FULRO và dấu tích tội ác trên vùng đất Tây Nguyên

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Sau năm 1975, FULRO được sự hậu thuẫn của các tổ chức phản động lưu vong vẫn ráo riết hoạt động, thực hiện âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân, đòi ly khai Tây Nguyên. Dưới sự giật dây của những 'ông chủ' ở nước ngoài, tổ chức này đã gây ra hàng loạt vụ tập kích ở nhiều buôn làng, sát hại và làm bị thương hàng nghìn người dân vô tội, trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng cho đồng bào Tây Nguyên.

Chứng tích tội ác ở Cổng Trời

Mưa chiều rả rích giữa rừng già, nhà bia rêu phong lọt thỏm ở Cổng Trời (xã Lát, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng) trở nên quạnh quẽ. Nhìn dòng tên hằn trên bia đá, ai cũng xót xa. Các anh hi sinh khi tuổi đời mới ngoài đôi mươi. Những người đã ngã xuống, ngay chính nơi này ngày 21/8/1980, là minh chứng tội ác mà FULRO (Mặt trận thống nhất đấu tranh của các sắc tộc bị áp bức) đã gieo rắc cho đồng bào Tây Nguyên.

Chuyến công tác định mệnh của 12 người, gồm 10 y, bác sĩ của huyện Lạc Dương, 2 giao liên bưu điện tỉnh Lâm Đồng đã trúng phục kích của tổ chức này. Trước đó một ngày, Trung tâm Y tế huyện Lạc Dương nhận được thông tin dịch bệnh hoành hành tại khu vực Đầm Ròn. Dù biết đó là cái nôi của FULRO nhưng nhiều người trẻ, phần lớn vẫn chưa lập gia đình đã xung phong lên đường.

Tây Nguyên vào mùa lễ hội.

Tây Nguyên vào mùa lễ hội.

Chuyến xe khởi hành lúc rạng sáng, ì ạch bám đường, xuyên qua những cánh rừng già. Dọc đường, các anh vừa nhai ngô rang chống đói vừa phác thảo kế hoạch triển khai dập dịch. Tới dốc Cổng Trời, xe đang chồm lên, hụp xuống, nhả khói đen xì, cố bám lấy mặt đường trơn trượt thì bất ngờ tiếng súng rền vang. Nhiều người trong xe trúng đạn, chỉ kịp ú ớ rồi trút hơi thở cuối cùng. Tiếng súng chát chúa vẫn dồn dập liên hồi, nã thẳng vào xe ôtô đang bốc cháy dữ dội. Người bị bắn chết nằm la liệt dưới đất, trong xe… Có người lúc tử vong trong miệng vẫn còn ngô rang ăn chống đói.

Vụ tập kích chớp nhoáng của FULRO đã tước đi sinh mạng của 11 người, duy nhất anh Lê Văn Đường may mắn sống sót. Những tội ác như vậy của FULRO gieo rắc khắp nơi ở Tây Nguyên sau năm 1975, gây ra biết bao đau thương cho đồng bào nơi đây.

FULRO, tổ chức phản động có ảnh hưởng sâu rộng trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, từng được đế quốc Mỹ và bọn phản động ở nước ngoài nuôi dưỡng nhằm thực hiện âm mưu chính trị lâu dài. Tháng 4/1975, trên đà sụp đổ của chính quyền Sài Gòn, FULRO ở Tây Nguyên chớp thời cơ, nổi dậy đánh cướp vũ khí của chế độ cũ, chiếm cứ một số buôn làng. Chúng ra yêu sách đòi cách mạng phải chia sẻ quyền lực cho chúng. Khi bị ta bác bỏ, FULRO lập tức nổi lên chống chính quyền nhân dân và chế độ mới do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo.

Tổ chức này xây dựng lực lượng, tăng cường thanh thế và thiết lập hệ thống chỉ đạo từ trung ương xuống địa phương. Chúng chủ trương tập kích các cơ quan nhà nước ở cấp huyện, xã, các đơn vị vũ trang bằng hình thức du kích đơn lẻ. Lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, FULRO ra sức xuyên tạc về chế độ, Đảng và Nhà nước, kích động, gây chia rẽ, thù hằn giữa các dân tộc thiểu số với người Kinh. Nguy hiểm hơn, tổ chức này rêu rao rằng, Tây Nguyên là vùng đất của người Thượng, các dân tộc thiểu số nơi đây phải đứng dậy đấu tranh, thành lập nhà nước riêng.

