Tuổi già mưu sinh: Thương 'bác tài' cao tuổi ngắc ngoải cuốc xe nhọc nhằn

Những năm về trước, ở TP.HCM có nhiều người mưu sinh bằng nghề đạp xích lô, chạy xe ôm truyền thống. Nay thì mỏi mắt mới tìm thấy những người sống bằng nghề này, nhưng đó lại là những cụ già "gần đất xa trời". Nếu chịu khó đi quanh khắp các nẻo đường, nhất là các khu chợ, cũng tìm được một số cụ vẫn sống lây lất nhờ vào những cuốc xe nhọc nhằn.

Mong kiếm cơm qua ngày từ những cuốc xe

10 giờ sáng, trên đoạn đường Ngô Quyền gần chợ Nguyễn Tri Phương, quận 10, chúng tôi gặp một ông cụ tóc bạc trắng ngồi trên chiếc xích lô cũ kỹ đợi khách. Ghé vào hỏi thăm, ông cụ buồn thiu nói: "Từ sáng tới giờ ra đây chưa có cuốc nào để đủ tiền ăn cơm trưa". Hỏi tên, tuổi, ông nói giọng lơ lớ cho biết mình là Phương Phẩm Chiêu, 80 tuổi, người Hoa, không vợ con.

Cụ Chiêu thuê cái phòng trọ bé như chiếc hộp, có người gọi là phòng trọ "quan tài" trong một con hẻm ở quận 11. Đó là nơi cụ về tắm rửa, ngả tạm lưng qua đêm.

Mỗi ngày, từ phòng trọ, cụ ông "gần đất, xa trời" này chầm chậm đạp xích lô ra khu vực gần chợ Nguyễn Tri Phương chờ khách mối để kiếm những cuốc xe đi đoạn ngắn chỉ từ 15.000 - 20.000 đồng.

Khách mối của cụ Chiêu là mấy bà cụ lớn tuổi ở gần đó đi chợ mua thức ăn. Nhưng không phải ngày nào mấy bà cụ khách mối cũng đi chợ, nên cụ Chiêu cứ đợi chờ và hy vọng.

Cụ Chiêu cho biết mình mồ côi cha mẹ từ lúc mới 8 tuổi. 9 tuổi, cụ đã theo người chú làm đèn cầy, sau đó làm thợ bạc...

Đưa cánh tay còn hằn thương tích, cụ trải lòng: "Tôi bị thương trong chiến tranh. Không biết làm cái nghề gì để sống nên mượn tiền mua chiếc xích lô này chạy từ năm 1978 tới bây giờ. Mấy chục năm trước, tôi còn sức nên có cuốc chạy mấy chục cây số. Hồi đó đạp xích lô thu nhập khá, bây giờ chỉ mong kiếm ngày hai bữa cơm".

Chúng tôi hỏi tuổi già mà sống một mình như vậy lỡ đau ốm ai lo. Cụ Chiêu trút tâm sự nghe nghẹn lòng: "Chừ thân tôi phú cho trời cho Phật chứ có ai mà lo. Nhiều khi bịnh, chạy xe có dư mấy chục ngàn thì mua thuốc uống, còn không có đồng nào thì nằm ít bữa cho khỏe rồi lại ra đường chạy xích lô".

U8o phiêu dạt trên chiếc xích lô

Những đêm tham gia đội phát cháo đêm cho người vô gia cư, chúng tôi luôn gặp một cụ ông ngủ thiếp trên chiếc xích lô ở góc đường Hai Bà Trưng - Lý Chính Thắng (Q.3, TP.HCM). Vài lần đánh thức nhưng cụ ông cứ ngủ li bì nên chúng tôi không hỏi được gì. 6 giờ sáng hôm sau, chúng tôi quay lại góc đường này thì đúng lúc ông cụ thức dậy. Cụ cho biết mình tên Long, 75 tuổi, gốc người Sài Gòn.

"Tua" lại đời mình, cụ Long tâm sự lúc bổng lúc trầm: "Hồi xưa, tui là con nhà khá giả. Cha tui làm công chức ngành hỏa xa từ thời Pháp. Sau này, gia đình tui xuống cấp. Tui bắt đầu mưu sinh bằng nghề phụ hồ, rồi sắm xích lô chủ yếu để chở hàng hơn 20 năm nay rồi".

Theo ông cụ 75 tuổi này, thời còn sung sức, ông chuyên chở sắt phế liệu, ván xây dựng. Có những chuyến hàng từ 500 - 700 kg sắt, ông "cân hết" và xa mấy cũng đi. Thời đó, tiền chạy xích lô không chỉ lo tốt cho cuộc sống của mình ở đất Sài Gòn mà ông Long mỗi tháng đều gửi tiền về cho vợ quê ở miền Tây.

