Làng Leng vang tiếng cồng chiêng

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Với lòng nhiệt huyết của anh Đinh Plih cùng sự ủng hộ nhiệt tình của người dân, những năm qua, tiếng cồng chiêng luôn vang vọng ở làng Leng (xã Tơ Tung, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai).
Tháng 7, ở vùng Đông Trường Sơn, nắng vẫn chang chang trên những thớ đất khô. Chỉ khi bước vào ngôi nhà sàn thưng ván gỗ, lợp mái đỏ của làng Leng, chúng tôi mới thấy dịu người trước cái nóng ngày hè oi ả. Ở một góc trang trọng trên vách nhà sàn treo kín bằng khen, giấy khen của các đội cồng chiêng trong làng gợi cho chúng tôi sự tò mò xen lẫn ngạc nhiên, khâm phục. 
Để có được thành quả này không thể không nhắc đến công lao của anh Đinh Phih. Đội trưởng đội chiêng nữ làng Leng Đinh Thị Byer kể: “Có một khoảng thời gian khá dài ở làng thưa bóng cồng chiêng, người biết đánh cồng chiêng cũng lần lượt về với tổ tiên. Cách đây 12 năm, nhờ anh Đinh Phih tuyên truyền, vận động mà người già trong làng thay nhau dạy cồng chiêng cho những người có đam mê. Nhờ đó, các đội chiêng lần lượt ra đời từ đó và duy trì cho đến nay”.
Các thành viên đội chiêng nữ làng Leng thường xuyên tập luyện (ảnh nhân vật cung cấp, chụp trước tháng 4-2021).
Các thành viên đội chiêng nữ làng Leng thường xuyên tập luyện (ảnh nhân vật cung cấp, chụp trước tháng 4-2021).
Chúng tôi gọi điện thoại cho Đinh Plih khi anh đang làm việc tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (thuộc Khu du lịch Đồng Mô, thị xã Sơn Tây, Hà Nội) cùng một số bà con dân làng. Họ được mời ra trình diễn cồng chiêng và những nét văn hóa độc đáo đặc sắc của người Bahnar ở Gia Lai cho du khách thập phương. Khi nghe hỏi về việc khôi phục, bảo tồn không gian văn hóa cồng chiêng, anh Plih khiêm tốn: “Bà con thương thì nói vậy chứ đây là công của cả làng, nhất là những người già. Hồi đó, mình thấy người biết đánh cồng chiêng ở làng thưa thớt dần nên mạnh dạn đến nhà đề nghị những người lớn tuổi vận động dân làng học đánh nhằm bảo tồn nét văn hóa độc đáo của dân tộc. Lúc đầu, có người ủng hộ nhưng cũng có người nói mình làm cái việc đâu đâu. Tuy nhiên, nhiều lần nghe mình trò chuyện, các già thấy ưng bụng nên đã họp làng rồi nói mọi người tập đánh cồng chiêng để phục vụ việc làng. Cũng từ dạo đó, làng đã thành lập được nhiều đội cồng chiêng”. 
Ngồi trong ngôi nhà sàn đẹp đẽ khiến tôi muốn được nghe tiếng cồng chiêng, thưởng thức điệu xoang của người làng Leng. Ở ngôi làng có hơn 70 hộ, chủ yếu là người Bahnar mà có đến 3 đội chiêng: nam, nữ, thiếu nhi và hơn 90% người biết đánh cồng chiêng thì ước muốn ấy thật giản đơn. Nhưng vì nhiều lý do, lại cần đảm bảo an toàn trong phòng dịch Covid-19, các đội không thể tập trung đủ quân số nên vài thành viên đội chiêng nữ của làng chỉ trình diễn cho chúng tôi nghe một đoạn nhạc. Đôi bàn tay chai sạn qua bao mùa rẫy của họ nhẹ nhàng gõ vào nhạc cụ phát ra những thanh âm mê đắm lòng người. 
