Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, nước ta có 88 doanh nghiệp đóng tàu biển và 411 cơ sở đóng phương tiện thủy nội địa, trong đó có gần 120 doanh nghiệp đóng, sửa chữa tàu có trọng tải hơn 1.000 tấn.
Trong đó, tính riêng Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC) có 8 doanh nghiệp với năng lực đóng mới 1.230 triệu tấn/năm, sửa chữa 654.000 tấn/năm với sản lượng đóng mới trung bình 68 tàu/năm và sửa chữa 304 lượt tàu/năm.
Nếu tính theo thị phần đóng tàu, Trung Quốc dẫn đầu với 55% tổng giá trị, Hàn Quốc vị trí thứ 2 với 26%, Nhật Bản đứng thứ 3 với 18%. Việt Nam đứng ở vị trí thứ 7 nhưng tỷ lệ đóng tàu chỉ chiếm 0,61% (chưa đến 1%) về sản lượng.
Kết luận số 18-KL/TW năm 2026 của Hội nghị Trung ương 2 tiếp tục khẳng định vai trò của ngành đóng tàu khi xác định đây là “công nghiệp nền tảng quốc gia”; việc đặt ngành đóng tàu vào vị trí của một ngành công nghiệp nền tảng cho thấy nhận thức chiến lược về vai trò không chỉ về kinh tế mà còn về công nghiệp hóa, tự chủ công nghệ, logistics và an ninh quốc gia của lĩnh vực này.
Nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp đóng tàu, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam kiến nghị bổ sung ngành đóng tàu vào danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển; được hưởng ưu đãi; miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng đã hoàn thiện và trình Chính phủ đề án nâng cao năng lực các doanh nghiệp đóng tàu trong nước, trong đó đã đề xuất nhiều chính sách tài chính, thuế, phí, quy hoạch để phát triển ngành công nghiệp tàu thủy.