS Hồng Vân nói: “Việc sản xuất sâm VN (sâm NL - PV) hiện nay chủ yếu theo phương pháp truyền thống, trồng dưới tán rừng. Còn vườn sâm ở đây được chăm sóc trong hệ thống mái che nhân tạo, kiểm soát tối ưu độ chiếu sáng mặt trời, lượng nước tưới...”.
Trồng sâm công nghệ cao
“Sâm VN (còn gọi là sâm NL - PV) đã di thực thành công ở Lâm Đồng tại tiểu vùng sinh thái Đà Lạt - Lạc Dương với quy trình trồng theo hướng công nghệ cao. Tác động khoa học công nghệ để phá vỡ miên trạng hạt giống để hạt giống có tỷ lệ nảy mầm cao và đồng đều, đây là một trong những bí quyết công nghệ cực kỳ quan trọng đối với sâm VN. Trồng sâm hữu tính với tỷ lệ cây sống hơn 80% trên diện rộng, ngoài cánh đồng, trong nhà lưới, có ánh sáng tán xạ tương đồng với vùng nguyên sản. Cạnh đó, tạo hỗn hợp giá thể cân đối dinh dưỡng, hàm lượng mùn cao tương đương đất rừng nguyên sản, chủ động cân đối dinh dưỡng đáp ứng yêu cầu sinh lý tốt nhất cho sâm. Ứng dụng công nghệ tưới nước nhỏ giọt phù hợp với mọi điều kiện thời tiết... Thường xuyên theo dõi hàm lượng saponin hằng năm để điều chỉnh chế độ dinh dưỡng nhằm canh tác sâm có hàm lượng saponin cao nhất. Hạt giống thứ cấp vẫn tiếp tục nhân giống với tỷ lệ nảy mầm cao, cho phép mở rộng diện tích quy mô hàng hóa, góp phần tạo giá thành phù hợp...”.

(Trích phát biểu kết luận của TS Phạm S, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng tại Hội thảo phát triển sâm VN công nghệ cao lần thứ nhất tại Lâm Đồng)

Vừa bước vào vườn sâm gặp ngay những luống sâm. Trên đó hàng chục ngàn cây sâm nhỏ, lá xanh mơn mởn, mọc phơi phới như... rau. Tôi hỏi TS Hồng Vân: “Nhiều người nói sâm NL khó trồng lắm vì cần khí hậu, thổ nhưỡng... như vùng đất Ngọc Linh?”. Cô TS trẻ chia sẻ: “Trồng thành công giống sâm này tại đây nhờ nghiên cứu tạo ra các thành phần đất và áp dụng khoa học công nghệ để tạo môi trường sinh trưởng lý tưởng”. Đi tiếp, thấy những luống sâm đã trồng định hình, tịnh tiến theo từng năm tuổi. Tất cả đều phát triển tốt trên nền đất nhân tạo. Để tìm hiểu rõ hơn, về TP.HCM tôi tìm gặp GS-TS Nguyễn Minh Đức, ông hào hứng: “Sâm NL trồng tại Lạc Dương hoàn toàn bằng hạt, có tỷ lệ nảy mầm rất cao. Sâm trưởng thành có đến 90% cây ra hoa, kết trái, tạo hạt, tăng trưởng sinh khối tốt... Đó là một kết quả đáng khích lệ”.
Đến tháng 8.2019, những cây sâm NL đầu tiên trồng ở trại đã “mừng sinh nhật” 5 tuổi. Thời điểm chúng tôi đến, những cây sâm ở tuổi này đang vào kỳ rụi lá, không còn hoa và quả. Tuy nhiên, dấu vết lưu lại trên những chiếc nhánh vẫn đủ tin cậy sâm ở đây đơm hoa kết quả hàng loạt.
Điều hết sức quan trọng để đánh giá sự thành công của sâm trồng là khối lượng củ, số lượng, hàm lượng hoạt chất saponin. GS-TS Nguyễn Minh Đức cho biết: “Sâm NL ở đây có rễ và thân rễ phát triển tốt, từ năm thứ 6 có thể thu hoạch củ với trọng lượng trung bình từ 50 - 100 gr/củ tươi. Đặc biệt, hàm lượng saponin qua kiểm định vượt xa yêu cầu của dược điển VN”. Kết quả phân tích này đã được trình bày tại Hội thảo quốc tế về phát triển sâm VN công nghệ cao lần thứ nhất diễn ra giữa tháng 8.2019 tại Lâm Đồng. (còn tiếp)
Quang Viên (Thanh Niên)

Có thể bạn quan tâm

Tình yêu kháng chiến - hạnh phúc trọn đời

Tình yêu kháng chiến - hạnh phúc trọn đời

(GLO)- Chiến tranh dẫu khốc liệt song từ sự đồng hành của những người cùng chung lý tưởng cách mạng, tình yêu đã đơm hoa kết trái, trở thành điểm tựa để người lính vững vàng giữa bom đạn, vun đắp nên hạnh phúc bền chặt sau ngày đất nước thống nhất.