Tháng 5/1976, một số tên cầm đầu FULRO bị giam giữ tại Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) đã vượt ngục ra rừng, ám sát ban lãnh đạo để giành quyền kiểm soát. Y Djao Niê, nguyên Trung tá quân đội Sài Gòn lập nội các mới, tự xưng là “Thiếu tướng”, “Thủ tướng FULRO”, đưa Nahria Ya Duck, người K’ho (ngụ huyện Đơn Dương, Lâm Đồng) lên làm “Phó Thủ tướng thứ nhất” kiêm Tư lệnh vùng 4. Trong khi Y Djao Niê đang bám gót Pôn Pốt bên kia biên giới, “Phó Thủ tướng thứ hai” Paul Yưh người Ê Đê mất uy tín, tất cả quyền lực FULRO nằm trong tay Ya Duck. Từ đây, “Trung ương FULRO” chuyển về vùng rừng Bidoup của Lâm Đồng.

17 năm giải quyết FULRO

Theo Phòng An ninh nội địa Công an tỉnh Lâm Đồng, từ năm 1975 tới 1992, FULRO đã gây ra hàng nghìn vụ hoạt động vũ trang, giết hại và làm bị thương trên 2.000 người, gồm cán bộ, lực lượng vũ trang và đồng bào các dân tộc. Nhiều nơi, FULRO mở chiến dịch vũ trang đánh phá để gây thanh thế, khủng bố tinh thần cán bộ và nhân dân, lôi kéo người vào rừng để bổ sung lực lượng. Thời cao điểm, tổ chức này đã lôi kéo hơn 10.000 thanh niên vào rừng. Tình trạng báo động tới mức, năm 1977 ở Tây Nguyên có 1.847 buôn làng thì có tới 871 buôn làng bị FULRO khống chế, 210/350 xã bị chúng lũng đoạn, đe dọa.

Những người theo FULRO trở về buôn làng sau khi được lực lượng chức năng vận động. Ảnh tư liệu
Những người theo FULRO trở về buôn làng sau khi được lực lượng chức năng vận động. Ảnh tư liệu

FULRO đã móc nối với Khơ Me đỏ ở Campuchia, lập căn cứ, tổ chức huấn luyện ở bên kia biên giới, đồng thời thiết lập hành lang Tây Nguyên – Campuchia - Lào – Thái Lan với sự hỗ trợ của các tổ chức phản động lưu vong tại Hoa Kỳ. Cùng với việc đưa người sang Mỹ đào tạo để chuẩn bị cho âm mưu lâu dài, tổ chức này còn tung quân về nước, gây ra hàng loạt vụ phục kích, sát hại và làm bị thương người dân vô tội.

Trước sự trỗi dậy nguy hiểm của FULRO, tháng 2/1977, Ban Bí thư Trung ương Ðảng ra Chỉ thị số 04-CT/TƯ về việc tiếp tục phát động quần chúng xây dựng cơ sở chính trị, truy quét FULRO, bảo vệ an ninh chính trị ở các tỉnh Tây Nguyên và Nam Khu 6 cũ. Ngày 20/8/1980, Chính phủ ra Chỉ thị số 268/CP tiếp tục đẩy mạnh công tác phát động quần chúng xây dựng cơ sở chính trị, giải quyết cơ bản vấn đề FULRO ở các tỉnh Tây Nguyên. Trên cơ sở đó, Công an các tỉnh Tây Nguyên với sự tăng cường lực lượng từ Bộ Công an đã triển khai đồng bộ các giải pháp, xác lập hàng chục chuyên án lớn, đấu tranh có hiệu quả, từng bước bóc gỡ, loại bỏ tổ chức trên.