6. Anh Đinh Plih (đứng giữa) và các nghệ nhân làng Leng chụp hình lưu niệm với đoàn khách tham quan Khu Du lịch Đồng Mô. Ảnh NVCC
Các nghệ nhân làng Leng chụp hình lưu niệm với khách tham quan Khu Du lịch Đồng Mô (ảnh nhân vật cung cấp, chụp trước tháng 4-2021).
Bà Đinh Thị Khop-thành viên của đội chiêng nữ làng Leng-bộc bạch: “Đội chiêng nữ được thành lập đầu năm 2015. Trước đó, chị em chúng tôi chỉ biết múa xoang. Thấy cánh đàn ông đánh cồng chiêng thích quá, chúng tôi rủ nhau học. Cứ 7 giờ tối, chúng tôi ra nhà sàn của làng để được ông Đinh Jram, Đinh Yep, Đinh Plih… dạy đánh chiêng. Ban đầu cũng gặp nhiều khó khăn lắm nhưng tự động viên là học để sau này biểu diễn trong các lễ hội của làng nên ai cũng cố gắng hết sức rồi quen. Thành viên của đội ngày một đông hơn. Hiện có khoảng 30 chị em biết đánh chiêng. Ở làng còn có đội chiêng của trẻ em. Đội này có lực lượng đông đảo nhất, khoảng 45-50 cháu. Mấy năm nay, các đội chiêng của làng liên tục được mời đi biểu diễn gần xa. Chúng tôi thấy phấn khởi vì đã giữ gìn được văn hóa cồng chiêng đặc trưng của người Bahnar và phổ biến cho người nơi khác xem”.
Cồng chiêng cũng đã giúp người dân làng Leng gắn kết với nhau hơn. Một bộ cồng chiêng mới mua của làng trị giá vài chục triệu đồng là từ nguồn quỹ của các đội cồng chiêng tích cóp sau những lần tham gia biểu diễn. Ngoài ra, các thành viên trích tiền quỹ mua bò cho một số hộ dân nghèo nuôi. “Chúng tôi trích quỹ mua bò mẹ cho hộ nghèo nuôi. Sau này, phân chia số bò con mà bò mẹ đẻ ra ở mỗi gia đình. Việc này giúp hộ nghèo vươn lên trong cuộc sống và gầy thêm nguồn quỹ chung”-chị Byer chia sẻ.
Làng Leng giờ là điểm đến của nhiều du khách trong và ngoài tỉnh. Du khách đến xã Tơ Tung sẽ tham quan Khu di tích văn hóa Làng kháng chiến Stơr và Nhà lưu niệm Anh hùng Núp rồi về làng Leng tìm hiểu công tác bảo tồn cồng chiêng của người Bahnar. Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Xuân Nam-Chủ tịch UBND xã Tơ Tung-cho biết: “Người dân làng Leng làm rất tốt công tác giữ gìn không gian văn hóa cồng chiêng. Đa phần bà con đều biết đánh cồng chiêng. Làng có 73 hộ nhưng có 30 bộ cồng chiêng với 3 đội chiêng được duy trì. Hiện nay, chúng tôi tập trung hỗ trợ kinh phí, triển khai các mô hình mới để giúp dân làng phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững, đồng thời tuyên truyền bà con tiếp tục duy trì và phát huy nét đẹp trong việc bảo tồn không gian văn hóa cồng chiêng”.
HOÀNH SƠN