Chúng tôi hỏi bây giờ có còn đạp xích lô chở hàng hoặc chở người để kiếm tiền sinh sống không, cụ Long lắc đầu rồi thở dài nói: "Tui còn sức đâu mà chở hàng, chở người. Cái bao tử tui nó như hố bom rồi. Đi khám bác sĩ kêu 'bố ơi, bao tử bố loét nặng quá'. Tui thức ăn gì cứng là cái bao tử nó đau chịu không nổi, ăn thức ăn cứng là bị trào ra liền. Biết bịnh nặng rồi nhưng không có tiền chữa bệnh".

"Vậy cụ làm gì để có tiền sống?", chúng tôi băn khoăn. Cụ ông vô gia cư này cho biết mỗi ngày ông cũng ráng sức để đạp chiếc xích lô đi khắp nơi để mua rẻ hoặc nhặt những thùng giấy ở các cửa hàng bỏ ra để mang đến vựa ve chai bán.

"Tự kiếm được đồng nào hay đồng nấy. Cũng may là người Sài Gòn rất tốt bụng nên những người vô gia cư như tui tôi được tặng khi thì gói xôi, khi thì ổ bánh mì, khi hộp cơm. Có thằng em út cũng thương tui nên lâu lâu nó ghé cho tiền".

Gần 8 giờ sáng, cụ Long lên chiếc xích lô bệ rạc như cơ thể già nua, bệnh tật của mình để rảo khắp nơi tìm thùng các - tông. Được biết, buổi trưa thì cụ sẽ chọn công viên Gia Định ở Q.Phú Nhuận để ngủ. Hỏi cụ những lúc mưa thì trú ở đâu, cụ nói "gầm cầu vượt".

Cụ ông lai Pháp mưu sinh bằng xe ôm truyền thống

Đều đặn 5 giờ sáng, cụ Sơn (biệt danh Sơn lai) chạy chiếc xe Honda ra "đóng chốt" ở trước cửa hàng Bách Hóa Xanh nằm trên đường Bình Trị Đông, Q.Bình Tân gần nhà chờ khách. Với cụ ông 73 tuổi, có cha là người Pháp nhưng thất lạc biền biệt này, ngày nào kiếm được trên 100.000 đồng từ việc chạy xe ôm truyền thống đã coi như "trúng mánh".

Gặp cụ Sơn gần 11 giờ trưa, chúng tôi hỏi đã chạy được mấy cuốc xe rồi. Gương mặt tiu nghỉu, cụ Sơn tâm sự: "Tui không biết xài điện thoại cảm ứng nên không chạy xe công nghệ được. Còn chạy xe ôm truyền thống thì kiếm tiền khó quá. Từ sáng tới giờ mới chạy một cuốc, chưa đủ dĩa cơm trưa".

Theo lời cụ Sơn, trước đây ông làm nghề thợ mộc, thợ sơn. Bao nhiêu năm làm thợ, chắt bóp, ông cũng mua được căn nhà để sống. Một phụ nữ đã có con riêng nhưng gãy gánh uyên ương giữa đường, ông thấy thương nên rước về cùng chung sống. "Tui với bả sống chung nhà, nhưng làm riêng ăn riêng vì muốn để mẹ con bả dễ xử", cụ Sơn thổ lộ.

Nếu không có sự cố bất ngờ về sức khỏe, công việc làm thợ sơn lành nghề của cụ Sơn có thể nuôi ổn bản thân mình. Đang hành nghề thợ sơn, cụ Sơn bị tai biến phải nghỉ việc.

"Tính tui không muốn phụ thuộc vào ai hết nên sau khi bệnh tạm phục hồi, tui sắm chiếc Honda để chạy xe ôm. Đôi tay của tui vẫn còn rất yếu nhưng vì miếng cơm mà phải ráng gồng", cụ Sơn giãi bày.

Ông cụ lai Pháp cho biết thêm, ít ai đi đường dài mà chọn những ông cụ tuổi cao sức yếu chạy xe ôm. Nhưng lâu lâu có những người yêu cầu chở đi xa thì cụ mừng húm.

"Mới đây có người bảo tui chở đi Tây Ninh rồi chở về lại Sài Gòn với 300 ngàn. Đó là cuốc xe đặc biệt nhất trong năm", cụ Sơn cho hay.

Theo Thiên Thảo (TNO)