Đám cưới trẻ con ở miền Tây xứ Nghệ: Cưới nhau ở tuổi 14

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Những đứa trẻ mới 14 tuổi, đang học lớp 8, thích nhau rồi nghỉ học, về nhà cưới nhau. Những đám cưới trẻ con cứ nối nhau suốt bao năm nay như một sự hiển nhiên ở vùng đất này.

Học sinh Trường THCS Na Ngoi giờ tan trường. Ảnh: K.HOAN
Học sinh Trường THCS Na Ngoi giờ tan trường. Ảnh: K.HOAN
Đám cưới học trò
Thầy hiệu phó Trường THCS Na Ngoi (xã Na Ngoi, H.Kỳ Sơn, Nghệ An) Nguyễn Viết Thắng thở dài khi nhắc đến đám cưới của học trò mình. Ông nói với tôi, đợt nghỉ Tết Nguyên đán vừa rồi, có 12 học sinh lớp 8 và lớp 9 của trường đã nghỉ học để lấy chồng, lấy vợ. Các em vẫn hồn nhiên đến trường mời thầy, cô giáo đến dự đám cưới. “Đám cưới học trò mình, nhưng thầy cô không thể đi dự vì chúng đang là trẻ em”, thầy Thắng buồn bã.
Tôi tìm đến bản Na Cáng (xã Na Ngoi). Hơn 12 giờ trưa, sương mù vẫn đang phủ khắp bản làng. Già làng Xồng Nhìa Chù bấm đốt ngón tay tính một lúc rồi bảo: “Nhiều lắm. Học trò nghỉ học để lấy vợ, lấy chồng thì nhiều lắm. Không nhớ hết đâu”.
Già Chù dẫn tôi đến nhà Xồng Bá Mềnh, đang học lớp 8, chuẩn bị cưới vợ. Căn nhà bằng gỗ nằm bên con đường nhựa chỉ cách nhà già Chù vài trăm bước chân. Già Chù gọi cửa. Sau mấy lần gọi, cánh cửa mới mở. Mềnh và vợ sắp cưới là Lầu Mái Xê từ trong phòng ngủ bước ra, bẽn lẽn khi thấy khách lạ bất ngờ đến nhà. “Bố mẹ thằng Mềnh đi rẫy rồi. Con Xê ở xã Nậm Càn, cách đây 10 cây số. Nó đã về nhà này 3 ngày rồi. Theo tục lệ, ngày mai là nhà gái tổ chức đám cưới, 3 ngày sau nữa là nhà trai tổ chức lễ cưới, đưa dâu về”, già Chù nói.
Mềnh người nhỏ thó, ngồi bên vợ sắp cưới, lấm lét nhìn khách. Thi thoảng, cậu lại cúi xuống vuốt vuốt chiếc điện thoại. Cả hai vợ chồng năm nay đều 14 tuổi, đang học lớp 8. Mềnh học ở Trường THCS Na Ngoi, còn Xê ở Trường THCS Nậm Càn. Hai đứa quen nhau, rồi hẹn nhau và cách đây 3 ngày, Mềnh quyết định đi “bắt vợ”. Cậu đến nhà Xê rồi “bắt cóc” Xê đưa về nhà mình. Xê không phản đối và theo tục lệ người Mông, Mềnh và Xê từ đó sống chung với nhau để chuẩn bị cho cuộc hôn nhân. Bố mẹ Mềnh bố trí cho 2 đứa phòng ngủ riêng.
“Em có bị Mềnh ép buộc bắt về đây không?”, tôi hỏi Xê. “Không, hai đứa thích nhau, em cũng muốn về đây”, Xê hào hứng. “Ngày mai cưới, tâm trạng hai đứa thế nào?”. Mềnh và Xê cười bẽn lẽn, không trả lời. “Về đây sống với nhau 3 ngày rồi, em thấy có tốt không?”. “Em nhớ nhà, nhớ mẹ”, Xê cúi xuống, mặt thoáng buồn. “Thế em có muốn cưới Mềnh không?”. “Có”, giọng của Xê hào hứng trở lại. “Cưới nhau rồi hai đứa làm gì để kiếm tiền sinh sống?”. Cả Mềnh và Xê đều lặng thinh.
Già làng Chù trả lời thay cho hai đứa trẻ: “Cưới rồi thì chúng cũng phải tự đi rẫy mà kiếm sống thôi”. Rồi ông nói, tục lệ ở đây là thế, chúng nó ưng nhau là lấy nhau, bất kể tuổi tác, không cản được.
Cách đó mấy ngày, một đám cưới của đôi học trò cũng vừa diễn ra ở bản Na Cáng này. Cô dâu và chú rể đều mới 14 tuổi. Cậu học trò lớp 8 Trường THCS Na Ngoi Xồng Bá Thành quen rồi thích một cô bạn cùng tuổi ở xã Nậm Càn và quyết định đến nhà “bắt vợ”. Hai gia đình sau đó đồng ý tổ chức đám cưới cho hai đứa. Cưới xong, Thành quay lại trường học tiếp, còn vợ đã bỏ lớp, về ở với nhà chồng. Tôi tìm đến nhà Thành, nhưng không gặp ai. Một người hàng xóm bảo, bố mẹ Thành đi làm rẫy, Thành bị đau, sáng nay hai vợ chồng đang ra bệnh viện huyện để khám, chưa thấy về.

