Năm học 2026-2027, khoảng 17.000 sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội cùng hàng nghìn sinh viên một số trường đại học khác chuyển về Hòa Lạc, khiến nhu cầu thuê nhà trọ tại khu vực này tăng mạnh.
Theo phản ánh của VTV, tại Hòa Lạc và Hạ Bằng hiện có hơn 100 nhà trọ quy mô trên 5 tầng. Phần lớn được xây dựng khoảng 6 năm trước. Một số công trình tồn tại vi phạm về trật tự xây dựng như xây dựng trên đất nông trường, xây vượt tầng hoặc xây dựng không phép; nhiều công trình chưa được thẩm duyệt thiết kế về an toàn PCCC.
Thực tế tại một số nhà trọ cho thấy, điều kiện bảo đảm an toàn còn nhiều vấn đề. Có công trình 5 tầng với hành lang chật hẹp, cửa sổ bị bịt kín bằng song sắt, lối thoát chủ yếu qua cửa cuốn và 1 cầu thang nhỏ. 1 nhà trọ khác gồm 2 tòa nhà 5 tầng, khoảng 50 phòng cũng có cửa sổ bị bịt kín bằng song sắt.
Tại một nhà trọ 6 tầng, khoảng 80 phòng, tầng 1 vừa có cửa hàng tạp hóa vừa kết hợp dịch vụ giặt là. Khu vực này có nhiều vật liệu dễ cháy nhưng chưa có giải pháp ngăn cháy lan phù hợp.
Đáng chú ý, tại 1 nhà trọ 9 tầng ở xã Hạ Bằng, tầng 1 được sử dụng để xe máy và sạc xe điện, phía trên có gần 80 phòng trọ sinh viên. Sau khi chính quyền thông báo cắt điện, nước đối với các công trình vi phạm, cơ sở này vẫn tìm cách duy trì hoạt động bằng nguồn điện từ các nhà dân xung quanh. Trong khi đó, một số sinh viên vẫn ở lại do khu vực xung quanh khan hiếm phòng trọ.
Theo quy định hiện hành, đối với nhà ở 1 tầng có thiết kế nhiều căn hộ, phòng ở để cho thuê, diện tích sử dụng bình quân tối thiểu là 8 m²/người, không tính diện tích khu phụ. Loại hình nhà ở này phải đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, an toàn cho người thuê, xây dựng, vệ sinh môi trường và PCCC theo quy định của pháp luật.
Quy định này không đồng nghĩa với việc mọi loại nhà trọ, đặc biệt nhà ở riêng lẻ nhiều tầng, nhiều căn hộ, đều áp dụng mức tối thiểu 8 m²/người. Với các công trình cao tầng, yêu cầu an toàn còn gắn với điều kiện xây dựng, PCCC, lối thoát nạn và khả năng ngăn cháy lan.
Thực tế tại Hòa Lạc cho thấy, bài toán nhà trọ đang đứng giữa 2 yêu cầu: đáp ứng nhu cầu chỗ ở ngày càng tăng của sinh viên và bảo đảm an toàn cho người thuê.
Việc xử lý các công trình không bảo đảm điều kiện PCCC là cần thiết, song cũng đặt ra yêu cầu về phương án chỗ ở thay thế khi hàng nghìn sinh viên có thể phải rời những cơ sở vi phạm.
Trong bối cảnh Hòa Lạc tiếp tục thu hút đông sinh viên, việc phát triển nguồn cung nhà trọ cần đi cùng yêu cầu bảo đảm an toàn ngay từ khâu xây dựng, quản lý và đưa công trình vào sử dụng.