Thượng tá Đặng Minh Tâm (ngụ TP Đà Lạt), người được Bộ Công an tăng cường vào Tây Nguyên giải quyết FULRO cho biết, tổ chức này đã lợi dụng núi rừng để hoạt động, xây dựng cơ sở, hậu cần tại các buôn làng, nếu dàn trận truy quét trực tiếp, chắc chắn không thể tránh khỏi đấu súng, có thể gây thiệt hại lớn về người. Do vậy, Đại tá Vũ Linh, khi đó là Giám đốc Công an tỉnh Lâm Đồng, Cụm trưởng Cụm An ninh Tây Nguyên đã chỉ đạo lực lượng Công an nằm vùng, xây dựng cơ sở, phát huy sức mạnh quần chúng trong công tác đấu tranh với FULRO. Chủ trương nhất quán, xuyên suốt của ta trong vấn đề FULRO là dân vận quần chúng, bám sát cơ sở, phát huy sức mạnh của nhân dân, đấu tranh mưu trí, anh dũng, giải quyết dứt điểm FULRO.

Năm 1992, FULRO tan rã, kết thúc 17 năm gieo rắc tội ác trên vùng đất Tây Nguyên sau hàng loạt chiến công xuất sắc của lực lượng Công an. Khoảng 12.500 tên là lực lượng của FULRO hoạt động ngoài rừng cùng 62.000 người là cơ sở ngầm của tổ chức này đã được ta giáo dục, cảm hóa. Thế nhưng, với quan điểm chính trị lệch lạc, tư tưởng dân tộc hẹp hòi, đáng buồn thay, một số người sau đó lại móc nối, tham gia cái gọi là “Nhà nước Đề Ga độc lập” do K’Sor Kơk (SN 1945 ở Gia Lai) thành lập năm 1999 tại Hoa Kỳ. Chính tổ chức này dưới sự giật dây, hậu thuẫn của các thế lực thù địch bên ngoài đã kích động số phần tử trong nước tiến hành hàng loạt vụ gây rối ở Tây Nguyên năm 2001, 2004, 2008. Tới nay, “Nhà nước Đề Ga độc lập” vẫn đang ra sức hoạt động, chống chính quyền nhân dân dưới nhiều hình thức…

Có thể bạn quan tâm

Chị Djen giới thiệu những chùm răng rẽl vừa thu hái

Theo mùa răng rẽl

(GLO)- Mưa như trút nước xuống những cánh rừng ở xã Ðăk Sơmei sau nhiều tháng nắng khô khốc. Những cung đường rừng trơn như đổ mỡ, loang lổ vệt bánh xe máy trượt ngang. Thỉnh thoảng, giữa nền đường đỏ quạch sót lại vài chùm răng rẽl xanh mướt rơi vãi, dấu vết của những chuyến trở về từ rừng.

Ký ức không phai của nữ Anh hùng Kpă Ó

Ký ức không phai của nữ Anh hùng Kpă Ó

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ nhưng trong ngôi nhà nhỏ ở làng Bạc 1 (xã Chư Prông, tỉnh Gia Lai), ký ức về một thời hoa lửa vẫn vẹn nguyên qua từng câu chuyện của bà Kpă Ó - nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân duy nhất ở khu vực phía Tây tỉnh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Chiếc a chói giữa rừng Trường Sơn

Chiếc a chói giữa rừng Trường Sơn

Dưới mái hiên nhà sàn ở xã La Lay (Quảng Trị), tiếng dao chẻ tre vang lên đều đặn giữa buổi sớm. Nghệ nhân Hồ Văn Thành ngồi bên bó mây vừa lấy từ rừng về. Ông tỉ mẩn đường dao chuốt từng sợi nan tre. Ở miền tây Quảng Trị, hình ảnh ấy không hiếm gặp...

Nghị lực phi thường của người thương binh hạng nặng Lê Thái Hà

Nghị lực phi thường của người thương binh hạng nặng Lê Thái Hà

(GLO)- Khi bị thương nặng tại chiến trường Campuchia, ông Lê Thái Hà (trú phường Bình Định, tỉnh Gia Lai) không nghĩ mình sẽ sống sót. Phục viên với sức khỏe suy giảm đến 91%, ông cũng từng không dám mơ đến những điều xa xôi về tương lai. Vậy mà người cựu chiến binh ấy đã can trường vượt qua tất cả.

4 ngày làm vợ, 54 năm đợi chờ

4 ngày làm vợ, 54 năm đợi chờ

Sau 54 năm kể từ ngày liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh ngã xuống trên chiến trường Quảng Trị, bà Nguyễn Thị Ngọ (Nghệ An) mới được đứng trên mảnh đất ông hy sinh. Hành trình ấy khép lại nỗi khắc khoải của một người vợ, nhưng mở ra câu chuyện lay động về tình yêu, sự thủy chung không phai theo năm tháng.

