Còn với người ở miền núi, cứ ở đâu mướt xanh mời gọi là đường xuân, cứ nghe tiếng chim hót là ngày đẹp trời đang đón đợi.
Ngày nhỏ, tôi đắm chìm vào một giấc mơ xanh của riêng mình. Miền kỳ ảo đó thực ra đâu có xa xôi gì, chỉ là con đường mòn lầm lũi phía sau nhà, là khoảng đồi với những tảng đá to như con voi nằm im lìm. Tôi ngồi trên đá, ngắm những cái mầm bắt đầu mọc lên nhưng đã khiến cây cối khác đi, làm cho đất trống hẹp lại, bầu trời như rộng thêm.
Có lần, em gái theo tôi lên đồi rồi bảo: “Em nhìn mãi cả tuần nay mà thấy trên mặt đất chả có gì thay đổi cả”. Tôi biết, nó còn mải chơi với lũ bạn nên không đủ kiên trì và nhẫn nại để theo dõi từng sự thay đổi nhỏ nhất. Cái mầm này đã nhú lên cao hơn gai nhọn, chiếc lá non kia đã rõ hình hài, cỏ dại đã lấp đầy dấu chân và cả vết gãy của cành đã khô nhựa.
Sau này, khi đã ở tuổi trung niên, tôi ngẫm ra và thầm cảm phục mẹ. Với một đứa trẻ mới lớn đầy hiếu động, bà không quát nạt mà dặn tôi đi trông đồi, ngó vườn. Thực ra, mùa này, cây chưa có quả để chim muông, chuột, sóc… về phá nên đâu có phải trông chừng. Trông là trông ngóng, đón đợi mùa xuân làm đổi thay tất cả. Ngóng đợi sự sinh sôi kỳ diệu của vạn vật. Mùa xuân đến làm cây cỏ và muôn loài đẹp lạ thường.
Cái cây cả năm với gai nhọn, lá già thì giờ non tơ, mướt mát. Ngay cả đến loài cây dại khô cằn tưởng như chỉ cần gặp mồi lửa là cháy rụi thì bỗng nở hoa. Xanh từ ngày này qua ngày khác, xanh từ vườn này sang vườn khác, núi nọ sang núi kia… khiến cho giấc ngủ của tôi cũng đầy ắp một màu xanh như thế.
Tôi từng mơ mình lạc vào một thế giới xanh. Ở đó, không có cây nào già đi, chúng cứ xanh hiền hòa, những chiếc gai cũng xanh, rễ cũng xanh và lá già khi rụng xuống vẫn chưa phai màu xanh ấy. Tôi bị đánh thức bởi tiếng mẹ gọi dậy đi học mà vẫn còn vương vấn. Có lẽ chẳng bao giờ ta mơ lại được một giấc mơ hồn nhiên của tuổi thơ.
Nhưng mùa hè năm đó, nhà tôi đã không còn ở đây nữa. Giấc mộng đồng bằng mà bố mẹ tôi ấp ủ bấy lâu được hiện thực hóa bằng chuyến xe tải gấp gáp chở đủ thứ bàn, ghế, giường, tủ… Trước lúc lên xe, tôi chỉ kịp bẻ một cành hoa đem theo, đấy là loại hoa dại mà tôi thích nhất.
Nhưng mọi sự vật đâu chống được quy luật của thời gian. Cành hoa héo dần, tôi đem lá cây phơi khô ép vào trang vở, rồi chiếc lá ấy cũng mục dần. Tôi bước xuống cầu thang, thấy mẹ ngồi nhặt rau, tóc mẹ đã bạc trắng từ bao giờ. Hình như mái tóc đen của một thời trẻ trung cũng như mầm xanh của cuộc đời. Tóc mẹ vốn mềm mượt giờ đã bị đánh thức bởi tuổi tác. Tôi giật mình nhận ra giấc mơ xanh tựa như sự hồn nhiên của mình đã tan biến từ bao giờ.
Rồi tôi quyết đi tìm giấc mơ xanh ngày xưa ấy trong tranh vẽ. Nhưng, khi cầm cây cọ lên, đầu óc tôi chỉ còn lại những ý nghĩ cằn khô. Tôi ngẫm nghĩ nhiều ngày rồi thật may mắn thông qua một người bạn đã mua lại được một mảnh đất nhỏ cách nhà cũ của tôi không xa. Trên mảnh đất đó, tôi dựng một căn nhà nhỏ. Trong căn nhà ấy, tôi bài trí đồ đạc đơn giản, chỉ có cửa sổ khá rộng, trổ sang phía nhà xưa. Và trên những gì còn sót lại, tôi vẽ những bức tranh bằng sự rung cảm của mình. Màu sắc và mảng khối hiện ra, tôi như tìm thấy đường về ký ức.
Mùa xuân này, tôi đã có một mùa xanh cho riêng mình. Màu xanh từ ngày xưa gắn kết với hôm nay để bất giác nhận ra, mình chưa từng mất đi điều gì nếu thực sự trong lòng vẫn thấy bình yên.