Cô giáo Vi Thị Châu trò chuyện với Lầu Y Pó, một học sinh giỏi vừa đi lấy chồng và đang quay lại để học cho hết lớp 9
Cô giáo Vi Thị Châu trò chuyện với Lầu Y Pó, một học sinh giỏi vừa đi lấy chồng và đang quay lại để học cho hết lớp 9
Già Chù nhìn ra ngọn núi trước nhà đang phủ đầy sương, thở hắt, bảo trẻ con cưới nhau cũng là do chúng tự nguyện, không bị ép. Nếu bị bắt về làm vợ, con gái không ưng, vẫn có quyền hủy cưới mà không bị phạt. Con trai “bắt vợ” về nhà mình, 3 ngày sau mà không cưới nữa thì theo tục lệ, bị phạt 24 triệu đồng. Tự nguyện đấy, nhưng trẻ con cưới nhau, rồi sinh ra trẻ con, khổ lắm. Bám rừng bây giờ cũng khó sống, cho nên lớp trẻ ở đây khi thành niên, phần lớn phải ra bắc, vô nam làm thuê kiếm sống. Làm thuê cũng chỉ đủ ăn, nên cứ khổ mãi.
Giữa đường đứt gánh
7 học sinh lớp 9 và 3 học sinh lớp 8 của Trường THCS Na Ngoi đã “sang ngang” sau dịp nghỉ Tết Nguyên đán vừa qua. Sau ngày cưới của học trò, các thầy cô giáo phải đến nhà vận động bố mẹ cho các em tiếp tục trở lại trường. Nhưng chỉ có 3 nữ sinh lớp 9A quay trở lại để theo đuổi chứng chỉ tốt nghiệp THCS vì chỉ 3 tháng nữa sẽ kết thúc năm học.