'Bí kíp' nón ngựa nghĩa quân Tây Sơn

'Bí kíp' nón ngựa nghĩa quân Tây Sơn

Nghệ nhân ưu tú Đỗ Văn Lan (80 tuổi, ông Ba Lan) đang giữ nguyên vẹn “bí kíp” tổ truyền làm “nón ngựa Phú Gia” mà ngày xưa nghĩa quân Tây Sơn đội nắng mưa hành quân thần tốc. Những chiếc nón không chỉ như một tác phẩm nghệ thuật mà còn rất bền.

Nguyễn Vũ Mạnh Khang trở về trong sự chào đón nồng nhiệt. Ảnh: Hồ Điểm

Từ những câu hỏi về ánh sáng…

(GLO)- Giành huy chương bạc tại kỳ thi Olympic Vật lý châu Âu (EuPhO) 2026, Nguyễn Vũ Mạnh Khang, học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Ðôn (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) góp phần cùng đội tuyển Việt Nam ghi dấu ấn tại sân chơi học thuật quốc tế.

Hành trình lạc lối sau giấc mơ đổi đời

Hành trình lạc lối sau giấc mơ đổi đời

(GLO)- Tin vào những lời hứa hẹn về cuộc sống sung túc và cơ hội định cư ở nước thứ ba, nhiều người dân ở Gia Lai đã vượt biên sang Thái Lan. Những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, ly tán là cái giá đắt cho lựa chọn sai lầm, đồng thời là lời cảnh tỉnh về hệ lụy của di cư trái phép.

Chợ ở Quy Nhơn xưa

Chợ ở Quy Nhơn xưa

Với vùng đất Quy Nhơn xưa (nay thuộc tỉnh Gia Lai), tìm hiểu những ngôi chợ cũ cũng là lần giở lại ký ức về quá trình hình thành và phát triển của một đô thị thương cảng, đặc biệt trên phương diện giao thương.

Khép lại cuộc chia ly sau 51 năm

Tìm lại người thân sau 51 năm lưu lạc trên đường 7

(GLO)- Năm 1975, giữa dòng người di tản trên đường 7 (nay là quốc lộ 25), cô bé Hồ Thị Diễm lạc mất gia đình và được người Jrai ở buôn Du (xã Ia Rsai, tỉnh Gia Lai) cưu mang, nuôi dưỡng. Hơn nửa thế kỷ sau, đứa trẻ lạc năm nào bất ngờ tìm lại được người thân nhờ một video trên YouTube.

Khi độc mộc trôi vào ký ức

Khi thuyền độc mộc trôi vào ký ức

(GLO)- Những con thuyền độc mộc thanh mảnh như chiếc lá từng nhẹ lướt trên dòng Pô Cô đã biến mất. Cảm giác tĩnh lặng xuôi dòng bị thay thế bởi tiếng thuyền máy. Bóng người chưa kịp in xuống đáy nước đã nhòa tan theo bọt sóng trắng xóa hai bên mạn thuyền.

Lính công binh hồi sinh những vùng đất chết

Lính công binh hồi sinh những vùng đất chết

(GLO)- Giữa những cánh rừng và triền núi của phường Bồng Sơn và xã An Toàn, nơi chiến tranh từng đi qua và để lại vô số vết thương, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 7 (Quân đoàn 34) đang lặng lẽ thực hiện nhiệm vụ rà phá bom mìn, trả lại sự an toàn cho đất đai và cuộc sống bình yên cho người dân.

Từ Tiên Nữ đến Núi Le C: Khát vọng xanh giữa trùng khơi

Từ Tiên Nữ đến Núi Le C: Khát vọng xanh giữa trùng khơi

(GLO)- Giữa biển trời Tổ quốc, cán bộ, chiến sĩ đảo Tiên Nữ và Núi Le C vẫn kiên cường bám biển, giữ đảo. Vượt qua nắng gió khắc nghiệt và thiếu thốn nơi đầu sóng, những người lính đảo đang lặng thầm vun đắp màu xanh sự sống, giữ vững chủ quyền thiêng liêng của biển đảo quê hương.

null