Có thể bạn quan tâm

Tùy theo điều kiện của từng gia đình để chuẩn bị quy mô lễ cúng lớn hay nhỏ

Gia Lai: Độc đáo lễ thổi tai của người Jrai

(GLO)- Nằm trong chuỗi các hoạt động Lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui huyện Phú Thiện năm 2025, sáng 27-3, tại xã Ia Yeng đã diễn ra lễ thổi tai của người Jrai. Nghi lễ được tái hiện rõ nét giúp du khách hiểu được ý nghĩa văn hóa tâm linh trong đời sống của người Jrai nơi đây.

Lễ cầu mưa trên đỉnh núi thần: Di sản đặc biệt

Lễ cầu mưa trên đỉnh núi thần: Di sản đặc biệt

(GLO)- Trên đời có thực sự tồn tại những con người có quyền năng hô mưa gọi gió? Chính hiện thực và truyền thuyết hư ảo đan cài vào nhau khiến lễ cầu mưa của Yang Pơtao Apui ở thung lũng Ayun Hạ trở thành một hiện tượng đặc biệt, hấp dẫn bởi sự linh thiêng, huyền bí.

Tự hào con cháu Hai Bà Trưng

Tự hào con cháu Hai Bà Trưng

(GLO)- Đền thờ Hai Bà Trưng là di tích quốc gia đặc biệt, tọa lạc tại thôn Hạ Lôi, xã Mê Linh, huyện Mê Linh, TP. Hà Nội. Đây cũng là quê hương của Hai Bà Trưng-những nữ tướng anh hùng đã nổi dậy chống quân xâm lược nhà Hán.

 Linh thiêng lễ cúng Quý Xuân tại An Khê. Ảnh: Ngọc Minh

Linh thiêng lễ cúng Quý Xuân tại An Khê

(GLO)- Ngày 8 và 9-3 (nhằm mùng 9 và 10-2 âm lịch), Ban Nghi lễ đình An Khê tổ chức lễ cúng Quý Xuân tại An Khê trường và An Khê đình thuộc Khu di tích Tây Sơn Thượng đạo (thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai).

Phục dựng lễ mừng lúa mới của người Jrai. Ảnh: Lam Nguyên

Nghĩ suy trong mùa lễ hội

(GLO)- Lễ hội là sinh hoạt văn hóa dân gian đậm tính cộng đồng và được tổ chức khắp mọi miền đất nước. Ngoài 2 dân tộc bản địa Jrai và Bahnar, trên địa bàn tỉnh Gia Lai còn có 42 dân tộc anh em khác sinh sống với bản sắc văn hóa lễ hội độc đáo.

Nối nghề

Nối nghề

Lần đầu tiên nghệ nhân Y Pư giới thiệu nghề làm gốm thủ công tại Bảo tàng tỉnh trong khuôn khổ Tuần lễ Văn hóa - Du lịch tỉnh Kon Tum lần thứ 3 (năm 2016) đã để lại ấn tượng đẹp.

Ông Đinh Plih sắp xếp bộ cồng chiêng và các vật dụng sẵn sàng đem theo khi đi trình diễn, quảng bá văn hóa dân tộc Bahnar. Ảnh: N.M

Đinh Plih: Tự hào “vốn liếng” văn hóa Bahnar

(GLO)- “Ý nghĩa của công việc không phải chỉ nằm ở chỗ tiền bạc mà còn ở nhu cầu về tinh thần, biểu hiện của giá trị, một vốn liếng để tự hào”. Câu nói này thật đúng đối với ông Đinh Plih (xã Tơ Tung, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai). Với ông, hạnh phúc đơn giản là bản thân được sống trọn với đam mê.

Sức sống của lễ hội Tây Nguyên

Sức sống của lễ hội Tây Nguyên

(GLO)- Hoa pơ lang thắp lửa cuối khu nhà mồ làng Pyang, thị trấn Kông Chro, tỉnh Gia Lai. Nổi bật giữa lớp lớp nhà mồ cũ là 3 nhà mồ mới làm. Đó là những dấu hiệu mùa lễ hội giữa núi rừng Trường Sơn.

Lễ bỏ mả của người Bahnar ở Kông Chro

Lễ bỏ mả của người Bahnar ở Kông Chro

(GLO)- Từ 21 đến 23-2, làng Pyang (thị trấn Kông Chro, huyện Kông Chro, tỉnh Gia Lai) tưng bừng tổ chức lễ bỏ mả-một trong những lễ hội lớn và đặc sắc nhất của người Bahnar Đông Trường Sơn

Lễ báo hiếu: Thơm thảo tấm lòng con cái

Lễ báo hiếu, thơm thảo tấm lòng con cái

(GLO)- Trong đời sống sinh hoạt hàng ngày, người Bahnar luôn nhắc nhau: “Phải kính trọng cha mẹ như mặt trăng, kính trọng ông bà như mặt trời”. Khi đã trưởng thành, con cái đều nghĩ đến việc tổ chức lễ báo hiếu cha mẹ (teh nhung ăn kră).