Một góc xã Na Ngoi
Một góc xã Na Ngoi
Trước mặt tôi và thầy hiệu phó Nguyễn Viết Thắng, Lầu Y Pó tỏ ra buồn bã khi kể về cuộc hôn nhân mà cô gái 15 tuổi này vừa trải qua. Pó là học sinh giỏi, ham học và đã 2 lần đoạt giải học sinh giỏi huyện năm lớp 7 và lớp 9 (năm lớp 8 vì dịch Covid-19 nên không tổ chức thi).
“Em định học xong lớp 9 sẽ thi vào trường nội trú của tỉnh rồi học lên đại học, nhưng…”, Pó nói rồi dừng lại, cúi mặt xuống. Pó kể, người chồng mới cưới của Pó là con cô họ, nên đã quen biết nhau khá lâu dù nhà ở cách nhau khoảng 30 km. Cách đó 15 ngày, khoảng 11 giờ đêm, khi bố mẹ Pó đã ngủ, Súa cùng một người bạn chạy xe máy đến nhà Pó rồi “bắt cóc” Pó chở về nhà Súa. 3 ngày sau, đám cưới được tổ chức dù Pó chưa muốn. Cưới xong, Pó xin chồng và bố mẹ chồng cho đi học tiếp để lấy bằng tốt nghiệp THCS và được đồng ý. “Chồng em chỉ cho học hết lớp 9 là phải nghỉ”, Pó nói và tỏ ra tiếc nuối khi giấc mơ đại học đã bất ngờ đứt gánh.
Tục lệ ở đây là thế, chúng nó ưng nhau là lấy nhau, bất kể tuổi tác, không cản được
Già làng Xồng Nhìa Chù (bản Na Cáng, xã Na Ngoi, H.Kỳ Sơn, Nghệ An)
Cô giáo Vi Thị Châu (chủ nhiệm lớp 9A) khóc khi kể về học trò của mình. Cô nói, trước khi nghỉ tết, cô đã nhiều lần trải lòng với học sinh, vì tương lai của mình, các em hãy khoan lấy chồng, hãy vượt qua hủ tục để đến trường. “Nhưng các em đã không vượt qua được, khi nghe tin các em lấy chồng, tôi đã khóc”, cô Châu gạt nước mắt.
Cô Châu đã chủ nhiệm lớp 9A từ 3 năm nay, từ khi các em đang ở lớp 7. Lúc đó, lớp có 36 em. Dở lớp 7, có 1 em “bỏ cuộc” đi lấy chồng. Lớp 8, có thêm 2 em “đứt gánh” và năm nay, 4 em tiếp tục “sang sông”. Cô bé nhỏ nhắn Lầu Y Pó trở thành cô học trò cưng và là niềm hy vọng của cô Châu vì em ham học, có chí hướng và học tốt. Thế nhưng, cô bé đã không vượt qua được hủ tục.
Đứa trẻ 15 tuổi Lầu Y Mỹ (học lớp 9A) cũng đã trở thành thiếu phụ sau dịp tết vừa qua. Mỹ kể, năm ngoái Mỹ quen Hờ Bá Rùa (ở xã Huồi Tụ, H.Kỳ Sơn, cách xã Na Ngoi khoảng 70 km) qua mạng xã hội. Rùa đang học đại học năm thứ 2 ở Hà Nội. Hai đứa trò chuyện rồi quyết định cưới nhau. Rùa về nghỉ tết, chạy xe máy đến nhà Mỹ rồi rủ Mỹ về nhà mình ở Huồi Tụ. Mỹ đồng ý và sau đó báo cho hai gia đình tổ chức đám cưới. Cưới xong, ở với nhau 3 ngày, Mỹ xin nhà chồng cho đi học hết lớp 9.
Cách Trường THCS Na Ngoi một quãng là Trường tiểu học Na Ngoi 1. Thầy giáo Nguyễn Trọng Cường, chủ nhiệm lớp 5B, thở dài thườn thượt vì một học sinh của mình đã bất ngờ “đứt gánh giữa đường”. 4 năm trước, Xồng Y Xì đang học lớp 4 thì nghỉ học để theo gia đình di cư sang Lào. Hai năm sau, gia đình Xì quay trở về, Xì lại đến trường học tiếp lớp 4. Nhưng chỉ mới giữa lớp 5, dịp nghỉ tết vừa qua, Xì bất ngờ bỏ học đi lấy chồng ở tuổi 13. Chồng của Xì ở xã Tây Sơn (H.Kỳ Sơn), cách đó khoảng 15 km. Thầy Cường nói, không biết hai đứa quen nhau bằng cách nào và hẹn hò nhau ra sao, nhưng ăn tết xong, các thầy cô giáo của trường sững sờ khi biết tin Xì đã bỏ học đi lấy chồng.
(còn tiếp)
Theo Khánh Hoan (TNO)

Có thể bạn quan tâm

'Sói biển' Lý Sơn và hành trình nối biển ra Hoàng Sa

'Sói biển' Lý Sơn và hành trình nối biển ra Hoàng Sa

Ở đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi), lão ngư Dương Minh Thạnh được nhiều ngư dân gọi là “lão ngư Hoàng Sa” bởi có công “nối biển” Lý Sơn ra quần đảo Hoàng Sa. Ông còn được mệnh danh là “sói biển” Lý Sơn, bởi sức vươn khơi dẻo dai, từng 5 lần thoát chết thần kỳ giữa bão biển.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

(GLO)- Khi tà đạo “Hà Mòn” tan biến, trên những buôn làng ở xã Hra, xã Đak Pơ, niềm tin làm giàu đang được gieo lại từ chính mảnh đất cũ. Nhờ sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng cùng ý chí vươn lên của người dân, những vùng đất này đang chuyển mình mạnh mẽ. 

Xây thế trận lòng dân từ sâu rễ bền gốc nơi tà đạo Hà Mòn đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo Hà Mòn đi qua - Kỳ 2: Tỉnh ngộ sau chuỗi ngày tối tăm

(GLO)- Phía sau những lời hứa hẹn mơ hồ về một cuộc sống sung túc không cần lao động. Ở một số buôn làng, những mái nhà vốn yên ấm bị xáo trộn. Chỉ khi cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng kiên trì vận động, nhiều người mới dần nhận ra sự thật, tỉnh ngộ và quay về với cuộc sống bình thường.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

(GLO)- Có một thời, ở những ngôi làng Bahnar như Kret Krot (xã Hra), Kuk Kôn, Kuk Đak (xã Đak Pơ), nhịp sống bình yên bỗng chùng xuống. Tà đạo Hà Mòn như một “cơn gió độc” quét qua, để lại phía sau sự im ắng nặng nề, len lỏi vào từng mái nhà, khiến buôn làng trở nên khép kín, u ám.

