Sự kiện do Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam, Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai, Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức.
Đây là hội nghị thứ 4 trong chuỗi hội nghị liên ngành về khoa học và xã hội do Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam tổ chức tại Việt Nam, sau "Khoa học cơ bản và Xã hội" (năm 2016), "Khoa học để Phát triển" (năm 2018) và "Khoa học, Đạo đức học và Phát triển con người" (năm 2022).
Dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Lâm Hải Giang; Giáo sư, Tiến sĩ Trần Tuấn Anh - Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Giáo sư Trần Thanh Vân - Chủ tịch Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc ICISE; Chủ tịch Đại hội đồng Liên Hợp quốc khóa 77 Csaba Korosi; cùng các giáo sư, các nhà khoa học trong nước và quốc tế; đại diện lãnh đạo các sở, ngành của tỉnh Gia Lai.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Giáo sư Trần Thanh Vân - Chủ tịch Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc ICISE - nhấn mạnh: Nghị quyết số 57-NQ/TW đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm, trở thành nền tảng và động lực quan trọng cho sự phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Đây vừa là cơ hội, vừa là trách nhiệm đối với các nhà khoa học trong và ngoài nước. Do vậy, hội nghị được tổ chức với mong muốn đóng góp tri thức, kinh nghiệm và các kết nối quốc tế để phục vụ Việt Nam, đồng thời xác định những ưu tiên cụ thể, đề xuất lộ trình thiết thực cho từng lĩnh vực khoa học.
Giáo sư Trần Thanh Vân kỳ vọng, hội nghị sẽ tạo ra những đề xuất cụ thể và mở ra các quan hệ hợp tác mới. Với vai trò là cầu nối giữa Việt Nam và thế giới, giữa nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn, ICISE sẽ tiếp tục góp phần đưa khoa học phục vụ phát triển, hòa bình và hạnh phúc của con người.
Trong khi đó, Thứ trưởng Trần Trung Tính kỳ vọng hội nghị sẽ xác định những vấn đề ưu tiên nghiên cứu, mở ra cơ hội hợp tác và trở thành diễn đàn chính sách thiết thực.
Ông mong muốn các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý thảo luận thẳng thắn, đóng góp những khuyến nghị chính sách thiết thực, sắc bén, khả thi; đồng thời gợi mở các chương trình, dự án hợp tác nghiên cứu, phát triển cụ thể giữa các viện, trường và doanh nghiệp.
Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết đồng hành, lắng nghe và tiếp thu các trí tuệ, sáng kiến từ hội nghị để tham mưu Đảng, Nhà nước hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo môi trường thuận lợi cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phát triển bền vững.
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Tuấn Anh - Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - nhấn mạnh, các chủ đề được thảo luận tại hội nghị, từ công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo, khám phá Trái Đất từ vũ trụ đến hóa học bền vững, y sinh và chuyển dịch năng lượng, đều là những lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Theo ông, đây không chỉ là những bài toán khoa học, kỹ thuật mà còn đặt ra yêu cầu Việt Nam phải chủ động nghiên cứu, làm chủ công nghệ và tham mưu xây dựng thể chế, chính sách phù hợp; tránh nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua khoa học, công nghệ toàn cầu.
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Tuấn Anh đánh giá hội nghị không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật, còn là nơi các nhà khoa học, nhà quản lý cùng phản biện, đề xuất giải pháp và tham mưu chính sách, góp phần giải quyết những bài toán phát triển bền vững của Việt Nam và khu vực.
Khẳng định hội nghị là cơ hội quý báu để tỉnh Gia Lai và các cơ quan bộ, ngành trung ương lắng nghe các góc nhìn khác nhau về phát triển bền vững, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Hải Giang mong được tiếp nhận cả những ý tưởng mới và những góp ý thẳng thắn về điều kiện thực hiện, rủi ro và trách nhiệm của chính quyền. Một chính sách có chất lượng cần được xây dựng trên bằng chứng và đối thoại.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cũng mong nhận được những khuyến nghị có cơ sở khoa học đối với các bài toán phát triển của địa phương như quản trị tài nguyên và nguồn nước, bảo vệ rừng và hệ sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu, chuyển dịch năng lượng, phát triển kinh tế biển, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng hoạch định chính sách.
Đồng thời, Phó Chủ tịch UBND tỉnh tin tưởng rằng, Hội nghị sẽ hình thành thêm những chương trình hợp tác cụ thể về nghiên cứu, đào tạo, tư vấn chính sách và kết nối các nhà khoa học với những bài toán thực tiễn của Gia Lai.
Hội nghị diễn ra từ ngày 7 đến 8-10, gồm các phiên thảo luận bàn tròn, tập trung vào những chủ đề liên quan đến khoa học, công nghệ và các vấn đề phát triển đương đại, gồm: Khoa học, ngoại giao và hoạch định chính sách; Kéo dài tuổi thọ: Thành tựu lớn nhất của nhân loại và những thách thức lớn trong tương lai; Cuộc cách mạng lượng tử; Tương lai của hóa học bền vững; Khám phá Trái Đất từ vũ trụ; Trí tuệ nhân tạo; Năng lượng hạt nhân và các lộ trình chuyển dịch năng lượng ở các nền kinh tế tăng trưởng nhanh: Trường hợp Việt Nam.
Trong khuôn khổ hội nghị còn diễn ra “Hội thảo Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU): Ngoại giao nghị viện và ngoại giao khoa học trong bối cảnh xung đột - Trao đổi chung Arusha - Quy Nhơn”, tạo không gian trao đổi về mối liên hệ giữa ngoại giao nghị viện, ngoại giao khoa học và các vấn đề quốc tế đương đại.
