Nhằm xây dựng khung tiêu chuẩn và trình tự, thủ tục, hồ sơ xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu”, ngày 11-11-2024, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 60/2024/QĐ-UBND hướng dẫn tổ chức thực hiện.
Ông Nguyễn Văn Hạnh-Phó Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch-cho biết: Cuối năm 2024, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 60/2024/QĐ-UBND quy định chi tiết tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu”.
Công tác xây dựng đời sống văn hóa được cụ thể hóa với những tiêu chí rõ ràng đã góp phần thực hiện tốt phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, làm cho văn hóa gắn kết chặt chẽ với đời sống xã hội, nâng cao dân trí, bảo đảm nhu cầu hưởng thụ về vật chất và tinh thần của người dân.
Tại xã Ia Din (huyện Đức Cơ), ngay từ đầu năm, việc tuyên truyền xây dựng các danh hiệu văn hóa được triển khai kịp thời, đa dạng về nội dung, phong phú về hình thức. Ông Rơ Châm Săn-Công chức Văn hóa-Thông tin xã Ia Din-cho hay: Trên cơ sở quy định của tỉnh, từ đầu năm, xã đã tiến hành họp dân để triển khai quy định về xét tặng các danh hiệu văn hóa, gửi phiếu chấm điểm từng tiêu chí. Đến tháng 11, xã họp dân, bình xét danh hiệu văn hóa.
Trên cơ sở chấm điểm các tiêu chí, một số gia đình đã tự giác rút khỏi danh sách công nhận danh hiệu văn hóa. Năm 2024, toàn xã có trên 90% hộ đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”; 8 thôn, làng đạt danh hiệu văn hóa.
Ông Võ Sỹ Bình-Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện Đức Cơ-cho biết: “Trên cơ sở bình xét thực tế, việc đăng ký, đánh giá, công nhận danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu” được triển khai đúng quy trình, đánh giá thực chất. Đầu năm, Ban Chỉ đạo huyện triển khai đến các xã, thị trấn về các phiếu chấm điểm các tiêu chí văn hóa để làm cơ sở xây dựng và xét tặng các danh hiệu vào cuối năm”.
Còn tại TP. Pleiku, công tác bình xét, công nhận các danh hiệu văn hóa cũng được triển khai thực hiện nghiêm túc, bảo đảm đúng quy định. Năm 2024, thành phố có 97,7% số hộ đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”, vượt chỉ tiêu đề ra; 175/175 thôn, làng, tổ dân phố văn hóa, đạt 100% so với tổng số đăng ký.
Ông Nguyễn Xuân Hà-Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin thành phố-chia sẻ: “Việc triển khai xây dựng bộ tiêu chí văn hóa tạo động lực để các địa phương đầu tư xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa ở cơ sở, các tuyến đường được mở rộng, nhà văn hóa xây dựng khang trang, hệ thống đèn chiếu sáng đồng bộ... Nhờ đó, các hoạt động văn hóa, thể thao phát triển mạnh, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân”.
Tuy nhiên, theo Ban Chỉ đạo tỉnh, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bình xét, công nhận các danh hiệu văn hóa ở cơ sở vẫn còn bộc lộ một số bất cập, khó khăn như: việc công nhận các danh hiệu văn hóa có nơi còn mang tính hình thức; tỷ lệ gia đình, đơn vị đạt danh hiệu tăng nhưng chất lượng thực hiện các tiêu chí không cao...
Từ thực tế của địa phương, ông Rơ Lan Văn-Trưởng thôn Yít Tú (xã Ia Din) cho hay: “Việc chấm điểm một số tiêu chí “Gia đình văn hóa”, “Thôn, tổ dân phố văn hóa” còn gặp khó khăn. Ví dụ như việc quy định không thả rông vật nuôi, gia đình không có con tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống là tiêu chí phải có chế tài cụ thể mới thực hiện được. Hay tiêu chí có nhà văn hóa để sinh hoạt cộng đồng, có khu thể thao lắp đặt dụng cụ thể thao ngoài trời là khó thực hiện vì ở nông thôn còn nhiều khó khăn về kinh phí đầu tư”.
Tương tự, qua triển khai đánh giá, bình xét, công nhận các tiêu chí văn hóa ở địa phương, ông Ksor Bé-Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Chư Drăng (huyện Krông Pa) cho rằng: Việc thực hiện các tiêu chí văn hóa tại địa phương còn gặp một số khó khăn như: còn xảy ra tình trạng vi phạm an ninh trật tự; chưa đảm bảo 100% hộ gia đình có nhà tiêu, nhà tắm, bể chứa nước sinh hoạt hợp vệ sinh…
“Theo tôi, việc xây dựng các tiêu chí cần có nội dung sát với thực tiễn đời sống, có định mức cụ thể trong đánh giá đạt hay không đạt; đưa ra các tiêu chí phù hợp với danh hiệu để xét đánh giá vào cuối năm là cần thiết”-ông Bé nêu ý kiến.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch nhấn mạnh: Các tiêu chuẩn bình xét công nhận danh hiệu văn hóa cụ thể và đầy đủ, trong đó có bổ sung nhiều nội dung thiết thực, phù hợp thực tế địa phương, bớt các quy định định tính hơn so với các văn bản trước.
Tuy nhiên, trên cơ sở các ý kiến đóng góp, ngành Văn hóa sẽ tổng hợp, đề xuất UBND tỉnh xây dựng các tiêu chí có nội dung sát với thực tiễn đời sống, có định lượng, có tính khả thi trong đánh giá các danh hiệu văn hóa. Đồng thời, quy định cụ thể, chi tiết để chấm đạt hay không đạt, phù hợp, thống nhất, từng bước hoàn thiện các tiêu chuẩn phục vụ công tác bình xét, công nhận các danh hiệu văn hóa ở cơ sở.
