Những ngày này, dạo quanh các cung đường ở xã Gào, chạm vào ánh nhìn của tôi là từng vạt, từng vạt bông bay nối nhau bung biêng những cánh hoa màu trắng nhỏ xinh đung đưa theo làn gió. Dẫu neo cành ở hai bên đường làng, bãi đất trống, nơi hàng rào ngõ nhỏ, trong khoảnh đất phía cuối rẫy cà phê hay nép mình bên những tàng thông, loài thân thảo mảnh mai ấy vẫn mạnh mẽ vươn cành, tươi ngời sắc hoa.
Cây bông bay (cỏ Lào, cỏ hôi...) là loài thân bụi, mọc thành cụm lớn, thân cao ngang ánh nhìn, nương vào nhau mà sinh sôi nảy nở. Mùa này, vòm trời Tây Nguyên như cao hơn, rộng hơn để ấp ôm cho trọn vẹn sắc xanh đậm của lá, sắc trắng tinh khôi của hoa hòa cùng sắc nâu ấm nồng của đất. Dạo bước dưới những tán thông vi vu gió, tôi như cảm được cả chút hương nồng nồng, ấm vị cay của vạt hoa bông bay vô ưu gần đó. Màu trắng ngần của hoa quyện vào màu xanh sẫm của lá thông đem đến một vẻ đẹp riêng có cho góc nhỏ cao nguyên còn đó những hoang sơ này.
Mà cái sắc hoa cũng thật thi vị. Dưới nắng vàng như tơ là miên man sắc trắng của hoa. Vào mùa hoa, khắp không gian nơi cây mọc rợp một màu trắng dịu nhẹ, y như những chùm bông mềm mại, cảm giác như chỉ cần chạm nhẹ là từng cánh nhỏ li ti cũng nương theo gió về trời. Cũng có chỗ, có nơi, lúc mới nở, hoa sở hữu sắc hồng phơn phớt hoặc điểm xuyết nét tím nhạt bâng khuâng đầy nhớ thương. Dưới nắng vàng mơ, hoa nói lời tình tự, nghe dịu êm như lời bà kể về nguồn gốc của đời cây di cư tới đồng đất quê ta năm nào.
Bà tôi bảo rằng, cây bông bay vẫn thường được mọi người biết đến với tên gọi thân thương như bớp bớp, cỏ Lào, cỏ hôi... Bà từng đọc một tài liệu viết rằng, đây là loài cây nằm trong diện quan trọng của thảm thực vật, có nguồn gốc từ Caribe và Bắc Mỹ, sau đó thì phát tán sang các châu lục khác. Tại nước ta, loài thân thảo này được các nhà thực vật học ghi nhận vào khoảng năm 1930, khi phong trào cộng sản phát triển mạnh mẽ. Có lẽ vì thế mà cây còn được gọi là cây cộng sản.
Loài cây có sức sống mạnh mẽ ấy gắn liền với năm tháng ấu thơ, với những kỷ niệm thời hoa niên của bà. Chỉ cần thấy hoa là cả một miền ký ức lại ùa về, lấp lánh trong tiết trời se sắt của ngày đông. Không những thế, đây còn là một trong những loài cây hữu ích, được biết đến nhiều trong y học dân gian, có tác dụng cầm máu, làm lành vết thương… Ngày nhỏ, lúc bà cùng chúng bạn chơi đùa, nếu chẳng may có ai bị ngã, trầy xước đầu gối thì chỉ cần ngắt nắm lá cây, nhai cho nát rồi đắp lên cầm máu. Giản đơn vậy thôi nhưng rất hiệu nghiệm. Sau này, y học phát triển, người ta đã nghiên cứu và phát hiện loài cây này còn có khả năng chữa trị một số chứng bệnh khác nữa.
Trò chuyện cùng tôi hôm ấy trên cung đường dẫn vào xã Gào là một người dân ở làng C. Thấy tôi đứng bên đường, ngó nghiêng chụp ảnh vạt hoa bông bay, ông dừng xe bắt chuyện. Ông cười bảo: “Chụp hoa bông bay à, ở làng mình nhiều lắm. Lâu lâu, mình cũng gặp mấy người đi qua làng, qua xã rồi dừng lại chụp ảnh với hoa. Năm nào, mùa này hoa cũng nở nên thấy quen thuộc lắm. Với người dân làng mình, cứ thấy hoa nở là biết gần tới Tết rồi”.
Nghe ông nói chuyện, tôi bất chợt giật mình. Ừ nhỉ, mới đó mà đã gần hết năm. Thì như câu chuyện của chúng tôi, mới đôi ba câu mà chiều đã buông hơi lạnh. Thoáng chốc, chiều dần nghiêng về phía chân trời. Phía cuối con đường, ánh ngày vẽ vào vầng mây nét son màu tím. Trôi cùng hoa trong se se hương gió, chiều chảy vào tim tôi nỗi bịn rịn của mùa-mùa hoa bông bay.
Vậy là, tôi có thêm cho mình một mùa hoa hoài gọi nhớ thương ở nơi vùng đất bazan tình nghĩa này.