Thúng chai lên phố

Thúng chai lên phố

Nghề đan thuyền thúng bằng tre (thúng chai) dùng để đi biển đánh bắt hải sản sau hàng trăm năm giờ đang dần mai một. Những ngư dân miền Trung vẫn âm thầm bám nghề bằng tình yêu mưa nắng đời người, và ngày càng nhiều những chiếc thúng chai rời biển về phố làm du lịch.

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

(GLO)- Trên vùng biên Ia O (tỉnh Gia Lai), dòng Pô Cô vừa là ranh giới tự nhiên, vừa là nhịp cầu kết nối lương duyên. Từ những lần qua lại thăm thân, dự lễ hội, nhiều mối tình nảy nở, hình thành nên những mái ấm xuyên biên giới bình dị, bền bỉ, góp phần dệt nên diện mạo riêng nơi phên giậu Tổ quốc.

Làng bồng bềnh trên dòng Pô Kô

Làng bồng bềnh trên dòng Pô Kô

Giữa miền biên viễn phía tây Gia Lai, trên dòng Pô Kô hùng vĩ, hàng chục gia đình từ Tây Nam bộ tìm đến lập nghiệp, dựng nên những căn nhà nổi chông chênh giữa sóng nước. Cuộc mưu sinh lặng lẽ thể hiện nghị lực của con người, ý chí bám trụ và khát vọng sống chan hòa cùng sông nước.

Bám rừng giữ “báu vật” giáng hương

Bám rừng giữ “báu vật” giáng hương

(GLO)- Ẩn giữa rừng sâu xã Krong (tỉnh Gia Lai), những căn lán nhỏ được dựng ngay dưới gốc giáng hương cổ thụ. Đó là nơi lực lượng bảo vệ rừng ăn ngủ, thay nhau canh giữ từng cây hương quý - những “báu vật” của đại ngàn.

Bộ đội Biên phòng lan tỏa không khí bầu cử nơi biên giới

Bộ đội Biên phòng lan tỏa không khí ngày hội lớn của toàn dân nơi biên giới

(GLO)- Những ngày cận kề cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Mơ (tỉnh Gia Lai) phối hợp với chính quyền, già làng, người uy tín đến từng làng tuyên truyền, vận động bà con sẵn sàng tham gia ngày hội lớn của toàn dân.

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Khi phố xá đã lên đèn và nhiều gia đình yên giấc, trên những tuyến đường thuộc xã Long Hải (TPHCM) vẫn có những ánh đèn xe lặng lẽ di chuyển. Đó là ánh đèn của Đội SOS Long Hải - nhóm thanh niên tình nguyện đã suốt 7 năm qua hỗ trợ người dân gặp sự cố giao thông trong đêm.

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Giữa vùng lõi của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, nơi núi đá vôi dựng đứng như những bức tường thành và rừng già nối tiếp đến tận biên Việt - Lào, có một lễ hội mà mỗi nhịp trống vang lên dường như làm nghiêng ngả cả đại ngàn: Lễ hội Đập trống của người Ma Coong.

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi mây trắng quấn quýt những đỉnh núi của vùng cao Đà Nẵng, có một cánh rừng không chỉ xanh bởi lá, mà còn xanh bởi ký ức. Người dân gọi đó là 'rừng bác Năm Công'.

Cán bộ trại giam động viên, chia sẻ với phạm nhân.

Tình người sau cánh cổng trại giam

(GLO)- Từ những câu chuyện rất thật của người trong cuộc, có thể thấy tính nhân văn trong công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân tại Trại tạm giam số 1, Công an tỉnh Gia Lai. Đó là nơi cán bộ, chiến sĩ đang kiên trì cảm hóa những người lầm lỗi bằng trách nhiệm và lòng nhân ái.

“Thần y trị điểu”

“Thần y trị điểu” ở An Khê

(GLO)- Hàng chục năm qua, căn nhà của anh Hoàng Huy (SN 1992, ở tổ 1, phường An Khê, tỉnh Gia Lai) luôn ríu rít tiếng chim. Ở đó, anh Huy âm thầm cứu chữa cho hàng trăm chú chào mào mắc bệnh từ khắp nơi gửi về.

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

(GLO)- Về thăm những khu tái định cư vùng thiên tai trên địa bàn tỉnh Gia Lai, chúng tôi cảm nhận được mùa xuân ấm áp đang về cùng với sắc hoa tươi thắm, khung cảnh sản xuất, sinh hoạt nhộn nhịp đang định hình trên vùng đất mới.

null