(GLO)- Qua 2 năm đẩy mạnh triển khai thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về “Phát triển khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã có những tác động tích cực và đóng góp nhất định vào sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh ở hầu hết các lĩnh vực.
 |
| Mô hình chăn nuôi heo theo hướng an toàn sinh học. |
Những năm qua, tỉnh ta triển khai nhiều biện pháp nhằm đổi mới công tác quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ (KH&CN). Hệ thống pháp luật về lĩnh vực này cũng được chú trọng hoàn thiện. Thị trường KH&CN hình thành và bước đầu phát huy tác dụng. Hợp tác quốc tế được đẩy mạnh và chủ động hơn trong một số lĩnh vực, góp phần nâng cao năng lực, trình độ KH&CN trong tỉnh.
Dù vậy, hoạt động KH&CN nhìn chung còn trầm lắng. Bên cạnh đó, việc huy động nguồn lực của xã hội vào hoạt động KH&CN chưa được chú trọng; đầu tư cho KH&CN còn thấp, hiệu quả sử dụng chưa cao. Chưa kể việc đào tạo, trọng dụng, đãi ngộ cán bộ KH&CN còn nhiều bất cập. Thị trường KH&CN phát triển chậm, chưa gắn kết chặt chẽ kết quả nghiên cứu, ứng dụng và đào tạo với nhu cầu sản xuất, kinh doanh và quản lý.
Qua 2 năm triển khai Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, tỉnh ta cũng đã đạt được những thành quả đáng khích lệ. Trên lĩnh vực nông nghiệp, tỉnh chú trọng nghiên cứu chuyển đổi giống cây trồng, vật nuôi, nâng cao hiệu quả sản xuất, chất lượng nông sản. Các quy trình kỹ thuật canh tác nhằm giảm chi phí sản xuất và đáp ứng mục tiêu về phát triển nông nghiệp an toàn, bền vững ngày càng hoàn thiện. Nhiều đề tài nghiên cứu có tính ứng dụng cao và thực tế đã được đưa vào sản xuất như “Nghiên cứu xây dựng quy trình sản xuất hồ tiêu theo hướng GAP”, “Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật góp phần làm cho quả cà phê vối (Robusta) chín tập trung”, “Nghiên cứu một số cặp lai giữa heo rừng Thái Lan và heo nái bản địa Gia Lai”…
Trong lĩnh vực phi nông nghiệp, các doanh nghiệp đã tiếp thu, làm chủ và sử dụng có hiệu quả một số công nghệ khai thác, chế biến có lợi thế cạnh tranh của địa phương như: sản xuất vật liệu xây dựng, thủy điện, chế biến sản phẩm từ gỗ, chế biến lâm sản… Nhiều đề tài nghiên cứu khoa học thuộc lĩnh vực này phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh như: “Cải tiến kỹ thuật để tiết kiệm điện trong các cơ sở sản xuất Khu Công nghiệp Trà Đa”, “Chuyển giao công nghệ xây dựng hầm biogas bằng nhựa composite tại các huyện, tiết kiệm chi phí nguyên liệu đốt, giải quyết ô nhiễm môi trường do chất thải chăn nuôi”, “Xây dựng bản đồ phân cấp cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất tại tỉnh nhằm giúp chỉ đạo và giảm nhẹ thiên tai”.
Sự nghiệp KH&CN cũng được quan tâm hơn, được cấp kinh phí đầu tư ở mức tăng dần qua các năm, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu khoa học có nhiều thành tựu mới. 2 năm qua, tỉnh đã phê duyệt triển khai nghiên cứu khoảng 20 đề tài, dự án nghiên cứu, ứng dụng khoa học, kỹ thuật với tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng. Ngoài kinh phí từ ngân sách tỉnh, các ngành, địa phương, đơn vị sản xuất kinh doanh, tổ chức, cá nhân thông qua các chương trình, dự án cũng đã đầu tư hàng tỷ đồng. Sau nghiệm thu, một số đề tài được chuyển giao cho các đơn vị khai thác, sử dụng trong thực tiễn. Nhiều đề tài được phổ biến rộng rãi và được đánh giá cao về chất lượng.
Tuy vậy, hoạt động KH&CN chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu, chưa thực sự trở thành động lực cho phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Các chương trình KH&CN chưa được lồng ghép với các chương trình kinh tế-xã hội khác. Việc ứng dụng tiến bộ KH&CN, cải tiến, đổi mới công nghệ của doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn, như: thiếu thông tin về thị trường, công nghệ, vốn; thiếu các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực chuyển giao công nghệ để tư vấn về công nghệ, giám định và đánh giá công nghệ. Thị trường KH&CN bước đầu hình thành, nhưng chưa phát triển mạnh. Đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ, cán bộ quản lý khoa học và công nghệ thiếu về số lượng, chất lượng còn hạn chế, thiếu kinh nghiệm thực tiễn, chưa đáp ứng yêu cầu, chưa kịp thời tham mưu ban hành các quy định để triển khai chế độ chính sách của Nhà nước vào thực tiễn.
Hà Duy