Viết lại đời mình bằng việc tử tế

Viết lại đời mình bằng việc tử tế

(GLO)- Ít ai biết, sau dáng vẻ điềm đạm, ít nói của người đàn ông đã bước qua tuổi lục tuần - Kpă Dõ, Trưởng ban Công tác Mặt trận làng Lê Ngol (xã Bờ Ngoong) - là một quá khứ nhiều day dứt. Hai mươi lăm năm trước, vì nhẹ dạ và thiếu hiểu biết, ông bị lôi kéo vào con đường lầm lỡ.

Tìm các anh giữa cỏ non Thành cổ

Tìm các anh giữa cỏ non Thành cổ

Sáng 2.4 vừa qua, tại di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị (tỉnh Quảng Trị), Ban Chỉ đạo quốc gia tổ chức lễ phát động "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Mùa săn kiến vàng

Mùa săn kiến vàng ở cao nguyên Gia Lai

(GLO)- Khi mùa khô phủ nắng lên những cánh rừng phía Tây Gia Lai, người Jrai bước vào mùa săn kiến vàng. Hành trình tìm kiếm những tổ kiến tuy nhọc nhằn nhưng cũng thú vị, thể hiện sự gắn bó giữa đồng bào dân tộc thiểu số với thiên nhiên từ xưa đến nay.

'Sói biển' Lý Sơn và hành trình nối biển ra Hoàng Sa

'Sói biển' Lý Sơn và hành trình nối biển ra Hoàng Sa

Ở đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi), lão ngư Dương Minh Thạnh được nhiều ngư dân gọi là “lão ngư Hoàng Sa” bởi có công “nối biển” Lý Sơn ra quần đảo Hoàng Sa. Ông còn được mệnh danh là “sói biển” Lý Sơn, bởi sức vươn khơi dẻo dai, từng 5 lần thoát chết thần kỳ giữa bão biển.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

(GLO)- Khi tà đạo “Hà Mòn” tan biến, trên những buôn làng ở xã Hra, xã Đak Pơ, niềm tin làm giàu đang được gieo lại từ chính mảnh đất cũ. Nhờ sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng cùng ý chí vươn lên của người dân, những vùng đất này đang chuyển mình mạnh mẽ. 

Xây thế trận lòng dân từ sâu rễ bền gốc nơi tà đạo Hà Mòn đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo Hà Mòn đi qua - Kỳ 2: Tỉnh ngộ sau chuỗi ngày tối tăm

(GLO)- Phía sau những lời hứa hẹn mơ hồ về một cuộc sống sung túc không cần lao động. Ở một số buôn làng, những mái nhà vốn yên ấm bị xáo trộn. Chỉ khi cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng kiên trì vận động, nhiều người mới dần nhận ra sự thật, tỉnh ngộ và quay về với cuộc sống bình thường.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

(GLO)- Có một thời, ở những ngôi làng Bahnar như Kret Krot (xã Hra), Kuk Kôn, Kuk Đak (xã Đak Pơ), nhịp sống bình yên bỗng chùng xuống. Tà đạo Hà Mòn như một “cơn gió độc” quét qua, để lại phía sau sự im ắng nặng nề, len lỏi vào từng mái nhà, khiến buôn làng trở nên khép kín, u ám.

Thúng chai lên phố

Thúng chai lên phố

Nghề đan thuyền thúng bằng tre (thúng chai) dùng để đi biển đánh bắt hải sản sau hàng trăm năm giờ đang dần mai một. Những ngư dân miền Trung vẫn âm thầm bám nghề bằng tình yêu mưa nắng đời người, và ngày càng nhiều những chiếc thúng chai rời biển về phố làm du lịch.

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

(GLO)- Trên vùng biên Ia O (tỉnh Gia Lai), dòng Pô Cô vừa là ranh giới tự nhiên, vừa là nhịp cầu kết nối lương duyên. Từ những lần qua lại thăm thân, dự lễ hội, nhiều mối tình nảy nở, hình thành nên những mái ấm xuyên biên giới bình dị, bền bỉ, góp phần dệt nên diện mạo riêng nơi phên giậu Tổ quốc.

null